निधिपछि संस्थापन पक्षबाट गोपालमान श्रेष्ठको पनि सभापतिमा दावी- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

निधिपछि संस्थापन पक्षबाट गोपालमान श्रेष्ठको पनि सभापतिमा दावी

श्रेष्ठ भन्छन्, ‘शेरबहादुरजीले काँध फेर्ने बेला आएको छ’
एकजना मात्रै उम्मेदवार बनाउने प्रयासमा संस्थापनइतर समूह
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — कांग्रेसको आसन्न १४ औं महाधिवेशनमा नेतृत्व दोर्‍याउने घोषणासहित तयारीमा जुटेका सभापति शेरबहादुर देउवालाई उनकै समूहबाट चुनौती थपिएको छ । उपसभापति बिमलेन्द्र निधिले देउवालाई चुनौती दिँदै आफू सभापति उम्मेदवार बन्ने औपचारिकरूपमा बताएको भोलिपल्ट आइतबार संस्थापन पक्षका अर्का नेता गोपालमान श्रेष्ठले पनि सभापतिमा दावी गरेका छन् ।  

पटकपट प्रधानमन्त्री र पार्टी सभापतिमा परीक्षण भइसकेका देउवाले ‘काँध फेर्ने’ बेला आएको भन्दै श्रेष्ठले संस्थापन पक्षमा देउवापछिको उत्तराधिकारी आफू भएको दावीसहित नेतृत्वको चाहना प्रकट गरेका हुन् । सभापतिमा देउवाले दावी छाड्नुपर्ने र आफूलाई अघि बढाउनु पर्ने श्रेष्ठले बताए । शनिबार प्रदेश २ का संस्थापन पक्षीय नेतासँगको छलफलमा उपसभापति बिमलेन्द्र निधिले नेतृत्वको दावा राख्दै देउवालाई प्रधानमन्त्री भएर आफूलाई सभापतिमा सहयोग गर्न आग्रह गरेका थिए ।

देउवा आफैंले सभापतिको उम्मेदवारी घोषणा गर्ने जानकारी पाएपछि श्रेष्ठ आइतबार देउवाले बोलाएको वाग्मती र गण्डकी प्रदेशका केन्द्रीय सदस्यहरूसँगको छलफलमा उपस्थित नै भएनन् । देउवाले पटक–पटक फोन गर्दा उनको मोबाइल अफ थियो ।

देउवाले फेरि सभापतिको उम्मेदवारी घोषणा गर्न डाकिएको जानकारी भएपछि आफू नगएको श्रेष्ठले कान्तिपुरसँग बताए । ‘शेरबहादुरजीले सभापतिको उम्मेदवारी घोषणा गर्नकै लागि बैठक राख्नु भएको रहेछ । हिजो (शनिबार) बिमलजीले पनि आफू सभापतिको उम्मदवार रहेको भनेर दावी राख्नुभयो । मैले ६ महिनाअघि नै सभापतिजीलाई भेटेरै अब मलाई सहयोग गर्नुहोस् भनेको छु । अहिले त्यही कुरा राख्न किन जाउँ भनेर म गइनँ ।’

पार्टी विभाजित भई देउवा नेतृत्वमा कांग्रेस (प्रजातान्त्रिक) गठन भएपछि श्रेष्ठले लामो समय कार्यबाहक सभापति भएर काम गरेका थिए । तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले देउवा नेतृत्वको सरकारलाई अपदस्थ गरी शासन आफ्नो हातमा लिएपछि देउवा जेलमा थिए । राजाले गठन गरेको शाही आयोगले भ्रष्टाचारको आरोपमा देउवालाई जेलमा राखेको थियो । त्यो कालखण्डमा श्रेष्ठले देउवाको उत्तराधिकारीको रुपमा पार्टीको मोर्चा सम्हालेका थिए ।

‘पार्टीको एघारौं महाधिवेशनका बेला जेलमा रहेका देउवाजीलाई निर्विरोध सभापति बनाउन कार्यबाहक सभापतिको रुपमा मेरो भूमिका रह्यो । त्यसपछि पनि निरन्तर म उहाँसँगै छु । तर अब शेरबहादुरजीले काँध फेर्ने बेला भयो । बरु प्रधानमन्त्री बन्न सक्नुहुन्छ । त्यसमा हाम्रो साथ सहयोग छ । उहाँको (देउवा) टिमको दोस्रो नेता मै भएकाले पार्टी सभापतिमा मलाई सहयोग गर्नुपर्छ भनेर भन्दै आएको छु,’ श्रेष्ठले भने,‘फेरि आफैं सभापतिका लागि उम्मेदवारको घोषणा गर्न लाग्नु भएको जानकारी पाएपछि आइतबारको बैठकमा म नगएको हो ।’

१३ औं महाधिवेशनमा आफ्नो समूहलाई एकगठ बनाएका देउवाका लागि १४ औं महाधिवेशन सहज देखिएको छैन । त्यही बुझेर वागमती र गण्डकी प्रदेशका केन्द्रीय सदस्यसँगको छलफलमा अधिकांशले देउवालाई आफ्नै समूहलाई एकगठ बनाउन सुझाएका छन् । एकगठ बनाउन नसकेमा संस्थापनपक्षमा पहिरो जाने विश्लेषण उनीहरुको थियो ।

अनौपचारिक तहमा उम्मेदवारको तयारी गर्दै आएका देउवाले शनिबारदेखि खुलेरै आफ्नो उम्मेदवारीको घोषणा गरेका हुन् । सातै प्रदेशका संस्थापन पक्षीय केन्द्रीय सदस्यहरूसँग छलफल सकेपछि देउवाले आफ्नो अभियानलाई अघि बढाउने भएका छन् । ‘मैले अहिल्यै उम्मेदवारी घोषणा नगरौं कि भन्ने पनि लागेको थियो । तर, बाहिर धेरै साथीहरूलाई उठ्ने हो कि होइन भन्ने शंका भएछ । त्यही शंका मेट्न पनि मैले आफ्नो उम्मेदवारीको घोषणा गरेको हुँ,’ आइतबारको बैठकमा देउवाको भनाई उत्धृत गर्दै सहभागी एक केन्द्रीय सदस्यले भने,‘जति प्रतिस्पर्धी भए पनि उहाँले आफैं लड्ने मनस्थिति बनाउनु भएको छ ।’

देउवाले उम्मेदवारी घोषणा गरेपछि त्यसको पराकम्प संस्थापनइतर पक्षमा पनि परेको छ । संस्थापइतर पक्षमा वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल आफैं अघि बढेर देउवालाई टक्कर दिने योजनामा छन् । तर, पौडेल यो समूहमा पनि पौडेल एकल प्रत्याशी छैनन् । संस्थापनइतरपक्षमा महामन्त्री शशांक कोइराला, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह र नेता शेखर कोइरालाले पनि नेतृत्वमा इच्छा जाहेर गरेका छन् ।

संस्थापन इतरपक्षमा नै धेरै उम्मेदवार बन्दा त्यसको लाभ देउवालाई हुने भन्दै समूहबाट एकजनामात्रै उम्मेदवार बनाउन प्रयास भइरहेको नेता अर्जुननरसिंह केसीले बताए ।

‘सभापतिजीले उम्मेदवारी घोषणा गरेर छलफल गर्नु भएको जानकारी हामीलाई पनि भएको छ । हाम्रो पक्षको छलफल पनि अब हुन्छ । धेरै साथीहरु नेतृत्वमा आउने चाहना राखेर तयारी गरिरहनु भएको छ, सबैलाई मिलाएर एकमात्रै उम्मेदवार बनाउने हाम्रो प्रयास जारी छ,’ केसीले भने ।

नेतृत्वका आंकाक्षी शेखर कोइरालाले पौडलले अभिभावकको भूमिका निर्वाह गरेमा संस्थापनइतर पक्षमा सर्वसम्मत हुने वातावरण बन्ने बताए । ‘एउटामात्रै उम्मेदवार हुने कि नहुने भन्ने रामचन्द्रजीमा निर्भर छ । उहाँ सिनियर नेता हो । यस हिसाबले शेरबहादुरजीलाई हराउन म नै सक्छु भन्ने लागेको छ । यो स्वभाविक पनि हो । बिमलेन्द्रजीको उम्मदेवारी दिने निर्णयले झनै आशा पलाएको पनि होला,’ कोइरालाले भने,‘स्थिति उहाँले (पौडेल) सोचे जस्तो छैन ।’ कोइरालाले पनि संस्थापनइतर पक्षबाट एकमात्रै उम्मेदवार बनाउने कोसिस हुने बताए ।

तेस्रो धारको नेतृत्व गरेका पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाको भूमिका भने अझै प्रष्ट छैन । १३ औं महाधिवेशनमा सभापति उम्मेदवार बनेका सिटौलाले दोस्रो चरणमा देउवालाई सहयोग गरेक थिए । उनीनिकट नेताहरूका अनुसार आफैं नेतृत्वका लागि अघि सर्ने वा कसैलाई सहयोग गर्ने भन्नेमा सिटौला प्रष्ट छैनन् । ७४ को आमनिर्वाचनको परिणामपछि देउवासँग असन्तुष्ट भएर सिटौलाले संस्थापन कित्ता छाडेका थिए । पछिल्लोपटक देउवा र सिटौलाबीचको सम्बन्ध सुधार भएको सिटौलानिकट एक केन्द्रीय सदस्यले बताए । देउवाले पनि उपसभापति निधिको क्षतिपुर्तीस्वरुप सिटौलालाई आफ्नो समूहमा ल्याउने कोसिस गरेका छन् । तर, देउवासमूहमा गएको खण्डमा सिटौलाले आफूलाई साथ दिँदै आएका युवा नेता गगन थापा र प्रदीप पौडेललाई गुमाउनु पर्ने हुन्छ । थापा र पौडेलले देउवा समूहमा आफूहरु जान नसक्ने जानकारी सिटौलालाई गराइसकेका छन् ।

प्रकाशित : असार ६, २०७८ २२:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

देउवा फेरि सभापतिमा उठ्ने

प्रदेश १ र प्रदेश २ का संस्थापन पक्षीय केन्द्रीय पदाधिकारी तथा सदस्यसँग छलफल गरेका देउवाले अरु प्रदेशकासँग पनि भेटघाट गर्दै 
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — भदौमा पार्टी महाधिवेशन हुने भएपछि कांग्रेसमा नेतृत्वका आकांक्षी तातिन थालेका छन् । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा दुईदिने केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक सकिनासाथ प्रतिस्पर्धाको आन्तरिक गृहकार्यमा जुटेका छन् ।

उनले शनिबार प्रदेश १ र प्रदेश २ का संस्थापनपक्षीय केन्द्रीय पदाधिकारी तथा सदस्यलाई बोलाएरै सभापतिमा आफ्नो प्रतिस्पर्धा हुने बताउँदै सहयोग गर्न आग्रह गरेका छन् । आइतबार वाग्मती र गण्डकी प्रदेशका केन्द्रीय सदस्यसँग परामर्श गर्ने तयारी छ । सातै प्रदेशका आफूनिकट केन्द्रीय सदस्यसँग एकसरो कुराकानी गरेपछि देउवाले आफ्नो प्रतिस्पर्धाको औपचारिक तयारी अघि बढाउने भएका छन् ।

संस्थापन पक्षबाटै उपसभापति विमलेन्द्र निधिले प्रतिस्पर्धाको तयारी अघि बढाएका छन्, जसले देउवालाई चुनौती खडा गरेको छ । निधिले शनिबारको बैठकमा देउवालाई पार्टी सभापति नभई प्रधानमन्त्रीका लागि अघि बढ्न प्रस्ताव गरेका थिए । ‘तपाईं प्रधानमन्त्री हुनुहोस्, तपाईंको समर्थनबाट मलाई पार्टी सभापतिमा अघि बढाउनुहोस्,’ उनको भनाइ उद्धृत गर्दै देउवा निकट स्रोतले भन्यो, ‘यस पटक म उम्मेदवार हुन्छु ।’ देउवाले ‘मै प्रतिस्पर्धा गर्छु, तपार्इं लड्ने भए तपाईंलाई पनि अधिकार छ, लड्नुहोस्’ भनेर जवाफ दिएका थिए । निधिले ‘सभापति लड्नका लागि मात्रै नभई लामो समयदेखि सहयोग र समर्थन गर्दै आएकाले आफूले समर्थन खोज्ने अधिकार सुरक्षित भएको बताएका थिए ।

१४ औं महाधिवेशनमा आफूलाई सघाउने बचन अघिल्लो महाधिवेशनकै बेला देउवाबाट आएको निधिले धेरैअघिदेखि नै बताउँदै आफ्नो उम्मेदवारीको तयारी गरिरहेका छन् । उनले यसअघि पनि देउवालाई भेटर आफू उम्मेदवार हुन चाहेकाले सहयोग गर्न आग्रह गरेका थिए । आमन्ने–सामन्नेमा आ–आफ्नो दाबी राखिएको भने यो पहिलोपल्ट हो । सकेसम्म देउवालाई विश्राम लिन लगाएर उनकै समर्थनमा अघि बढ्ने, नभए आफ्नो छुट्टै टिम बनाएर जाने निधिको तयारी छ । ‘देउवा र निधिबीच एक प्रकारको विश्वास टुटिसकेको छ,’ देउवानिकट नेताहरू भन्छन्, ‘पछिल्लो पटकको राजनीतिक घटनाक्रम र सरकार निर्माणका पहलकदमीमा देउवाले निधिलाई अघि सारेका छैनन् । शनिबार दुवैले गरेको उम्मेदवारी दाबीले पनि देउवा–निधिबीचको सम्बन्धमा दरार आएको बुझ्न सकिन्छ ।’

प्रदेश २ अघि प्रदेश १ का केन्द्रीय सदस्यहरूसँग भएका छलफलमा निधिको उम्मेदवारीको तयारीलाई महत्त्वका साथ विश्लेषण गरिएको थियो । संस्थापन पक्षबाट एउटै उम्मेदवार बनाउन पहल गर्न देउवालाई धेरैजसो सदस्यले सुझाएका थिए । कतिपयले सर्वसम्मतिमा नेतृत्व चयनको पहल थाल्नसमेत भनेका थिए । निधिको उम्मेदवारीलाई केही सदस्यले ‘बार्गेनिङ कार्ड’ का रूपमा हेरेका थिए । तर, निधिले आफू उम्मदेवारीको तयारीबाट पछि नहट्ने बताउँदै आएका छन् । उनी पछिल्लो समय आफ्नो टिमको गृहकार्यमा समेत अघि बढेका छन् ।

संस्थापनइतर पक्षबाट देउवासँग भिड्न वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलसहित करिव आधा दर्जन आकांक्षी देखिएका छन् । महामन्त्री शशांक कोइराला, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह र केन्द्रीय सदस्य शेखर कोइरालाले धेरैअघिदेखि नेतृत्वको दौडधुप गरिरहेका छन् । तेस्रो धारको नेतृत्वमा रहेका पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाले भने आफैं अघि बढ्ने वा कसको कित्तामा जाने भन्ने टुंगो लगाउन सकेका छैनन् । पार्टी नेतृत्वका लागि प्रतिस्पर्धी भएका देउवालाई राष्ट्रिय राजनीतिमा भने साथ लिएर अघि बढ्नुपर्ने बाध्यतामा पौडेल–सिटौला छन् । देउवालाई प्रधानमन्त्री बनाउन पौडेल र सिटौला यतिबेला सबैभन्दा बढी सक्रिय छन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई सत्ताबाट बहिर्गमन गराउन अरू विकल्पले पार नलाग्ने भएपछि देउवालाई अघि सार्नुपर्ने बाध्यतामा उनीहरू पुगेका हुन् ।

देउवा प्रधानमन्त्री बन्ने/नबन्ने भन्ने विवाद अहिले सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छ । नेतृत्वको सार्वजनिक छवि र जनमत गुमाउँदै गएका देउवालाई प्रधानमन्त्री बनेर महाधिवेशनमा जाँदा सबैभन्दा बढी लाभ मिल्नेछ । यो बुझ्दाबुझ्दै देउवालाई प्रधानमन्त्री बनाउनुपर्ने बाध्यतामा होमिएका पौडेलका लागि महाधिवेशन झनै पेचिलो र चुनौतीपूर्ण छ । प्रधानमन्त्री बनेर महाधिवेशनमा जाँदा देउवाले आफ्ना लागि धेरै अनुकूल हुने बाटो देखेका छन् । त्यसैले अदालतमा विचाराधीन मुद्दाप्रति नै उनको ध्यान केन्द्रित भइरहेको उनीनिकट नेताहरू बताउँछन् ।

पौडेल पनि नेतृत्वमा नछाड्ने मनस्थितिमा छन् । कोइराला दाजुभाइ र सिंह आपसमा मिल्न नसक्ने र पछि उनीहरू आफूलाई नै सहयोग गर्ने ठाउँमा आउने बुझाइ पौडेलको छ । दोस्रो पुस्ताका आकांक्षीहरू पनि स्वास्थ्य र क्रियाशीलताको हिसाबले यसैपटक नेतृत्वका लागि अघि बढ्नुपर्छ भन्ने दबाबमा देखिन्छ । युवापुस्ताबाट कल्याण गुरुङले पनि आफू उम्मेदवार हुने घोषणा गरेका छन् ।

कोरोना महामारी, बाढीपहिरो र राष्ट्रिय राजनीतिमा देखा परेको संकटका कारण भदौमा महाधिवेशन गराउन कांग्रेसलाई चुनौतीपूर्ण छ । क्रियाशील सदस्यताको टुंगो लगाउने काम त्यति सहज छैन । आफ्ना लागि अनुकूल परिस्थिति कुर्दाकुर्दै देउवालाई यी सबै प्रतिकूल परिस्थितिका बीच महाधिवेशन गराउने दायित्वबाट पछि हट्ने सुविधा भने छैन । भदौमा महाधिवेशन भएन भने कांग्रेसलाई संवैधानिक रूपमै पार्टीको वैधानिकता जोगाउन समस्या पर्छ । महामन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले भदौभित्र महाधिवेशन गर्नुको विकल्प नभएको बताए । ‘पार्टीको महाधिवेशन सभापति, वरिष्ठ नेता वा कुनै पदाधिकारीको मात्रै होइन, यो त कांग्रेसको महायज्ञ हो,’ उनले भने ।

प्रकाशित : असार ६, २०७८ १२:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×