नेकपा (एस)मा भरतमोहनकी छोरी, भन्छिन्- 'समाजका लागि योगदान गर्छु'- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेकपा (एस)मा भरतमोहनकी छोरी, भन्छिन्- 'समाजका लागि योगदान गर्छु'

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वामपन्थी आन्दोलनका दिवंगत नेता भरतमोहन अधिकारीकी छोरी लीमा अधिकारी माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा (एकीकृत समाजवादी)मा लागेकी छन् ।

लीमालाई नेकपा (एस)को वाग्मती प्रदेश कमिटी सदस्यका साथै अखिल नेपाल महिला संघको केन्द्रीय पदाधिकारी र संघकै अर्थ विभाग प्रमुखको जिम्मेवारी दिइएको छ । पार्टीमा विवाद उत्पन्न भएपछि केही समय सक्रिय राजनीतिमा नरहेको बताउने लीमाले आगामी दिनमा एकीकृत समाजवादी पार्टीबाट मुलुक र समाजका लागि योगदान गर्ने योजना रहेको जानकारी दिइन् ।

नेकपा (एस)मा लागेको बताउँदै उनले भनिन्, 'म १८ वर्षदेखि नेकपा (एमाले)को संगठित सदस्य थिए । अनेमसंघमा पनि थिए । बीचमा पार्टीको राजनीति ठीक नभएकाले निक्रिय रहेर आफ्नो व्यवसाय नै गर्न लागेको थिए । अहिले एकीकृत समाजवादीको वाग्मती प्रदेश कमिटी सदस्य, अनेमसंघको केन्द्रीय सदस्य र आर्थिक विभागको पनि जिम्मेवारी दिइएको छ ।'

पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारी र पूर्वअर्थमन्त्री भरतमोहन अधिकारीको लिगेसीलाई अगाडि बढाउन आफू सक्षम रहेको बताउँदै लीमाले भनिन्, 'मेरो ठूलो बुबा मनमोहन अधिकारी, बुबा भरतमोहन अधिकारीले छोडेको राजनीतिक लिगेसी र उहाँहरूले देश र समाजका लागि जीवनभर निष्ठापूर्वक गर्नुभएको योगदानलाई अगाडि बढाउँछु ।'

एमाले सिद्धान्त र विधिबाट चल्न छोडेपछि राजनीतिबाट निस्क्रिय बनेको बताउने लिमाले एकीकृत समाजवादी संगठित रुपमा अगाडि बढ्ने भएकाले आफू पनि समाहित भएको बताइन् । 'जुन पार्टी सिद्धान्त, विधि र पद्धतिबाट चल्छ त्यो पार्टीलाई हामी युवाहरूले पनि प छ्याउने हो । कम्युनिस्ट आचरण बोकेका नेताले जुन पार्टी हाँकेको छ त्यस्तो पार्टीलाई पछ्याउने हो ।'

एकीकृत समाजवादीले युवा र महिलालाई नेतृत्वमा भूमिका दिने भएकाले पनि आफू त्यसमा लागेको उनले बताइन् । 'एकीकृत समाजवादी पार्टीमा युवाहरूको आकर्षण छ । केन्द्रीय कमिटीमा युवा र महिलाको ठूलो हिस्सा छ । पार्टीले भोलिका दिनमा युवा र महिलालाई नेतृत्वमा ल्याउने भनेर नेतृत्वले भन्नुभएको छ,' नेकपा (एस) रोज्नुको कारणबारे उनले भनिन् ।

लीमा भरतमोहन अधिकारी स्मृति प्रतिष्ठानमार्फत ज्येष्ठ नागरिकका क्षेत्रमा संलग्न छन् । त्यस्तै, उनी नेपाल चेम्बर अफ कमर्सअन्तर्गतको महिला चेम्बरको महासचिव समेत हुन् ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ १७:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जनगणनामा पहिलोपटक समेटिँदै हिमोफिलिक : के हो हिमोफिलिया ?

बुनु थारु

काठमाडौँ — राष्ट्रिय जनगणना २०७८ मा पहिलो पटक हिमोफिलिया भएका व्यक्तिको गणना हुने भएको छ । कार्तिक २५ देखि मंसिर ९ गतेसम्म सञ्चालन हुने १२ औँ राष्ट्रिय जनगणनामा हिमोफिलिया भएका व्यक्तिको तथ्यांक संकलन हुने भएको हो ।

सरकारले हिमोफिलिया भएका व्यक्तिहरुलाई अपांगता ऐनभित्र राखेको छ । साथै अपांगता सूचीमा हिमोफिलियालाई दसौं नम्बरमा राखिएको छ ।

शनिबार राजधानीमा नेपाल हिमोफिलिया सोसाइटीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सोसाइटीका उपाध्यक्ष मुकुन्दमणि घिमिरेले जनगणनामा मुलुकभर रहेका हेमाफिलिकको वास्तविक तथ्यांक समेटिनु पर्ने माग राखेका थिए । उनले भने–‘केन्द्रीय तथ्यांक विभागले यसबारे गणक एवं सुपरिवेक्षकहरुलाई आवश्यक तालिम उपब्लध गराउनुपर्छ । जनगणनाको लागि आउँदा सबैले आवश्यक विवरण एवं जानकारी गराउनुहोला,’ घिमिरेले भने ।

हिमोफिलिया समयमै पहिचान हुन नसक्नु दुखद् रहेको उनको भनाइ छ । यस्तो अपांगता भएका मानिसहरु अझै पनि धामी झाँक्रीकहाँ जाने साथै पहिचान हुन नसकेर अंगभंग भएर पनि बस्नुपरेको अवस्था रहेको उनले बताए ।

हिमोफिलियाका औषधिहरु महँगा छन् । यो रोगको औषधि जीवन रहेसम्म लिनुपर्छ । यस्ता औषधि किन्न सर्वसाधारणको आर्थिक पहुँच बाहिर छ । सरकारले हिमोफिलियायुक्त व्यक्तिहरुले नियमित रुपमा लिनुपर्ने औषधि, शल्यक्रिया र उपचार नि:शुल्क उपलब्ध गराउने नियम स्पष्ट भए पनि औषधि पाउन सहज छैन ।

‘सरकारले हिमोफिलियाका औषधि व्यक्तिलाई महँगो भए पनि सरकारलाई होइन,’ कार्यक्रममा बोल्दै रगत रोग विशेषज्ञ डा विशेष पौड्यालले भने । उनका अनुसार यस रोगसम्बन्धी पैरवी पुगेको छैन । भन्छन्–‘रगतको रोगलाई सरकारले ध्यान दिएको छैन । नेपालम यसको उपचारमा जनशक्ति बिस्तारै बढ्दै गएको छ ।’

३ हजार व्यक्तिमा हिमोफिलिया

विश्व हिमोफिलिया महासंघको तथ्यांक अनुसार ५ हजार पुरुषमध्ये १ जनामा जन्मजात हिमोफिलियाको समस्या हुन्छ । नेपालको जनगणनाको आधार मान्ने हो भने ३ हजार जति हिमोफिलियायुक्त व्यक्ति रहेको अनुमान छ । तर भौगोलिक विकटता, जनचेतनाको अभावलगायत कारण सबै व्यक्ति सम्पर्कमा आउन सकेका छैनन् । हिमोफिलिया सोसाइटी नेपालले भने अहिलेसम्म ७ सय ५० जना हिमोफिलिया व्यक्तिको पहिचान भएको जनाएको छ । औषधोपचारको अभावमा पहिचान भएका व्यक्तिमध्येबाट वार्षिक ३ देखि ४ जना व्यक्तिको ज्यान गइरहेको तथ्यांक छ ।

के हो हिमोफिलिया ?

हिमोफिलिया रगत जम्ने प्रक्रियामा त्रुटि भएको वंगाशुणगत समस्या हो । चिकित्सकहरुका अनुसार हिमोफिलिया मानव रक्त तत्वहरुमा कुनै एउटा तत्वको कमी भएर सिर्जना हुने अवस्था हो । हिमोफिलियालाई ३ प्रकारमा वर्गीकरण गरिएको छ । रगतमा भएको फ्याक्टरको मात्रा १ प्रतिशत भन्दा कम भएमा (सिभियर), १ प्रतिशत देखि ५ प्रतिशत भन्दा कम भएमा (माइल्ड) र ५ प्रतिशत भन्दा माथि भएमा (न्यून हिमोफिलिया) भनिन्छ ।

घाउ, चोट, ठक्कर आदिका कारण मात्र नभई आफैँ–आफैँ आन्तरिक रक्तश्राव भइरहने र अत्यधिक पीडा हुने, पटक पटकको रक्तश्रावका कारण जोर्नी वा मांशपेसीहरु सुन्निने र रक्तश्रावका कराण जोर्नीहरु बिग्रने, जोर्नीहरु बिग्रिएपछि नजिकका मांशपेशीहरु सुक्दै जाने र अन्तत: गम्भीर अपांगता सिर्जना हुन्छ ।

सामान्य मानिसको शरीरमा घाउ-चोट लाग्दा बगेको रगत जमाउने तत्व हुन्छ, जसले सामान्य चोटपटक लाग्दा धेरै रक्तश्राव हुन दिँदैन । रगत जमाउने यो प्रक्रियालाई ‘क्लटिङ फ्याक्टर ’ भनिन्छ । तर हिमोफिलिया युक्त व्यक्तिमा क्लटिङ फ्याक्टर कम हुन्छ ।

के हुन् यसका लक्षण ?

यो रोग सामान्यत: आमाबाट पुरुष सन्तानमा सर्छ । महिला वाहक हुने र जन्मिएका पुरुषमा देखिने वंशाणुत समस्या हो यो । तर म्युटेसनका एक तिहाइ समस्या जो कोहीलाई पनि देखिन सक्छ । बच्चाहरु बामे सर्दै गर्दा शरीरमा निलडामहरु देखिने, दाँत साटिँदा रक्तश्राव भइरहने, बेलाबेलामा जोर्नी तथा मांशपेशीहरु सुन्निने र अत्यधिक पीडा हुने, दिसा पिसाबमा रगत देखापर्ने आदि हिमोफिलियाका लक्षण हुन् ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ १७:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×