दबाबपछि त्रिविमा एमफिल अध्ययनका लागि पुन: प्रवेशपरीक्षा लिइँदै- समाचार - कान्तिपुर समाचार

दबाबपछि त्रिविमा एमफिल अध्ययनका लागि पुन: प्रवेशपरीक्षा लिइँदै

गणेश राई

काठमाडौँ — त्रिभुवन विश्वविद्यालयले विद्यावारिधि र एमफिल अध्ययनका लागि साउन १४ गते पुन: प्रवेशपरीक्षा लिँदै छ । गत चैतमै प्रवेशपरीक्षा सकेर उत्तीर्णलाई असार २२ भित्र भर्ना हुन सूचना जारी गरिएकोमा विद्यार्थी समूह र पदाधिकारीको दबाबपछि फेरि परीक्षा लिन लागिएको हो ।

मानविकी तथा सामाजिक शास्त्र संकाय डिन कार्यालयले एमफिल र विद्यावारिधि उपाधि लिन चाहनेको संख्या बढेको र केही विषयमा आवश्यक विद्यार्थीसंख्यासमेत कम भएकाले अर्को प्रवेश परीक्षाको तयारी गरिएको जनायो ।

त्रिविले एमफिल–विद्यावारिधि विनियम परिमार्जन गरी प्रत्येक विषयका उत्कृष्ट पाँच जनाले मात्र पीएचडी अनुसन्धान गर्न पाउने बनाएको छ । एमफिल–विद्यावारिधि विनियम २०७७ अनुसार एउटा विषयमा अधिकतम ३५ जनाको कोटा तोकिएको छ ।

‘पूर्वनिर्धारित तालिकाअनुसार साउन २२ गतेबाट कक्षा सञ्चालन गर्ने भनेका थियौं,’ सहायक डिन दुबिनन्द ढकालले भने, ‘कोभिडका कारण केही विषयमा कोटा खाली भएकाले अर्को प्रवेशपरीक्षा लिने तयारीमा छौं । कोटा कम भएका विषयमा विभागको जनशक्तिअनुसार विद्यार्थी थपिनेछ ।’

यसअघिका जम्मा २२ विभागअन्तर्गतका विषयमा कुल ५ सय ७० ले आवेदन दिएका थिए । तीमध्ये ४ सय ६७ जना योग्य ठहरिएकाले नामावली प्रकाशन गरिएको थियो । सबैभन्दा धेरै राजनीतिशास्त्रमा ५०, समाजशास्त्रमा ४५, नेपालीमा ३८ र अर्थशास्त्रमा ३८ जनाको नाम प्रकाशित छ । उनीहरूलाई मेरिटका आधारमा भर्ना लिइने जनाइएको छ ।

यस्तै ग्रामीण विकासमा ३४, अंग्रेजीमा ३१, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिमा २८, द्वन्द्व–शान्ति र विकासमा २६, मानवशास्त्रमा २५ जनाको नाम छ । जनसंख्या अध्ययनमा १९, लैंगिक अध्ययनमा १७, नेपालभाषामा १५, संस्कृतिमा १४, सामाजिक कार्यमा १४ र भूगोलमा ११ जना छन् । त्यसै गरी ललितकलातर्फ संगीतमा १४ र पेन्टिङमा १३ जना छन् । इतिहास ९, बौद्ध अध्ययन ८, भाषाविज्ञानमा ६, गृहविज्ञानमा ५ जना, पत्रकारिता तथा आमसञ्चार ५ र हिन्दीमा २ जनाको नाम प्रकाशित छ ।

कोटा प्रणालीअनुसार ४ सय ३६ जनाले भर्ना पाउनेमा तीमध्ये अधिकांश भर्ना भइसकेका छन् । भर्ना भएका विद्यार्थीले पहिलो र दोस्रो सेमेस्टर नियमित कक्षा पढ्नुपर्नेछ । तेस्रो सेमेस्टरमा विषयगत आधारमा उत्कृष्ट पाँच जना विद्यावारिधि (पीएचडी) उपाधिका निम्ति भर्ना हुन पाउँनेछन् । बाँकीले शोधपत्र बुझाएपछि एमफिल उपाधि लिन पाउँछन् । ‘एमफिल उपाधिपछि पीएचडीको बाटो खुला रहन्छ,’ सहायक डिन ढकालले भने ।

त्रिविले यसअघि एमफिल र विद्यावारिधि उपाधिको कोर्स फरकफरक सञ्चालन गथ्र्यो । अहिले एकै कोर्सअन्तर्गत ल्याइएपछि विगतको तुलनामा एमफिल र विद्यावारिधि उपाधिका लागि अध्ययन गर्नेको संख्या बढेको त्रिवि शिक्षाध्यक्ष शिवलाल भुसालले बताए । ‘त्रिवि पुरानो विश्वसनीय संस्था हो,’ उनले भने, ‘समयानुकूल केही नयाँ समसामयिक विषय थपिएका छन् भने पहिलेदेखि नै लोकप्रिय विषयहरू पनि छन् । त्यसैले त्रिविमा उपाधि लिन चाहने विद्यार्थीको चाप बढेको छ ।’ गत पुसमा सम्पन्न त्रिविको ४६औं दीक्षान्त समारोहमा ९७ जनाले पीएचडी, एमफिललगायत उपाधि लिएका थिए ।

त्रिविले यस वर्षबाट उपाधिका निम्ति नयाँ नियम लागू गरेको छ । शोधार्थीले कम्तीमा दुईवटा अनुसन्धानात्मक लेख जर्नलमा छापिनै पर्ने प्रावधान राखिएको छ । यसअघि शोध–अनुसन्धान कार्यमा अरूको नक्कल गर्ने गरिएको भेटिएकाले अबदेखि त्रिवि केन्द्रीय पुस्तकालयमा ‘प्लेगरिज्म जाँच्ने मेसिन’को व्यवस्था गरिएको भुसालले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७८ १३:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कैलालीमा लक्ष्यभन्दा बढी राजस्व

मोहन बुढाऐर

धनगढी — कैलाली भन्सारले कोरोना महामारीका बीचमा पनि लक्ष्यभन्दा बढी राजस्व संकलन गरेको छ । निषेधाज्ञाको दुई महिना वैशाख र जेठमा बाहेक मासिक लक्ष्यसमेत पूरा गरेको छ ।

भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकृत अम्बिका केसीका अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा भन्सार महसुल, मूल्य अभिवृद्धि कर र अन्तःशुल्कमा लक्ष्यभन्दा ७ प्रतिशत बढी ८ अर्ब ८४ करोड १४ लाख २८ हजार राजस्व संकलन भएको छ ।

वार्षिक लक्ष्य ८ अर्ब २१ करोड ७३ लाख ७१ हजार राखिएको थियो । ‘निषेधाज्ञाले वैशाख र जेठमा मासिक लक्ष्य पूरा भएन,’ उनले भनिन्, ‘तर पनि बाँकी दस महिनामा लक्ष्यभन्दा बढी राजस्व संकलन हुँदा वार्षिक लक्ष्य पूरा गर्न सकियो ।’ उनका अनुसार वैशाखमा ७१ करोड १७ लाख ८० हजार रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको थियो । यो लक्ष्यभन्दा करिब २१ प्रतिशत कम रकम थियो । जेठमा ६९ करोड ३३ लाख १४ हजार मात्रै संकलन भएको थियो ।

यो लक्ष्यको ६३ प्रतिशत मात्रै रकम हो । उनले सबैभन्दा धेरै कैलाली भन्सारबाट पेट्रोलियम पदार्थबाट राजस्व संकलन हुने गरेको जानकारी दिइन् । त्यसपछि मार्बल टायल, मोटरपाटर््स, कपडा, एसी ब्लकहरू र खाद्यान्नमा राजस्व संकलन बढी हुने गरेको छ ।

चुहावट कायमै

कोरोना कालमा लक्ष्यअनुरूप कैलाली भन्सारले राजस्व असुली गरे पनि खुला सीमा नाकाबाट हुने ठूलो परिणामको राजस्व चुहावट भने रोक्न सकेको छैन । कैलालीको १ सय २ किमि खुला सीमा नाकाबाट ठूलो परिणाममा चिनी, रासायनिक मल, सिमेन्ट, छड, टीभी, पंखा, दाल, साइकलका पार्टपुर्जा, नुन, लुगाकपडा, चप्पल, खेलौना, खाने तेल, बिस्कुट, माछा, कुखुराका अण्डा, चल्ला अवैध रूपमा भित्रिने गर्छन् ।

कैलालीकै भजनीमा छोटी भन्सारबाट आलुप्याजबाट मात्रै राजस्व संकलन भएको देखिन्छ । टीकापुर, भजनी, हसुलिया सीमावर्ती ठूला ग्रामीण बजारको अधिकांश वस्तु भन्सार छलीबाटै आउने गरेको स्रोतको दाबी छ । ‘कैलालीमा सबैभन्दा बढी राजस्व संकलन हुने चिनी, सिमेन्ट, फलामे छडलगायतबाट हो,’ स्रोतले भन्यो, ‘तर यी वस्तु भन्सारको ‘टप टेन’ राजस्व उठाउने वस्तुमा किन पर्दैन ? किनभने तस्करी बढी हुन्छ ।’

स्थानीय जानकारहरूका अनुसार रातको समयमा ट्रकका ट्रक मालसामान भारतबाट तस्करी भएर गाउँमा राखिएका गोदाम भरिने गरेको छ । ‘झन् लकडाउनको समयमा अझ बढी चोरी तस्करी भयो,’ स्थानीयले भने, ‘साधारण मान्छे आउतजावतका लागि नाका बन्द भए तर तस्करी खुला छ ।’ कैलालीको सीमावर्ती बजारमा मात्रै नभएर, धनगढी र राजमार्ग किनारका सुख्खड र लम्की बजारका पसलमा समेत फूलबारी, हसुलिया र भजनी क्षेत्रबाट तस्करी गरी भित्रिएका सामान पुग्ने गरेको स्थानीय बताए । भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकृत केसीले भन्सारको राजस्व चुहावटमा कमि ल्याउन खुला सीमा क्षेत्रमा भन्सार कहिलेकाहीं भन्सार गस्तीसमेत परिचालन गर्ने गरेको बताइन् ।

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७८ १३:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×