‘रामघाटमा सेती थुने अकल्पनीय विपत्ति’- समाचार - कान्तिपुर समाचार

‘रामघाटमा सेती थुने अकल्पनीय विपत्ति’

दीपक परियार

पोखरा — पोखराको रामघाटमा ड्याम बाँधेर सेती नदी थुने अकल्पनीय विपत्ति आउने चेतावनी प्राविधिकले दिएका छन् । पोखरा महानगरले नदी थुनेर ढुंगा–गिट्टी–बालुवा उत्खनन गर्ने र सेती खोंचमा साहसिक पर्यटन गतिविधि सञ्चालन गर्ने गरी निजी क्षेत्रलाई सुम्पने तयारी अघि बढाएपछि उनीहरूले त्यसो गर्दा नदी बजारतिर सोझिनसक्ने बताएका हुन् । 

पोखरास्थित सेती नदीको रामघाट क्षेत्र, जहाँ निजी कम्पनीको व्यापारका लागि स्थायी बाँध बनाउने तयारी छ । तस्बिर : दीपक परियार/कान्तिपुर

सार्वजनिक निजी साझेदारी (सानिसा) अवधारणाअन्तर्गत पोखराकै व्यापारिक घराना बतास अर्गनाइजेसनको बी रिभर माइनिङ प्रालिको प्रस्ताव महानगरले स्वीकृत गरिसकेको छ । सेती थुनेर ताल बनाउने, ढुंगा–गिट्टी, बालुवा उत्खनन गर्ने र रामघाटवरिपरि पर्यटकीय गतिविधि सञ्चालन गर्ने प्रालिको योजना छ । प्राकृतिक विपत्तिमा विद्यावारिधि गरिरहेका इन्जिनियर नारायण गुरुङले रामघाटमा नदी थुनिए अकल्पनीय विपत्ति आउने चेतावनी दिएका छन् ।

‘इन्जिनियरिङको हिसाबले बाँध बाँधौंला तर प्रकृतिसँग लडेर सकिँदैन,’ उनले भने, ‘अहिले नै सेती थुनिँदा जोखिम छ । बाँध बाँधेर अवरोध गर्दा झनै जोखिम निम्तिन्छ ।’बाँधमा खोल्ने र बन्द गर्ने ढोका राखिए पनि सेतीको प्राकृतिक बहावलाई धाराको पानी खोल्ने र बन्द गर्ने जसरी नियन्त्रण गर्न नसकिने उनले बताए । अहिले भइरहेकै उत्खननलाई सन्तुलित बनाउनुपर्नेमा व्यापारीलाई घाट सुम्पिँदा झन् धेरै उत्खनन हुनेतर्फ उनले सचेत गराए । ‘महानगरले तत्कालको फाइदा हेरेर भएन, आउन सक्ने विपत्तिको पनि आकलन गर्न सक्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘रामघाटमा ड्याम बनाएर सेती थुन्नु आगोमा घिउ थप्नुजस्तै हो ।’

ढुंगा-गिट्टी निकाल्न ३५ वर्षसम्म सेती थुन्‍ने योजना

सेती खोंचमा सेती क्यान्योन प्रालिले सानिसा अवधारणामै साहसिक पर्यटकीय गतिविधि सञ्चालन गर्न सबै प्रक्रिया पूरा गरी महानगरसँग सम्झौता गर्ने तयारी गरेको छ । भूगोलविद् प्रा.डा. विश्व श्रेष्ठ उत्खननकै कारण सेती गहिरिँदै गएकोमा सहमत छन् । रामघाटमा सेती नदी थुन्दा गहिरिनबाट जोगिने उनको तर्क छ । सेती थुनेर ताल बनाउँदा त्यसले पर्यावरणलाई सन्तुलित राख्ने उनले तर्क गरे ।

‘ताल बनाउने हो भने वरपरको वातावरणमा शीतलता प्रदान गर्छ । चुन थिग्रिएर नदी गहिरिनबाट रोक्छ,’ उनले भने, ‘पर्यटनका गतिविधि सञ्चालन गर्दा अर्थतन्त्रमा पनि सहयोग पुग्छ ।’ निजी क्षेत्रलाई दिँदा उत्खननको सन्तुलत भने मिलाउनुपर्ने उनले बताए । प्रकृतिलाई मानवहितमै प्रयोग गर्नुपर्ने बताउँदै उनले बतास अर्गनाइजेसनको योजनालाई सकारात्मक रूपमा लिनुपर्ने बताए । भने, ‘जथाभावी उत्खनन भयो, दोहन भयो भने कारबाही गर्ने निकाय छँदै छ नि ।’

बतास अर्गनाइजेसनका अध्यक्ष आनन्दराज बतास रामघाटमा ताल बनाउने योजना पोखराको भविष्यसँग जोडिएको बताउँछन् । आफूले उक्त योजना लगेको नभई महानगरले आह्वान गरेको सूचनाबमोजिम मनसायपत्र बुझाएको दाबी उनले गरे । ‘महानगरले आफ्नै प्रारम्भिक अध्ययन प्रतिवेदनका आधारमा मनसायपत्र माग गरेको हो,’ उनले भने, ‘महानगरले अन्यत्र पनि यो योजना लागू गर्दै छ ।’ सेती गहिरिनबाट रोक्न, हाल रामघाटमा भइरहेका कटान रोक्न, व्यवस्थित घाट बनाउन र किनारको सौन्दर्यीकरण गर्न आफ्नो योजना वैज्ञानिक रहेको दाबी उनले गरे ।

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७८ ०७:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘भ्याक्सिन’ मा भनसुन

जनप्रतिनिधि र कर्मचारी नै लुकाउँछन् खोप 
दीपक परियार

पोखरा — ५५ वर्षमाथिकालाई कोरोनाविरुद्धको खोप लगाउन असार ३० मा पोखरा–६ बैदाममा ६ सय डोज भेरोसेल खोप पुग्यो । खोप लगाउन नाम टिपाउनेको संख्या ५ सय २७ थियो । तर १०–१२ जनाले खोप नै लगाउन पाएनन् । झन्डै ८० खोप गायब भयो ।

फाइल तस्बिर : रोयटर्स

हराएको ८० खोप जनप्रतिनिधि र कर्मचारीले लक्षित समूहबाहेकका आफन्तलाई लगाएको उजुरी जिल्ला प्रशासन कार्यालय कास्कीमा पर्‍यो । पोखराका १ देखि १७ नम्बर वडामा त्यसै दिन खोप लगाइयो । केही वडामा भनसुनका आधारमा जनप्रतिनिधिका आफन्तलाई खोप लगाइएको भन्दै विरोध भयो । भोलिपल्ट १८ देखि ३३ नम्बर वडामा ५५ वर्षमाथिकालाई जोन्सन एन्ड जोन्सनको जान्सिन खोप लगाउने भनिएकोमा १० बजे स्थगित भयो । खोप बोकेर स्वास्थ्यकर्मी फिर्ता भए ।

कास्की स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख बाबुराम आचार्य अत्यावश्यक सेवामा संलग्न र ५५ वर्षमाथिकालाई एकै स्थानमा खोप लगाउँदा अव्यवस्थित भएको स्विकार्छन् । व्यवस्थापकीय त्रुटि हुँदा केही मात्रामा लक्षित समूहभन्दा बाहेककाले खोप लगाएको हुन सक्ने उनले बताए । असार ३१ मा भने स्वास्थ्य मन्त्रालय निर्देशनअनुसार स्थगित गर्नुपरेको उनले बताए । ‘हामीसँग जान्सिन खोप भएकाले ५५ वर्षमाथिकालाई लगाउने भन्ने थियो,’ उनले भने, ‘मन्त्रालयको नीति ५० देखि ५४ वर्षसम्मकालाई मात्रै लगाउने भएकोले स्थगित भयो ।’ कास्कीको रूपा, मादी, माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा ५० वर्षमाथिकाले खोप लगाइसकेका छन् ।

पोखरा महानगरमा स्थगित खोप अभियान सोमबारबाट पुनः सुरु हुँदै छ । चीनबाट १७ हजार ५ सय डोज भेरोसेल खोप आएकाले अभियानलाई निरन्तरता दिने पोखरा महानगर स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख हेमन्त शर्मा पौडेलले बताए । उनका अनुसार सोमबार १८ देखि ३३ नम्बर वडाका ५५ वर्षमाथि उमेर समूहका नागरिक र शिक्षकले भेरोसेल खोप लगाउन पाउने छन् । यसपल्ट शिक्षकका लागि ग्रामीण क्षेत्रमा सम्बन्धित खोप केन्द्र र सहरमा लेखनाथका जनप्रकाश मावि, भण्डारढिक र लक्ष्मी मावि, शिशुवामा तोकिएको छ ।

१८ देखि ३३ नम्बर वडामा ५२ देखि ५४ वर्ष उमेर समूहकालाई जान्सिन खोप लगाइने छ । १ देखि १७ नम्बर वडामा ५२ देखि ५४ वर्षसम्म उमेर समूहका साउन १४ बाट खोप दिइने छ । सार्वजनिक यातायातका मजदुर, बैंकका कर्मचारीलगायत लक्षित समूहलाई भने अर्को मिति तोकिने पौडेलले बताए । जनप्रतिनिधिबाट खोप कार्यक्रमको अनुगमन मात्रै गर्नुपर्नेमा हस्तक्षेप नै भएको उनी बताउँछन् । महानगरकै एक स्वास्थ्यकर्मीले जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट सिफारिस लिएर आउनेलाई खोप लगाउँदा तोकिएको समूहलाई नपुग्ने गरेको बताए ।

‘पहुँच हुनेहरूले प्रशासनबाटै सिफारिस लिएर आउँछन्,’ उनले भने, ‘सिफारिस लिएर आएपछि हामीले लगाउँदैनौं भन्न मिल्दैन ।’ कास्कीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी थानेश्वर गौतम विगतका त्रुटि दोहोरिन नदिन उमेर समूह र शिक्षकलाई खोप लगाउने स्थान छुट्टाछुट्टै तोकिएको बताए । दुरुपयोग हुन नदिन नागरिक स्वयं आत्मानुशासनमा बस्नुपर्ने उनले बताए । ‘खोप केन्द्रमा सुरक्षा र अनुगमन दुवै बढाउँछौं,’ उनले भने, ‘अत्यावश्यक सेवा क्षेत्रबाहेककालाई कुनै सिफारिस प्रशासनबाट गएको छैन ।’

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७८ १०:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×