राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कदम असंवैधानिक : कांग्रेस- समाचार - कान्तिपुर समाचार

राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कदम असंवैधानिक : कांग्रेस

यो संविधानको ठाडो बर्खिलाप भयो । यस्तो कदमका पछि केही न केही षड्यन्त्रमूलक मनसाय छन् । – रामचन्द्र पौडेल, वरिष्ठ नेता, कांग्रेस
रातारात प्रतिनिधिसभा समाप्त पार्न राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री मिलेर असंवैधानिक कदम उठाए ।– उपेन्द्र यादव, अध्यक्ष, जसपा
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको पछिल्लो कदम संविधानविपरीत रहेको प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसले ठहर गरेको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसक्ने आफूलाई लागेमा राजीनामा दिई सरकार निर्माणका लागि मार्ग प्रशस्त गर्नुपर्नेमा त्यसो नगरी उनको सिफारिस राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले तत्काल कार्यान्वयन गरेकामा कांग्रेसले आपत्ति जनाएको हो । 

प्रधानमन्त्री ओलीले बिहीबार ‘मौजुदा सरकारलाई विश्वासको मत प्राप्त हुने दह्रो राजनीतिक आधार नदेखिएको’ जनाउँदै सरकार निर्माणका लागि राष्ट्रपतिलाई धारा ७६ (५) अन्तर्गतको प्रक्रिया अघि बढाउन अनुरोध गरेका थिए । सरकार निर्माणको अर्को प्रक्रिया अघि बढाउन अनुरोध गरे पनि उनले राजीनामा भने दिएका छैनन् । प्रधानमन्त्रीको अनुरोधलाई राष्ट्रपतिले सामान्य कानुनी परामर्शसमेत नगरी तत्क्षण कार्यान्वयन गरेकी थिइन् । पद रिक्त नभई अर्को प्रधानमन्त्री नियुक्तिको प्रक्रिया अघि बढाउने राष्ट्रपतिको कदम नै असंवैधानिक भएको कांग्रेसले ठहर गरेको छ ।

कांग्रेस वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री मिलेर संविधानलाई फाल्ने नियोजित षड्यन्त्रमा लागेको आरोप लगाए । ‘अप्रत्यासित र हठात रूपमा राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री मिलेर जुन कदम उठाएका छन्, यो संविधानलाई फाल्ने षड्यन्त्रअन्तर्गतको तानाबाना हो,’ पौडेलले कान्तिपुरसँग भने, ‘यो षड्यन्त्रलाई सबै मिलेर असफल बनाउनुपर्छ ।’ पार्टीका सहमहामन्त्री प्रकाशरण महतले पनि राजीनामा नदिईकनै राष्ट्रपतिले अर्को सरकार निर्माणका लागि आह्वानै गर्न नमिल्ने बताए । ‘कि त प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत लिनुपर्थ्यो, विश्वासको मत नपाउने ठानेमा राजीनामा दिएर प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्थ्यो,’ उनले भने, ‘यो संविधानको ठाडो बर्खिलाप भयो । यस्तो कदमका पछि केही न केही षड्यन्त्रमूलक मनसाय छन् ।’

अल्पमतको प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा मात्रै धारा ७६ (५) अन्तर्गत सरकार निर्माणका लागि अघि बढ्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । विश्वासको मत लिन नसकेपछि प्रधानमन्त्री स्वतः पदमुक्त हुन्छन् । प्रधानमन्त्रीले विपक्षी दललाई सरकार निर्माणका लागि पर्याप्त समय नदिई शुक्रबार नै प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने उद्देश्य राखेको नेताहरूको बुझाइ छ । संविधानको धारा ७६ (७) ले धारा ७६ (५) अन्तर्गत प्रधानमन्त्री नियुक्ति हुन नसकेमा पनि प्रतिनिधिसभा विघटन गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ । ‘प्रधानमन्त्री ओलीको चाहना पनि शुक्रबार राति नै प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर आगामी असोजमै निर्वाचनको तिथि तोक्ने तयारी देखिन्छ,’ कांग्रेसका एक नेताले भने, ‘जनता समाजवादी पार्टीका नेताहरूसँग परामर्श गरेर राष्ट्रपतिलाई यस्तो अनुरोध गर्नुको पछि त्यही नियत लुकेको छ ।’

धारा ७६ (५) ले प्रतिनिधिसभामा रहेका सबै सदस्यलाई प्रधानमन्त्रीको दाबी प्रस्तुत गर्ने हक दिन्छ । बहुमतको आधार देखाउन सक्ने सदस्यलाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्ति गर्नुपर्ने व्यवस्था संविधानमा छ । यसअघि संविधानको धारा ७६ (२) अन्तर्गत सरकार निर्माणका लागि राष्ट्रपतिले ३ दिनको समय दिएकी थिइन् ।

जनता समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले रातारात प्रतिनिधिसभा समाप्त पार्न राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री मिलेर असंवैधानिक कदम उठाएको बताए । जसपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुर अडिग रहे उनी प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना जीवित रहेको यादवको भनाइ छ । ‘ठाकुरजी आफैं अरू कसैको पछि नलागी अडिन सक्नुपर्‍यो । सम्भावना छ,’ उनले भने, ‘त्यसका लागि शुक्रबार हामी छलफल गर्छौं ।’

कांग्रेस नेता महतले पनि पार्टीको आन्तरिक रणनीति तय गर्न शुक्रबार बिहान ९ बजे शीर्ष नेताहरूको बैठक बोलाएको बताए । ‘संसद्को एउटा सदस्य पनि प्रधानमन्त्री बन्न पाउने व्यवस्था संविधानको धारा ७६ (५) ले गरेको छ । सदस्यलाई समर्थन जुटाउन २४ घण्टाको समय पनि नदिनु बदनियत छ,’ महतले भने, ‘यो प्रक्रिया नै असंवैधानिक छ । यसबारे पार्टीको धारणा बनाउन हामीले बैठक बोलाइसकेका छौं ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७८ ०७:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कसले पुछिदेला आँसु !

जाऊ, ती अस्पतालहरूमा; भेट ती निरीह जनतालाई; हात देऊ ती असहायहरुलाई अनि हौसलाका दुई शब्द बाँडिदेऊ । एकचोटि नेता बनिदेऊ !
कुशुम क्षेत्री

हरेक शनिबारझैं त्यो दिन पनि म ढिलो उठें । भान्छाको काम सकें । महामारीले फुर्सदिलो र एक्लो बनाएकी म, अलिकति लेख्ने काम सकेपछि फेसबुकको भित्तातिर हेर्न थालें । एकपछि अर्को श्रद्धाञ्जलीका तस्बिर थिए भित्तैभरि ! मनै कुँडियो, आफ्नै साथीका श्रीमान्को तस्बिर पनि त्यहीँ देख्दा ।

फाइल तस्बिर

हुन त पछिल्लो हप्तादेखि यही दिनचर्या बनेको थियो मेरो । धेरै चिनजानका व्यक्तिहरू गुमाएकी थिएँ । विचलित मनलाई थोरै खिच्ने कोसिस गरें मैले अन्य समाचारतर्फ । अनि भेटियो एउटा भिडियो, चर्चित कलाकार सन्दीप क्षेत्रीको । त्यसलगत्तै ‘अक्सिजन नहुँदा आँसु’ अनि एकपछि अर्को थुप्रै निराशाका गह्रौं शीर्षक बोकेका समाचारहरू ! कुनै बिरामीका, कुनै स्वास्थ्यकर्मीका त कुनै अस्पताल प्रशासनका । यी सबै समाचारमा एउटा कुरा भने साझा थियो— अक्सिजन, जुन नहुँदा साँच्चिकै आँसु थियो जताततै ।

मलाई भने यी सब देखेर पोलिरहेको थियो । त्यसो त म आजका दिनसम्म आरामले नै बाँचिरहेकी छु । म यो सबै भोगिरहेका मानिसहरूको पीडा कल्पना पनि गर्न सक्दिनँ । अफसोस, त्यो पोलाइ निभाउन सजिलो छैन, आँसु पुछ्न सजिलो छैन । म पनि हरेक सर्वसाधारणजस्तै लाचार छु, विवश छु । अब बस, हात जोडेर बिन्ती गर्दै छु; प्रार्थना गर्दै छु; केही सहयोगी हातहरूलाई साथ दिँदै छु । भनिन्छ, सास रहुन्जेल आस हुन्छ; त्यही आस गर्दै छु ।

मध्याह्नतिर फोनको घण्टी बज्यो, उठाएँ । सँगै कार्यरत एउटा साथीका आफन्तलाई सास लिन गाह्रो भएछ । उसको आवाज निकै मलिन थियो । सानो सहयोग माग्यो उसले, ‘एम्बुलेन्स खोज्न सहयोग गरिदेऊ न ।’ मैले ‘ए हुन्छ, म कोसिस गर्छु’ भनें । कोसिस गरें पनि, अन्य साथीलाई समेत भनें । तर, स्थिति साह्रै जटिल बनिसकेको रहेछ । यसअघि म यो जटिलताप्रति त्यति सचेत थिइनँ । धेरै प्रयास गरियो । अस्पतालको सिफारिस नआएसम्म एउटा एम्बुलेन्स पनि नपाइने अवस्था रहेछ ! मलाई दुई–चार दिनअघि यस्तै क्रममा ज्यान गुमाउनुहुने आफन्तको याद आइरहेको थियो । फेरि फोन गरें । मैले कुरा गरेर भएन, आखिरमा घण्टौंको प्रयासपछि बिरामीकै परिवार सदस्यले कुनै अस्पतालको स्टाफ/डाक्टरसँग सिफारिस मागेपछि एम्बुलेन्स सेवाप्रदायकले सेवा उपलब्ध गराएछन् । सोच्नुस्, यति समयमा बिरामीको अवस्था निकै नाजुक भएको भए के गर्न सक्थ्यौं होला हामी ? अस्पतालमा यसपश्चात्‌का आवश्यक स्वास्थ्य सुविधा पाउनु पनि सोचेजत्तिकै सजिलो रहेनछ । यो त एक राजधानीभित्रकै घटना हो, देशका अन्य ठाउँको अवस्था त अझ विकराल छ ।

दुर्भाग्यवश, यस्तो विषम परिस्थितिमा मूकदर्शक बनिरहेका, हामीले नै बनाएका, नेताहरूलाई आज प्रश्न सोध्न चाहन्नँ र आलोचना पनि गर्न चाहन्नँ; मात्र बिन्ती गर्न चाहन्छु म । नेतागण, परिस्थितिको संवेदनशीलता बुझिदेओ । यो कुनै आर्थिक, राजनीतिक वा वित्तीय संकट होइन; सामाजिक संकट हो, मानवीय संकट हो । हामी विकासको कुनै परियोजना बनाइरहेका छैनौं, कुनै चुनावको तयारी गरिरहेका पनि होइनौं, हामी जीवनरक्षाको लडाइँमा छौं । हामीसँग समयको विलासिता छैन आज ।

कसैको जीवनको समय बचाउन यति धेरै समय नलिइदेऊ तिमी । जाऊ, ती अस्पतालहरूमा; भेट ती निरीह जनतालाई; हात देऊ ती असहायहरूलाई अनि हौसलाका दुई शब्द बाँडिदेऊ । एकचोटि आँसु पुछिदेऊ, एकचोटि नेता बनिदेऊ !

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७८ ०७:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×