‘फाइजर खोप बालबालिकालाई’- समाचार - कान्तिपुर समाचार
विज्ञको सुझाव

‘फाइजर खोप बालबालिकालाई’

१२–१७ उमेर समूहका लागि मुलुकमा खोप नरहेकाले संक्रमण भए मृत्युको जोखिम बढ्ने
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) को कोभाक्स सुविधाअन्तर्गत प्राप्त हुने १ लाख ६ सय २० डोज फाइजर खोप १२ देखि १७ वर्षसम्मका दीर्घरोगी बालबालिकालाई दिन विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन् ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले भने यो खोप ५५ वर्षमाथिका दीर्घरोगी भएका र सुपर स्पेसलाइज्ड (अति विशिष्ट) अस्पतालमा प्रयोग गर्ने तयारी थालेको छ । ५५ वर्षमाथिका दीर्घरोगीलाई हाल उपलब्ध खोपले नै यथोचित सुरक्षा प्रदान गर्ने तर्क विज्ञहरूको छ ।

१२–१७ वर्ष उमेर समूहका लागि हाल मुलुकमा खोप नरहेको र संक्रमण भए मृत्युको जोखिम बढी रहने बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरानका बालरोग विभाग प्रमुख डा. प्रकाश पौडेलले बताए । ‘५५ वर्षमाथिकाले फाइजर लगाउनु एक प्रकारले खेर जानु हो,’ उनले भने, ‘दीर्घरोग भएका बालबालिकामा उपयोग गरेर उनीहरूको ज्यान जोगाउनुपर्छ ।’ उनका अनुसार कुनै औपचारिक अध्ययन नभए पनि अस्पताल आउनेमध्ये करिब ५ प्रतिशत बालबालिकामा दीर्घरोग देखिएको छ । उनीहरूमा दमको समस्या बढी भएकाले कोभिड हुँदा भेन्टिलेटरमा जाने जोखिम बढी रहने चिकित्सक बताउँछन् । खोप प्राप्त हुने चरणमै रहेकाले बालबालिकालाई नै दिए बुद्धिमानी हुने कान्ति बाल अस्पतालका निर्देशक डा. अजित रायमाझीको भनाइ छ ।

डा. पौडेलका अनुसार एचआईभी/एड्स, क्यान्सर उपचारअन्तर्गत किमोथेरापी लिइसकेका, मुटुको समस्या भएका, मिर्गौलाका दीर्घरोगी, मधुमेह भएका दीर्घरोगी बालबालिकालाई फाइजर दिए कोभिडको जोखिमबाट केही हदसम्म जोगाउन सकिन्छ । स्वास्थ्य सेवा विभाग बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखा प्रमुख सागर दाहालले भने फाइजर खोप सबै बालबालिकालाई दिन सक्ने अवस्था नभएकाले ५५ वर्षमाथिका दीर्घरोगीलाई दिने तयारी थालिएको बताए ।

अस्ट्राजेनेका, भेरोसेल र जोन्सन गरी हालसम्म १ करोड ७७ लाख ५५ हजार ५ सय ९० डोज खोप प्राप्त भएको छ । सरकारले बालबालिकाका लागि मोडर्ना र फाइजर गरी एक करोड डोज खोप ल्याउने प्रक्रिया थालिसकेको छ । मन्त्रालय स्रोतका अनुसार ती दुवै खोप सन् २०२२ को मार्चसम्ममा नेपाल आइसक्नेछ । खरिद गर्न लागिएको फाइजरको ६० लाख डोजभन्दा पहिले नै कोभाक्स सुविधाअन्तर्गत एक लाख ६ सय २० डोज आउने निश्चित भइसकेको छ । सरकारले यो खोप भण्डार गर्न चार वटा शून्यभन्दा ८० डिग्री सेल्सियस कम तापक्रममा राख्न मिल्ने ‘अल्ट्रा लो टेम्परेचर स्टोरेज’ क्षमता भएको फ्रिज ल्याइसकेको छ । ‘तापक्रम नियन्त्रित ‘थर्मल सिपर्स’ बाट फाइजर आउँछ, हामी उक्त ‘सिपर्स’ बाट अल्ट्रा लो टेम्परेचर स्टोरेजमा खोप भण्डारण गर्नेछौं,’ दाहालले भने । खोपलाई प्रयोग गर्ने बेला २ देखि ८ डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा राखिनेछ ।

खोप आउने निश्चित भएपछि औषधि व्यवस्था विभागले केही दिनअघि शून्यभन्दा कम तापक्रममा भण्डारण गर्नुपर्ने फाइजर र मोडर्नालाई आकस्मिक उपयोगका लागि अनुमति दिएको वरिष्ठ औषधि व्यवस्थापक सन्तोष केसीले बताए । मन्त्रालय स्रोतले दुई महिनाभित्र खोप आइसक्ने दाबी गरेको छ । सोमबारसम्म १८ वर्षमाथिका ६२ लाख १५ हजार ८ सय ५६ जनाले पहिलो डोज र ५५ लाख ८८ हजार ५ सय १७ जनाले पूर्ण खोप लिइसकेका छन । एक डोज मात्र लिनेको संख्या १ करोड १८ लाख ४ हजार ३ सय ७३ पुगेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७८ ०६:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोना भाइरसको नयाँ भेरिएन्ट भित्रिने डर

अतुल मिश्र

काठमाडौँ — गत जुलाईदेखि हालसम्म संकलित कोभिड–१९ का ९९ नमुना सिक्वेन्सिङ गर्दा ९७ वटामा डेल्टा भेरिएन्ट पुष्टि भयो । दुई नमुनामा वाइल्ड टाइप (चीनको वुहानमा देखिएको) को कोभिड देखियो । सेप्टेम्बर १५ मा ४८ नमुनाको जिन सिक्वेन्सिङबाट ४६ वटामा डेल्टा र दुई वटामा वाइल्ड देखिएको थियो । 

नेपालमा डेल्टा प्लससहित ‘भेरिएन्ट अफ कन्सर्न’ का रूपमा अल्फा (बी.१.१.७) र डेल्टा (बी.१.६१७.२) भेरिएन्ट तथा भेरिएन्ट अफ इन्टरेस्टका रूपमा कप्पा भेरिएन्ट (बी.१.६१७.१) पुष्टि भइसकेको छ । साउथ अफ्रिकन, ब्राजिलियन, कोलम्बियामा पाइएको नयाँ भेरिएन्ट भने नेपालमा पाइएको छैन । तर, मुलुकभित्रै नयाँ भेरिएन्ट विकसित हुन सक्ने स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता एवं इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसीडी) का निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेल बताउँछन् । सीमानाकामा भइरहेको लापरबाहीले नयाँ भेरिएन्ट भित्रिने डर बाँकी नै रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ ।

उनीहरूले छिमेकी मुलुक वा नयाँ भेरिएन्टको उद्गम मुलुकबाट आउनेमाथि निरन्तर कडा निगरानी गर्न सुझावसमेत दिए । विमानस्थललगायत विभिन्न प्रवेश बिन्दुवाट भित्रने व्यक्तिलाई हेल्थ डेस्क राखिने र तिनको एन्टिजेन परीक्षणलाई प्राथमिकतासाथ जिनोमिक सिक्वेन्सिङ गरी हेर्ने तयारी थालिएको डा. पौडेलले बताए । ‘तत्काल डेल्टा र डेल्टा प्लसबाहेक अन्य भेरिएन्ट नथपिए पनि प्रवेश बिन्दुबाट त्यो खतरा छ,’ उनले भने ।

ग्लोबल इनिसिएटिभ अन सेयरिङ अल इन्फ्लुएन्जा डेटा (जीआईएसएआईडी) का अनुसार नेपालले हालसम्म २ सय ३२ नमुनाको सिक्वेन्सिङ गर्दा १ सय ९७ वटा विभिन्न भेरिएन्ट र ३३ वटा वाइल्ड टाइपको कोभिड देखिएको छ । भेरिएन्टमध्ये १ सय ८४ वटामा डेल्टा, ११ मा अल्फा र २ नमुनामा कप्पा भेरिएन्ट पाइएको हो । ‘हालसम्म २ सय ३२ नमुनाको जिन सिक्वेन्सिङ गर्दा ८५ प्रतिशतमा भेरिएन्ट र १५ प्रतिशतमा वाइल्ड टाइपको कोभिड देखिएको छ,’ भाइरोलोजिस्ट एवं प्रदेश–२ जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका निर्देशक डा. श्रवणकुमार मिश्रले भने ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) ले जनवरीतिर कोलम्बियामा पाइएको ‘बी.१.६२१’ भेरिएन्टलाई पछिल्लो समय ग्रिक वर्णमालाका आधारमा ‘म्यु’ नाम दिएको छ । यसलाई ‘भेरिएन्ट अफ इन्टरेस्ट’ का सूचीमा समेत सामेल गरिएको छ । यो भेरिएन्टको म्युटेसन (जिनसम्बन्धी परिवर्तन) ले कोभिडविरुद्घको खोपको असर कम गर्न सक्ने डब्लूएचओले जनाएको छ । ‘शरीरमा भाइरसविरुद्घ बनेको इम्युनिटी (प्रतिरोधक क्षमता) लाई यो भेरिएन्टले छल्न सक्छ,’ डा. मिश्रले भने, ‘दक्षिण अफ्रिकामा पाइएको ‘सी.१.२’ ले पनि इम्युनिटीलाई छलेको पाइएको छ ।’ यसखालका भेरिएन्टले खोपको प्रभावकारितालाई समेत जित्ने उनको भनाइ छ ।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाकी निर्देशक डा. रुना झाले नयाँ भेरिएन्ट भित्रन नदिन सीमामा कडाइका साथ सतर्कता अपनाउनुपर्ने बताइन् । ‘बोर्डर र नाकाबाट मुलुक भित्रिनेहरूको निरन्तर कोभिड स्क्रिनिङ अत्यावश्यक छ,’ उनले भनिन्, ‘पछिल्ला दिनमा हामी सिक्वेन्सिङ बढाउने योजनामा छौं ।’ नेपालमा कोभिडको दोस्रो लहरका लागि डेल्टा भेरिएन्टलाई जिम्मेवार मानिएको छ । डब्लूएचओले यसैसाता जारी गरेको विवरणअनुसार हालसम्म १ सय ९३ मुलुकमा अल्फा भेरिएन्ट, १ सय ४२ मुलुकमा बिटा, ९६ मुलुकमा गामा र १ सय ८० मुलुकमा डेल्टा देखिएको छ । चारै भेरिएन्टलाई डब्लूएचओले भेरिएन्ट अफ कन्सर्नको सूचीमा राखेको छ । म्युलगायत इटा, आयोटा, कप्पा, ल्याम्ब्डा भेरिएन्ट अफ इन्टरेस्टको सूचीमा छन् ।

विभिन्न नमुनाको जिनोमिक सिक्वेन्सिङ गर्दा विश्वमै सबैभन्दा बढी डेल्टा भेरिएन्ट देखिएको छ । नेपालमा समेत अहिले करिब सबै नमुनामा डेल्टा देखिएको छ । जीआईएसएआईडीका अनुसार ३५ लाख ६७ हजार ९ सय ८ नमुनामा जिनोमिक सिक्वेन्सिङ गरिएको छ । यसअन्तर्गत ११ लाख ५१ हजार ४ सय ५७ नमुनामा डेल्टा देखिएको हो ।

प्रकाशित : आश्विन २, २०७८ ०६:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×