तलेजुबाट चोरिएका तोरन–मूर्ति लिलामीबाट हटाइयो- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

तलेजुबाट चोरिएका तोरन–मूर्ति लिलामीबाट हटाइयो

ददी सापकोटा

पेरिस — नेपालबाट ४० वर्षअघि चोरिएका र यो साता पेरिसको ‘बोनह्याम्ज’ कला बिक्री केन्द्रमा लिलामीमा राखिएका ५ प्रतिकात्मक हिन्दु मूर्तिका बारे समाचार आएपछि ‘बोनह्याम्ज’ले यी सम्पदा लिलामीबाट हटाएको छ ।

पाटन दरबारको तलेजु मन्दिरको मूल ढोकामाथि तोरनमा रहेका तामामा सुनको जलप लगाइएका प्रतिकात्मक महालक्ष्मी, नृत्यनाथ, चामुण्डा , भैरव र पञ्चमुखी हनुमानका मूर्तिलाई बढीमा ५ हजार युरो प्रति मूर्तिको दरमा लिलामी (अक्सन)मा राखिएको थियो । १० दिनका लागि खुलाइएको सम्पदा बिक्री जेठ २७ सम्म जारी रहने ‘बोनह्याम्ज’को बिक्री अनलाइनले जनाएको थियो ।

चोरिएका सम्पदाको प्रदर्शनी तथा ‘अक्सन’बारे बिहीबार समाचार आएपछि र काठमाडौंस्थित युनेस्को कार्यालय, पेरिसस्थित नेपाली दूतावाससहितले उक्त चोरिएको सम्पदालाई तत्काल ‘लिलामी’बाट हटाउन तथा नियमानुसार उत्पत्तिको मुलुक (कन्ट्री अफ ओरिजिन)मा फिर्ता गर्न पत्र लेखेका थिए । यी सम्पदालाई बिक्री केन्द्रको ‘अक्सन’ बाट हटाएको थियो । पेरिसस्थित राजदूत दीपक अधिकारीले अन्तर्राष्ट्रिय तहको ‘अक्सन सेन्टर’ बोनह्याम्जसँग नेपाली सम्पदाको प्रामाणिकता र यो सम्पदालाई युनेस्को प्रावधानअनुसार तत्काल नेपाल फिर्ता गर्नुपर्ने बारेमा कुराकानी भएको जानकारी दिए ।

यी प्राचीन सम्पदा १२ औं शताब्दीयताको रहेको ऐतिहासिक अभिलेखहरुमा उल्लेख छ । यी सम्पदाबारेमा भारतीय इतिहासविद् बीएन बेनर्जीको ‘आर्कियोलोजिकल सर्भे अफ इन्डिया(आर्किटेक्चर अफ नेपाल), जर्मन अध्येता सिकको ‘गड्स आर लिभिङ द कन्ट्री : आर्ट थेफ्ट फ्रम नेपाल’ आदिमा समेत उल्लेख छ ।

भारतीय अध्येता बेनर्जीको ‘आर्कियोलोजिकल सर्भे अफ इन्डिया’ पुस्तकबाट । तस्बिर सौजन्य : सञ्जय अधिकारी

नेपालको सम्पदालाई ‘बोनह्याम्ज’ले अक्सनबाट हटाएपछि न्युयोर्कस्थित आर्ट–क्राइम प्रोफेसर एरिन एल थोम्सनले यी पुरातात्विक मूल्यका सम्पदा अब उत्पत्तिको मुलुक (नेपाल) फर्काउनका लागि तदारुकता रहनुपर्ने बताइन् । थोम्सन नेपालबाट चोरिएका वा हराएका सम्पदाको घरफिर्ती अभियानमा लागेकी एक अन्तर्राष्ट्रिय अभियन्ता हुन् ।

यो पनि पढ्नुहोस् :

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७८ २०:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘ढुंगा, गिट्टी, बालुवा निकासी खुलाउने निर्णय फिर्ता गर’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — ढुंगा, गिट्टी, बालुवा निकासी खुला गर्ने सरकारको निर्णयप्रति विरोध गर्दै जागरुक नागरिक समाजले निर्णय फिर्ता लिन आग्रह गरेको छ ।

चुरे पहाड शृंखलामा वन विनाशपछि देखिएको भूक्षयको अवस्था । तस्बिर : डिल्लीराम/कान्तिपुर

नागरिक समाजले विगतमा भारतमा गिट्टी, ढुंगा, बालुवाको निकासी बढेसँगै चुरेभावर लगायत नेपालको तराईभागमा पानीको स्रोत सुकेको, अनियन्त्रित बाढीपहिरो आउने गरेको र कृषि उत्पादनमा ह्रास आएको जनाएको छ ।

‘झट्ट हेर्दा सित्तैको खनिज पदार्थ जस्तो देखिए पनि यसअघि नै चुरेभावर क्षेत्रबाट अत्याधिक मात्रामा ढुंगा, गिट्टी र बालुवा भारत निकासी हुँदा चुरेभावर तथा तराई क्षेत्रमा यसको गम्भीर वातावरण, पर्यावरण, कृषि तथा जनजीविकामा प्रभाव परिसकेको छ,’ समाजले विज्ञप्तिमा भनेको छ, ‘मनोमानी ढंगले सरकारले लिएको यस्तो निर्णयमा गलत आशय मात्र होइन्, भ्रष्ट मानसिकता पनि देखिन्छ । त्यसैले यो निर्णय तुरुन्त फिर्ता लिइयोस् ।’

समाजका तर्फबाट प्राध्यापक हेमराज पन्त, जगन्नाथ लामिछाने, प्रेम सापकोटा, आनन्द मिश्र, भोला पासवान, वसन्ती चौधरीलगायत ३८ जना अभियन्ताले विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारलाई निर्णय सच्याउन माग गरेका हुन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७८ २०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×