बाढीले मेलम्चीको पानी आउने मिति सर्‍यो- समाचार - कान्तिपुर समाचार

बाढीले मेलम्चीको पानी आउने मिति सर्‍यो

बाढीको त्रास कायमै रहेकाले असोजपछि मात्र काम सुरु गरिने
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — मेलम्ची खोलामा आइतबार राति आएको बाढीले निर्माणाधीन सडक संरचना बगाएपछि मेलम्ची खानेपानी सम्पन्न हुने मिति थप अनिश्चित बनेको छ । हेलम्बुको क्युल क्षेत्रमा निर्माण भइरहेको करिब २ किमि सडक पछिल्लो बाढीका कारण क्षतिग्रस्त बनाएपछि मेलम्चीको पानी काठमाडौं पुर्‍याउने लक्ष्य प्रभावित भएको मेलम्ची खानेपानी आयोजना प्रमुख रामकुमार श्रेष्ठले जनाए ।

मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको सुरूङ ।  फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

‘आयोजनालाई त खास क्षति पुर्‍याएको छैन,’ उनले भने, ‘तर हेलम्बु गाउँपालिकासँग समन्वय गरेर निर्माण भइरहेको बाटो ध्वस्त भयो । अब वर्षापछि मात्र काम सञ्चालन गर्ने कि भन्ने सोचाइमा पुगेका छौं,’ उनले भने । श्रेष्ठले प्रतिनिधिसभा अन्तर्गतको विकास तथा प्रविधि समितिलाई बाढीबाट मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा पुगेको क्षतिबारे जानकारीसमेत दिइसकेको बताए । आइतबार बसेको विकास समिति बैठकले मेलम्चीको थिल्लो क्षेत्रको भौगर्भिक अवस्थाको अध्ययन गरिदिन एसियाली विकास बैंक (एडीबी) लाई पत्राचारसमेत गरेको छ । ‘माघसम्म पानी ल्याउन हामीले कार्ययोजना बनाएका थियौं तर अब त्यो पनि पूरा नहुने भयो,’ उनले भने ।

यसअघि आयोजनाले असोज ७ गतेभित्र पहुँच मार्गको कार्य प्रारम्भ गर्ने, असोज १५ भित्र हेडवर्क्स क्षेत्रको ढुंगा, गिट्टी, बालुवा र माटो हटाउने, कात्तिक १५ भित्र अम्बाथान पोर्टल खुला टनेलको निरीक्षण गर्ने, पुसभित्र कफर ड्याम निर्माण सम्पन्न गरी माघ ७ भित्र पानी पथान्तरण गर्ने कार्ययोजना सरकारलाई बुझाएको थियो । असार १ मा मेलम्चीमा आएको बाढीले बजारदेखि हेडवर्क्ससम्मको करिब २१ किमिमध्येको ८ किमि सडक संरचना पूरै बगाएकाले त्यो रुटमा गाडी सञ्चालन हुन सकेका छैनन् ।

‘केही स्थानमा त सडक नामो निसान छैन,’ प्रमुख श्रेष्ठले भने, ‘तत्काल करिब ३० करोड रुपैयाँ सरकारले सडक निर्माणका लागि दिएमा सुरुङमा पानी हाल्न सकिन्थ्यो । सधैं बाढी आयो भने कसरी अघि बढ्ने भन्नेबारे छलफल गरिराखेका छौं ।’ पहिलोपटकको बाढीले आयोजनामा १ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति पुगेको उनले जनाए ।

‘निर्माण सामग्री हेलिकप्टरबाट लग्ने कि भन्नेबारे पनि छलफल भइरहेको थियो । त्यो पनि अब नहुने भयो,’ उनले भने । सडक मार्गबाटै हेडवर्क्ससम्म सामग्री पुर्‍याउन मेलम्चीको पानीको सतह नघटेसम्म समस्या हुने भन्दै उनले कामदार पठाउनसमेत नसकिने जनाए । ‘त्यो क्षेत्रमा कामदारलाई कहाँ राख्ने भन्नेसमेत टुंगो लगाउन गाह्रो छ,’ उनले भने, ‘पहिलेका संरचना कुनै बाँकी छैनन् । अझै बाढी आउने आशंका उस्तै छ ।’ असार १ देखि भदौ अन्तिमसम्म आयोजनाका भौतिक संरचना मर्मत गर्ने भन्दै सुरुङमा पानी पथान्तरण नगर्ने निर्णय गरेको थियो ।

बाढीले बारम्बार परियोजना प्रभावित भएकाले मेलम्चीको पानी कहिलेसम्म काठमाडौं आउला भन्नेमा आयोजनाका अधिकारी नै अन्योलमा छन् । ‘हेडवर्क्स (बाँध), सुरुङ, सडक, पुललगायत मुहानको संरचना क्षतविक्षत अवस्थामा छ,’ मेलम्चीका एक अधिकारीले कान्तिपुरसँग भने, ‘सडक निर्माण भए एउटा खाका तयार हुन्थ्यो । सडक नै छैन । पानी यही मितिमा आउँछ भन्न निकै गाह्रो छ ।’ आयोजनाको पहलले मात्र केही नहुने भन्दै उनले राष्ट्रियस्तरबाट सोच्नुपर्ने बताए । अस्थायी रूपमा पानी पथान्तरण गर्न पनि तत्काल भौतिक तथा पूर्वाधार मन्त्रालय, नदी नियन्त्रणमा जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले सहयोग गर्नुपर्ने आयोजना प्रमुख श्रेष्ठको धारणा छ ।

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७८ १७:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जग्गा पास अनलाइनबाटै 

किन्ने र बिक्री गर्नेले नजिकको जुनसुकै मालपोत कार्यालयमार्फत रजिस्ट्रेसन पास गर्न सक्ने
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — देशभरका १ सय २६ वटै मालपोत कार्यालयबाट भूअभिलेख सूचना व्यवस्थापन प्रणालीमार्फत जग्गा रजिस्ट्रेसन पास हुने भएको छ । भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागका अनुसार आज (साउन १) बाट अनलाइनमार्फत जग्गा खरिद–बिक्री गर्न सकिने भएको हो । 

‘अब धनगढीको मान्छेले इलामको जग्गा खरिद–बिक्री गर्नुपर्‍यो भने इलामको मालपोत कार्यालय जानु पर्दैन,’ विभागका प्रवक्ता गुरुदत्त सुवेदीले भने, ‘किन्ने र बिक्री गर्नेले नजिकको जुनसुकै मालपोत कार्यालयबाट रजिस्ट्रेसन पास गर्न सक्नेछन् ।’ जग्गा भएको सम्बन्धित मालपोत कार्यालयबाटै घरजग्गा किनबेच हुने गरेकामा अब त्यो झन्झटबाट सेवाग्राही मुक्त भएको उनले बताए । उनका अनुसार त्यसबापत केही थप शुल्क भने लाग्नेछ । सम्बन्धित प्रदेशको जिल्ला भए ३ प्रतिशत र अन्तरप्रदेश भए जग्गाको मूल्यांकन (थैली) ५ प्रतिशत थप शुल्क लाग्नेछ ।

‘खरिदकर्ता र विक्रेताको तस्बिर, बायोमेट्रिक प्रणालीअनुसार दुवैको हस्ताक्षर हुन्छ,’ प्रवक्ता सुवेदीले भने, ‘जग्गा किन्ने र बेच्नेको तर्फबाट दुई जना साक्षी हुन्छन्, उहाँहरूको पनि तस्बिर राखिन्छ, यसबाटै कित्ताकाट पनि गर्न सकिन्छ ।’ प्रत्येक मालपोत कार्यालयलाई पेपर लेस, फेस लेस र क्यास लेस बनाउन यस्तो प्रणाली सुरु गरिएको उनले बताए । ‘सेवाग्राहीले लालपुर्जा, पैसा बोक्नु पर्दैन,’ उनले भने, ‘मालपोत पनि नगई घरबाटै जग्गा किनबेच गर्न सकिने प्रणाली पनि केही महिनामै लागू गर्दै छौं ।’ ‘नागरिक एप’ बाट सेवाग्राहीले आफ्नो नागरिकता नम्बर राखेर सम्पूर्ण जग्गाको विवरण हेर्न सक्ने विभागले जनाएको छ ।

एक वर्षभित्र विदेशबाट समेत जग्गा खरिद–बिक्री गर्न सकिने प्रणाली विकास गर्ने तयारी विभागको छ । हाल विदेशमा रहेका नेपालीहरूले दूतावासमा गएर वारेस लिएर नेपालको घरजग्गा किनबेच गर्ने कानुनी प्रावधान छ । ‘अब सेयर बजारमा जस्तै सिधै अनलाइनबाटै कागजात पेस गरेर घरजग्गा किनबेच गर्न सकिन्छ,’ प्रवक्ता सुवेदीले भने, ‘सेवाग्राहीले नेपाल आउनु पर्दैन ।’ सबै जिल्लाको जग्गा विवरण केन्द्रीय सर्भरमा हुने भएकाले कसैले झुक्याएर जग्गा खरिद–बिक्री गर्न नसक्ने उनी बताउँछन् ।

मालपोत कार्यालयलाई झुक्याएर हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा राख्ने प्रवृत्ति बढेकाले अब त्यो प्रवृत्ति न्यूनीकरण हुने उनको भनाइ छ । ‘बैंकमा धितो राखेको जग्गा फुकुवा गर्न मालपोत कार्यालय धाउनु पर्दैन अब सिधै बैंकबाट गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘साउनभित्र यो पनि लागू गर्छौं ।’ यसका लागि बैंक तथा वित्तीय संस्थाका प्रतिनिधि र जग्गाधनी बैंक धाउनु नपर्ने गरी निर्देशिका जारी गरिसकिएको छ ।

विभागले पहिलो चरणमा ५० वटा भूसेवा लागू भएका मालपोत कार्यालयमा उक्त सेवा दिनेछ । यस्तो सेवा लिन बैंक तथा वित्तीय संस्थाले जग्गा रोक्का र फुकुवाका लागि सेवाग्राहीले बुझाउनुपर्ने राजस्वसहित संस्थाको ‘कभर लेटर’ सहित विवरण अनलाइनमार्फत मालपोत कार्यालयलाई पठाउनुपर्ने हुन्छ । भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी मन्त्रालयका प्रवक्ता जनकराज जोशीले नापी तथा मालपोत कार्यालय अनलाइन पद्धतिमा गइसकेकाले प्रत्येक अभिलेख राख्ने काम अनलाइनबाटै सुरु गरिएको बताए । ‘आगामी आर्थिक वर्षभित्र केही काम बाँकी सम्पन्न गर्छौं,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७८ ११:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×