अनलाइनमा ‘मेरो कित्ता’- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अनलाइनमा ‘मेरो कित्ता’

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — घर, भवन निर्माण वा खरिदबिक्री प्रयोजनका लागि अब जग्गाधनीले नापी कार्यालय पुगेरै प्रिन्ट नक्सा लिनु नपर्ने भएको छ । जग्गाधनीले आफ्नो रेकर्डअनुसारको जग्गाको नक्सा अनुकूल ठाउँबाट आफैं प्रिन्ट गरेर लिन मिल्ने अनलाइन प्रणाली नापी विभागले सञ्चालनमा ल्याउने भएको हो ।

मातहतका कार्यालयहरूबाट प्रदान गरिने सेवालाई प्रविधिमैत्री बनाउन अनलाइन प्रणाली ‘मेरो कित्ता’ सञ्चालनमा ल्याउने विभागले जनाएको छ । सुरुमा यो सेवा काठमाडौं उपत्यकाका अति व्यस्त नापी कार्यालयहरूबाट मात्रै उपलब्ध हुनेछ । देशभरका १ सय २६ वटा कार्यालयबाट प्रदान गरिने सेवालाई क्रमिक

रूपमा प्रविधिमैत्री, छिटोछरितो र प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले अनलाइन प्रणाली विकास गरिएको विभागका सूचना अधिकारी दामोदर ढकालले बताए ।

विभागले पहिलो चरणमा बिहीबारबाट काठमाडौं उपत्यकाका ८ वटा नापी कार्यालयमा यो सेवा सुरु गर्न लागेको जानकारी उनले दिए । ‘सेवाग्राहीलाई घरमै बसी आफ्नो जग्गासम्बन्धी जानकारी लिन सहज होस् भनेर यो सफ्टवेयर सिस्टम विकास गरेका हौं,’ उनले भने । यसका लागि विभागले ‘नेपाल ल्यान्ड इन्फर्मेसन सिस्टम’ (एनईएलआईएस) प्रणाली तयार पारेको छ । यसमार्फत सेवाग्राहीले घरमै बसी ‘मेरो कित्ता’ अनलाइन सेवा प्रणालीबाट नक्सा प्रिन्ट, फिल्डबुक प्रिन्ट र राजस्व भुक्तानी गर्न सक्ने उनले

बताए । यसका लागि सेवाग्राहीले कुनै पनि ब्राउजरबाट ‘मेरोकित्ता.डीओएस.जीओभी.एनपी’ लगइन गर्नुपर्नेछ । ‘यो साइट लगइन गर्दा युजर नेम र पासवर्ड चाहिँदैन,’ उनले भने, ‘सेवाग्राहीले आफ्नो नाम, सम्पर्क नम्बर, जग्गाधनी पुर्जामा हुने कित्ता नम्बरलगायत विवरणहरू राख्नुपर्ने हुन्छ । प्राप्त विवरणलाई नापी कार्यालयले कारोबार गर्न योग्य छ/छैन भनी प्रमाणित गर्छ ।’

प्रमाणित भइसकेपछि मेरो कित्ताको साइटमा सेवाग्राहीले राखेको सम्पर्क नम्बरमा अनुरोध पूरा भयो भनी सन्देश जानेछ । त्यसपछि सेवाग्राहीले महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयमा अनलाइन प्रणालीमार्फत राजस्व भुक्तानी गर्न आबद्ध जुनसुकै सेवा प्रदायकबाट राजस्व तिर्न सक्छन् । यो सेवा सुरु भएसँगै झूटा विवरण पेस गरी सेवा लिने क्रम हट्ने दाबी ढकालले गरे । उनका अनुसार घर बनाउन, बैंकबाट कर्जा लिन होस् वा जग्गाधनीको कुनै व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि जग्गाको नक्सा आवश्यक पर्छ र यो सेवा सुरु भएपछि डिजिटल नक्सा नै प्राप्त गर्न सकिन्छ । उनले भने, ‘कम्प्युटर प्रिन्ट दिँदा पनि राजस्व बुझाउन सर्वसाधारण कार्यालय नै धाउनुपर्ने, भीडभाड हुने, समय लाग्ने भयो । त्यसैले घरमै बसी प्रिन्ट गर्न सक्ने व्यवस्था होस् भनेर यो प्रणालीको विकास गरेका हौं ।’

यो सेवाको सुरुआत प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बिहीबार गर्दैछन् । सुरुमा डिल्लीबजार, भक्तपुर र कलंकीस्थित नापी कार्यालयमा तथा १/२ दिनभित्रै चाबहिल, ललितपुर, मनमैजु, टोखा र साँखुस्थित कार्यालयमा सेवा सञ्चालन गरिने विभागले जनाएको छ । ‘त्यसपछि जग्गाको धेरै कारोबार हुने ठाउँलाई प्राथमिकता राखेर आगामी आर्थिक वर्षभित्रमा देशभर सञ्चालनमा ल्याउँछौं,’ ढकालले भने ।

यो प्रणालीमा जग्गाको एक कित्ता बराबर एक सेवाग्राही मानिएको छ । बढी भीड हुने उपत्यकाका प्रत्येक कार्यालयमा करिब साढे ४ लाख कित्ता रहेको तथ्यांक छ । एक कार्यालयबाट दिनमा २/३ सयसम्म नक्सा प्रिन्टको माग आउने गर्छन् । अनलाइन सेवा सञ्चालनमा आएसँगै उपत्यकाका ८ कार्यालयबाट दिनमा १५/१६ सयसम्म सेवाग्राहीले सेवा प्रयोग गर्न सक्ने विभागको अनुमान छ ।

ढकालका अनुसार यो प्रणालीबाट नापी कार्यालयअन्तर्गतका विभिन्न सेवा तथा शुल्क, राजस्व मात्र बुझाउन सकिन्छ । लगातार दुई वर्षको प्रयासमा यो प्रणाली विकास गरी सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको हो । ‘यसलाई सुरक्षित तवरले बनाएका छौं,’ ढकालले भने, ‘सरकारको केन्द्रीय तथ्यांक राखिने गभर्मेन्ट इन्टिग्रेटेड डाटा सेन्टरमा मेरो कित्ताको सर्भर छ । त्यसको अल्टर्नेट सर्भर विभागमा राखेका छौं । विभागमा राखेका सर्भरमा टेम्प्रेचर, प्रेसरलगायत अपनाउनुपर्ने सबै सुरक्षाको मापदण्ड पालना गरिएको छ ।’ बेला–बेला देखिन सक्ने समस्या समाधानका लागि विभागको डाटा सर्भरलाई अपग्रेड गर्दै लैजाने उनले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७८ ०६:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लगन नजिकिँदै गर्दा बढ्यो सुनको माग

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार दिनको ४०/४५ किलो सुनको माग
नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — सुस्ताएको सुन बजारमा बिहेका लगन नजिकिएसँगै फेरि चहलपहल सुरु भएको छ । कोभिडको जोखिम कायमै रहे पनि सुन पसलमा यति बेला ग्राहकको भीड लाग्ने गरेको छ । वैशाखमा बिहेका लगन भएकाले अलिहेबाटै सुनको जोहो गर्न ग्राहक सक्रिय रहेको व्यवसायी बताउँछन् ।


नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार सुनको माग दैनिक ४०/४५ किलो छ । ‘एक वर्षको कोभिड–१९ पछि गएको माघदेखि सुनको माग बढेको हो,’ महासंघका महासचिव धर्मसुन्दर बज्राचार्यले भने, ‘सरकारले सुन आयात गर्ने परिमाणलाई १० किलोदेखि बढाएर २० किलो बनाएको छ । यसले गर्दा पसलमा सुनका गहना अर्डर गर्ने र रेडिमेड गहना किन्ने धेरै देखिएका छन् ।’ माग बढ्नु व्यवसायीको लागि खुसीको विषय भएको उनले सुनाए ।

‘सरकारले ल्याएको निर्णयले बजारमा पक्कै सहज परिस्थिति आउँछ,’ बज्राचार्यले भने, ‘१० किलो मात्र आयात भइरहँदा देशभरको सुन बजारमै अपुग भइरहेको थियो ।’ सिजनको समयमा बजारमा ३० देखि ४० किलोसम्मको सुन चाहिन्छ । अफ सिजनमा भने १० देखि २० किलो सुन आवश्यक पर्ने उनको भनाइ छ । अहिलेको मागअनुसार वैशाखमा समेत माग धान्न केही गाह्रो पर्न सक्ने उनी सुनाउँछन् ।

गत साउनमा छापावाल सुन १ लाख रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको थियो । तर गत माघ र फागुनतिर घटेर ८० हजार रुपैयाँसम्ममा आयो । त्यो समयमा सुनको माग बढेको थियो । तर व्यवसायीले त्यस बेला पनि माग पूरा गर्न नसकेको बज्राचार्यको भनाइ छ । ‘त्यही १० किलो सुन आयात गर्ने प्रावधान वैशाखमा कायमै रहन्थ्यो भने हामी बजार बन्द गर्ने अवस्थामा पुग्न सक्थ्यौं,’ उनले सुनाए, ‘सरकारले समयमै गरेको निर्णयको स्वागत गर्नुपर्छ ।’

राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई दिनमा २० किलोका दरले सुन आयात गर्न पाउने निर्देशन दिएसँगै बजार सहज हुने व्यवसायीको भनाइ छ । राष्ट्र बैंकले चैत २० मा उक्त निर्देशन दिएको हो । एक वर्षअघिसम्म बैंकले दिनको २० र लगनका समयमा २५ किलो सुन आयात गर्न पाउँथे । विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा चाप परेको भन्दै गत चैत १६ मा सरकारले दैनिक २० किलोबाट सुन आयातको कोटा १० किलो बनाएको थियो ।

महासंघका पूर्वअध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले पनि सुन आयात परिमाण बढाउने सरकारको निर्णयले आफूहरूलाई सहज भएको बताए । ‘पहिला भाउ बढेको थियो । अहिले माग बढेको छ,’ उनले भने, ‘लगन नजिकिँदै छ । भाउ पनि सस्तो नै छ । १ लाखभन्दा बढी पुगेको सुनको भाउ १०/१२ हजार रुपैयाँ घट्दा उपभोक्ताको आकर्षण बढ्न थालेको छ ।’ वैशाखको दोस्रो सातादेखि लगन भएकाले सर्वसाधारणले यसको जोहो गर्न थालेको शाक्यको भनाइ छ ।

कोभिड–१९ को महामारी र करिब तीन महिना लामो लकडाउनका कारण बजार सुस्त थियो । लगानी सुरक्षित गर्न लगानीकर्ताहरूले सुनमा लगानी गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा यसको भाउ अस्वाभाविक रूपमा बढेको थियो । नेपाली बजारमा तोलाकै १ लाख रुपैयाँ नाघेको थियो । मूल्यमा भइरहेको उत्तारचढावका कारण कारोबार दसैंतिहारका बेला पनि सन्तोषजनक हुन सकेको थिएन । यसअघि नेपालमा सुनको मूल्य साउन २३ गते अहिलेसम्मकै उच्च छापावाल सुन प्रतितोला १ लाख ३ हजार ५ सय रुपैयाँ थियो ।

महासंघले २०७६ को चैत १० मा सुनको मूल्य प्रतितोला ७५ हजार रुपैयाँ तोकेको थियो । त्यति बेला सरकारले गत चैत ११ बाट लकडाउन घोषणा गरेपछि मूल्य निर्धारण रोकियो । २०७७ जेठ २५ मा भाउ निर्धारण गर्दा एक्कासि बढेर तोलाको ८७ हजार ३ सय रुपैयाँ पुग्यो । २०७७ सालको अन्तिम चैत ३१ मा छापावाल सुन प्रतितोला ८९ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख १, २०७८ ०७:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×