वाग्मतीसहित उपत्यकाका नदीमा बाढी- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

वाग्मतीसहित उपत्यकाका नदीमा बाढी

वाग्मतीमा जलसतहले सतर्कता तह पार गर्‍यो
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — आइतबार रातिदेखि परेको अविरल वर्षाका कारण वाग्मतीसहित उपत्यकाका विभिन्न नदीहरूमा बाढी आएको छ । बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार वाग्मती नदीले खोकनास्थित जलमापन केन्द्रमा जलसतहले सतर्कता तह पार गरेको छ । सोमबार बिहान ५ बजे वाग्मतीको जलसतहले सतर्कता तह पार गरेको महाशाखाले जनाएको छ ।

नदीतटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्नेहरूलाई सोमबार दिउँसोसम्मै सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।

त्यस्तै उपत्यका भई बहने साना नदीहरूमा पनि जलसतह बढेको र त्यसले नदीकिनारमा रहेका बस्तीहरू डुबानमा परेको छ ।

धोबीखोलामा आएको बाढीले अनामनगर, मैतीदेवीलगायतका बस्तीहरू डुबानमा परेको छ । त्यस्तै मनोहराको बाढी पनि बस्तीमा पसेको छ ।

त्यसैगरी चितवन जिल्लाको माडी क्षेत्रको छर्छरे,कल्याणपुर,बनकट्टा,गोविन्दबस्ती र आसपासको क्षेत्रमा पछिल्लो ३ घण्टामा भारी वर्षामापन भएको र सो क्षेत्र भई बहने रिउखोला र अन्य खहरेखोलामा आकस्मिक बाढी जानसक्ने महाशाखाको अनुमान छ ।

त्यस्तै बाँके जिल्लाको धकेरीलगायत आसपासका क्षेत्रमा पछिल्लो ६ घण्टा भारी वर्षामापन भएको र थप वर्षाको सम्भावना रहेकाले सो क्षेत्र भएर बहने साना नदीमा एक्कासि बाढी आउन सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७८ ०८:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विस्तार सुरु भएका साँघुरा सडकको प्रगति न्यून

चार लेनमा सडक विस्तारका लागि अध्ययन र डिजाइनका काम भने तीव्र
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — सरकारले पूर्व–पश्चिम राजमार्गको काँकडभिट्टादेखि महेन्द्रनगरसम्म चार लेन सडक बनाउने भन्दै विस्तृत अध्ययन अघि बढाएको छ । २०७३ सालमा सरकारले सडक विकासको पाँचवर्षे अवधारणा बनाएर १ हजार २७ किलोमिटर सडकलाई चार लेनमा स्तरोन्नति गर्ने नीति लिएको थियो । 

‘त्यो बेला सबैभन्दा बढी ट्राफिक जाम पथलैया–नारायणगढ खण्डमा थियो,’ भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सहसचिव एवं प्रवक्ता केशवकुमार शर्माले भने, ‘उक्त खण्डमा सडक स्तरोन्नति गर्नेबारे अध्ययन हुंँदै थियो, त्यसपछि बढी सवारी चाप हुने नारायणगढ–बुटवल खण्डको विस्तार थालियो ।’ अहिले धेरै सडकको ठेक्का गर्ने गरी विस्तृत अध्ययन र डिजाइनको काम भइरहेको छ । अहिले दैनिक व्यस्त रहने सडक र पुल दुई लेनका छन् । सडक र पुल साँघुरा भएपछि सडकहरूको विस्तार थालिएको हो । चार लेनमा विस्तार थालिएको नारायणगढ–बुटवल सडकको दूरी १ सय १३ किमि छ । अहिले यो खण्डको निर्माण जारी छ । दुई खण्डमा गरेर ठेक्का गरिएको छ । पहिलो प्याकेजमा गैंडाकोटदेखि दाउन्नेसम्म ६४ दशमलव ५ र दाउन्नेदेखि बुटवल चौराहासम्म ४८ दशमलव ५ किमि छ । दुवैको ठेक्का चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सनले लिएको छ ।

२०७५ चैतमा भएको ठेक्का सम्झौताअनुसार साढे तीन वर्षमा स्तरोन्नतिको काम सक्नुपर्नेछ । तर प्रगति ८ प्रतिशत मात्र छ । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को ऋण सहयोगमा विस्तार थालिएको सडकको लागत १६ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ छ । सम्पन्न भएपछि ५ वर्षसम्म निर्माण कम्पनीले नै मर्मतसम्भार गर्नुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ । तर कोभिडका कारण चिनियाँ निर्माण व्यवसायी समयमै नआउँदा काममा प्रगति कम भएको हो । ‘एकातिर कोभिडको समस्या भयो,’ सडक विभागका उपमहानिर्देशक एवं प्रवक्ता शिवप्रसाद नेपालले भने, ‘अर्कोतिर सडकमा पर्ने रूख काट्न र विद्युत्का पोल समयमै हटाउन नसक्दा प्रगति कम भयो ।’

पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत कमला–कञ्चनपुर सडकखण्डको पनि प्रगति न्यून छ । ८७ किमि दूरीको यो सडकलाई चार लेनमा स्तरोन्नति गर्न सुरु गरिएको हो । यसको पनि दुई खण्ड गरेर ठेक्का गरिएको छ । दुवै खण्डको ठेक्का चाइना रेलवे नम्बर २ इन्जिनियरिङ कम्पनीले लिएको छ । जुन खण्डमा ५४ वटा पुल निर्माण हुनेछन् । आठ वटा अन्डरपास निर्माण गरिनेछ । सन् २०२० मा भएको ठेक्का सम्झौताअनुसार २०२३ मा काम सम्पन्न गर्नुपर्ने छ । तर एक वर्ष बित्दा भौतिक प्रगति दुई प्रतिशत मात्र रहेको सडक विभागले जनाएको छ ।

‘कोभिडको दोस्रो लहरले गर्दा काम निकै प्रभावित बन्न पुग्यो,’ विभागका प्रवक्ता नेपालले भने, ‘जसले गर्दा निर्माणमा खासै प्रगति हुन सकेन ।’ यसको लागत १६ अर्ब रुपैयाँ छ । यो सडकको निर्माण एडीबीकै सहुलियत ऋणमा सुरु गरिएको हो । त्यसो त अहिले एडीबीकै ऋण सहयोगमा थप सडकको अध्ययन र डिटेल डिजाइनको काम भइरहेको छ । सासेक हाइवे इम्प्रुभमेन्ट प्रोजेक्टअन्तर्गत पूर्व–पश्चिम राजमार्गकै तीन खण्डको डिजाइन भइरहेको आयोजना निर्देशनालय (एडीबी) का आयोजना निर्देशक सुशीलबाबु ढकालले जानकारी दिए । काँकडभिट्टादेखि सुनसरीको लौकहीसम्म १ सय २० किमि खण्डको डिजाइनको काम जारी छ । पथलैया–नारायणगढ खण्डको १ सय किमि र बुटवल–गोरुसिंगेको ५० किमि सडकलाई चार लेनमा विस्तार गर्न एडीबीको ऋण सहयोगमा डिजाइनको काम अघि बढाइएको छ ।

‘इन्जिनियरिङ डिजाइन, इन्भायरोनमेन्टल स्टडी रिपोर्ट र सोसल स्टडीको रिपोर्ट तयार गर्ने भनेर सम्झौताअनुसार काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘जुन काम कोरियन कम्पनी सोसुङले गरिरहेको छ ।’ उनका अनुसार ठेक्कामा जाने गरी अध्ययनको काम भइरहेको छ । बजार क्षेत्रमा सर्भिस लेन बन्नेछ । सन २०२१ डिसेम्बरमा काँकडभिट्टा–लौकही खण्डको डिजाइनको काम सक्नुपर्नेछ । पथलैया–नारायणगढ र बुटवल–गोरुसिंगे खण्डको काम २०२२ अक्टोबरसम्म सक्नुपर्नेछ । ‘काँकडभिट्टा लौकही खण्डको निर्माणका लागि छुट्टै सासेक हाइवे इन्ह्यासमेन्ट प्रोजेक्ट भनेर समझदारी गर्ने कुरा भइरहेको छ । निर्माण पनि एडीबीकै ऋण सहयोगमा हुनेछ,’ उनले भने, ‘त्यसैले २०२२ भित्रमा यो खण्डको ठेक्का हुने गरी काम अघि बढिरहेको छ ।’

सन् २०२३ मा पथलैया–नारायणगढ खण्डको पनि ठेक्का हुनेछ । बुटवल–गोरुसिंगे खण्डको डिजाइन एडीबीको ऋण सहयोगमा भए पनि निर्माणको काम विश्व बैंकमार्फत गर्नेबारे अर्थ मन्त्रालयमा छलफल भइरहेको छ । यता कमला–ढल्केबर पथलैयासम्म १ सय २० किमि छ । यो खण्डको पनि विश्व बैंकमार्फत अध्ययनको काम भइरहेको छ । गोरुसिंगेदेखि धानखोलासम्म विश्व बैंकले डिजाइन गर्नेछ । धानखोलाबाट दाङको शिवखोलासम्म अमेरिकी मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) अन्तर्गत अध्ययन र सडक सुधारको काम गरिने मन्त्रालयले जनायो ।

शिवखोलाबाट महेन्द्रनगरसम्म विश्व बैंकले अध्ययन गर्ने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका प्रवक्ता शर्माले बताए । सासेक हाइवे इम्प्रुभमेन्ट प्रोजेक्ट फेज–१ अन्तर्गत मुग्लिङ–पोखरा र एडीबीकै ऋण सहयोगमा आँबुखैरहनी–पोखरा खण्डको काम अघि बढाइएको छ । ऋण सम्झौताअनुसार दुईवटा ठेक्का सञ्चालनमा छन् । पहिलो ठेक्काको सम्झौता सन् २०२० डिसेम्बरमा भयो । काम भने २०२१ अप्रिलबाट अघि बढाइयो । ४० किमि दूरी रहेको पहिलो खण्डको ठेक्का चिनियाँ कम्पनी चाइना कन्स्ट्रक्सन कम्पनी कर्पोरेसन (सीसीसीसी) ले लिएको छ ।

यो खण्डको काम सुरु भएको मितिले ३६ महिनाभित्र सक्नुपर्नेछ । पहिलो प्याकेजमा सवा ६ अर्ब रुपैयाँ ठेक्का रकम छ । निर्माण सम्पन्न गर्ने समय ३६ महिना रहे पनि कानुनी वैधता ९ वर्ष रहन्छ । ‘ठेकेदारले काम सकेपछि एक वर्षसम्म त्रुटि सच्याउने अवधि रहन्छ, त्यो समयभित्र भएका त्रुटि सबै निर्माण व्यवसायीले सच्याइदिनुपर्छ,’ एडीबीका आयोजना निर्देशक ढकालले भने, ‘त्यसपछि बाँकी ५ वर्षसम्म सडक बिग्रे मर्मतसम्भार गर्ने दायित्व पनि व्यवसायीकै हुन्छ ।’

दोस्रो प्याकेज जामुनेबाट पोखरा सेती पुलसम्म ४७ किमि छ । सम्झौता सन् २०२१ मेमा भए पनि काम २९ अगस्टबाट सुरु भएको हो । ‘यसको निर्माण पनि ३६ महिनाभित्र सक्नुपर्नेछ,’ ढकालले भने । सवा ७ अर्ब रुपैयाँमा चिनियाँ कम्पनी यान हुई कन्स्ट्रक्सनले यसको ठेक्का पाएको हो । मुग्लिङदेखि आँबुखैरहनीसम्म मर्स्याङ्दीको पारिपट्टिबाट नयाँ सडक बनाउने अवधारणाअनुसार डिजाइनको काम सकिइसकेको छ । एडीबीकै ऋण सहयोगमा डिजाइनको काम भएको हो । वारिपट्टि साँघुरो, चट्टान धेरै र मर्स्याङ्दी पावर हाउस रहेकाले त्यहाँ नजिकै निस्किने गरी ५ किमि सडक पारिबाट निर्माण गरिनेछ । ८ दशमलव २ किमि दूरी रहने सडक वारिपारि दुई–दुई लेनको हुनेछ । ‘मुग्लिङबाट आँबुखैरहनीसम्म ठेक्का लगाउन बाँकी छ,’ आयोजना निर्देशक ढकालले भने, ‘फेज–१ प्रोजेक्टमा पैसा बचत भएको छ ।

त्यही पैसाबाट बाँकी काम गर्न भनेर आयोजनाले प्रस्ताव गरेको छ । अर्थ मन्त्रालयबाट सैद्धान्तिक सहमति पनि पाइसकिएको छ ।’ अहिले सामाजिक र वातावरणीय अध्ययनको काम जारी छ । त्यो सकिएपछि ठेक्का प्रक्रिया अघि बढ्ने उनको भनाइ छ । ८४ किमि दूरीको नौबिसे–मुग्लिङ खण्ड सडक सुधार पनि विश्व बैंकको ऋण सहयोगमा गर्ने भनेर काम अघि बढाइएको सडक विभागका प्रवक्ता नेपालले जानकारी दिए ।

यसअन्तर्गत बस्ती भएका ठाउँमा सर्भिस लेनसहित चार लेनको सडक बनाइने छ । हाल दुई लेन मात्र रहेको सडकलाई पनि सुधार गरिनेछ । यो खण्डमा २४ वटा नयाँ पुल बन्नेछन् । नौबिसेदेखि मुग्लिङसम्मको सडक सुधारका लागि विश्व बैंकसँग ऋण सम्झौता भइसकेको छ । डिजाइन फाइनल भएको र तीन वटा प्याकेज बनाएर काम अघि बढाइने नेपालले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७८ ०८:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×