सुन्दरीको सिको गर्दा...- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सुन्दरीको सिको गर्दा...

दिल्लीको भीड र होहल्ला देखेर उनको होस उड्यो । मिस इन्डिया उपविजेता मान्याको कथामा सुनेजस्तो थिएन त्यो सहर, न त कतै पिज्जा रेस्टुरेन्ट नै थिए । आँखाबाट आँसु बग्न थाल्यो । खुट्टा लगलग काँप्न थाले । भोकको त कुरै भएन ।
सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — कक्षा ११ मा पढिरहेकी थिइन् अञ्जली शर्मा (नाम परिवर्तन) । कक्षामा राम्रै विद्यार्थीमध्येमा पर्थिन् । बुबाले प्लस टु सकेपछि राम्रो कलेज पढाउने वाचा गरेकै थिए तर चैत १ मा अञ्जली एकाएक हराइन् ।

जेठी छोरी काठमाडौंबाट अचानक हराएपछि परिवारमा भागदौड मच्चियो । बुबाआमाले तत्काल प्रहरीमा रिपोर्ट गरे, फोटो दिए । उनले बोक्ने गरेको मोबाइलसमेत घरमै थियो । अपहरणमा परिन् कि कसैले ललाइफकाई लग्यो भन्ने भयो । दुई सातासम्म पनि कुनै सुइँको फेला परेन तर चैत २१ मा शर्मा परिवारलाई भारतको नयाँदिल्लीबाट फोन गयो, ‘तपाईंकी छोरी दिल्लीमा सकुशल छिन् र सेल्टर होममा राखिएको छ ।’ त्यो खबरले शर्मा परिवारमा खुसीको सञ्चार भयो तर सबै आश्चर्यमा परे– छोरी कसरी एकाएक दिल्ली पुगिन् ?

दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा भेटिएकी अञ्जलीका अनुसार घर छाडेदेखि दिल्लीसम्म यात्राको कथा यस्तो छ– काठमाडौंमा डेरा गरी बस्ने उनको परिवारलाई खान–लाउन दुःख थिएन । बुबाको व्यापार राम्रै चलेको थियो । भाइ, बहिनी र उनको पढाइ राम्रै चलिरहेको थियो । काठमाडौंकै एउटा प्लस टुमा अध्ययनरत थिइन् । जब उनले गएको फागुन दोस्रो साता भारतीय सुन्दरी मान्या सिंहका बारेमा थाहा पाइन्, उनको मन र मस्तिष्क खल्बलिन थाल्यो । जतिखेर पनि मान्याकै भिडियो हेर्न थालिन् । बिस्तारै घर छाडेर एक्लै संघर्ष गर्ने योजना बुन्न थालिन् । अन्ततः चैत १ मा उनी परिवारलाई स्कुल जान्छु भनेर घर छाडेर हिँडिन् । ‘मलाई मान्याले जस्तै आफ्नै खुट्टामा उभिएर संघर्ष गर्नुपर्छ र सफल बन्नुपर्छ भन्ने भूत सवार भएको थियो,’ उनले कान्तिपुरसँग भनिन् ।

आखिर को हुन् मान्या सिंह र कस्तो छ उनको संघर्षको कथा ? जसले अञ्जलीलाई घर छाड्न प्रेरित गर्‍यो । उत्तरप्रदेशको कुशीनगरकी मान्या सिंह फागुन दोस्रो साता फेमिना मिस इन्डियाको उपविजेता भइन् । पारिवारिक पृष्ठभूमि र संघर्षका कारणले उपाधि विजेताको भन्दा बढी चर्चा मान्याको भयो । हुन पनि मान्याले उपाधिलगत्तै सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गरेको संघर्षको कथा साँच्चिकै प्रेरणादायी छ । दुई छाकका लागि पनि संघर्ष गर्नुपर्ने परिवार । बुबा अटोरिक्सा चलाउँथे । शुल्क तिर्न नसक्दा उनको स्कुल नियमित थिएन ।

त्यसका बाबजुद पनि उनमा आफ्नो खुट्टामा उभिने र केही गरेर देखाउने हुटहुटी थियो । तिनै सपना पूरा गर्न भन्दै उनी १४ वर्षकै उमेरमा घर छाडेर मुम्बई पुगेकी थिइन् ।

मुम्बई पुग्नासाथ उनले पिज्जा हटमा काम पाइन् । मुम्बई पुगेको खबर दुई दिनपछि आफैंले बुबाआमालाई सुनाइन् । बुबाआमा रोएर बेहाल थिए । छोरीलाई तत्काल फर्काउन अभिभावक मुम्बई आए तर मान्याका सपना र त्यसका लागि लिएको अठोटका सामु बुबाआमाको जोड चलेन । बुबाले छोरीको संघर्षमा साथ दिन मुम्बईमै अटो चलाउने निष्कर्षमा पुगे । त्यसपछि बुबाको कमाइले मान्याको पढाइ राम्रै स्कुलमा हुन थाल्यो । मान्या पनि धेरथोर कमाउँथिन् । एकाएक उनको ध्यान मिस इन्डिया प्रतियोगिताले तान्यो । उनीभित्र केही नयाँ गर्नुपर्छ भन्ने थियो । उनले प्रतियोगितामा भाग लिन आवेदन दिइन् तर छानिइनन् । अन्य प्रतियोगितामा सहभागी हुने उनको चाहना पनि विभिन्न कारणले पूरा भएनन् तर उनले हार मानिनन् । बुबाले पनि हौसला दिइरहे ।

गएको मंसिरमा उनले फेरि एकपटक मिस इन्डियाका लागि आवेदन दिइन् । यसपटक भने उनी छनोट मात्र भइनन्, उपविजेताको ताजसमेत पहिरन सफल भइन् । उपाधि हात पारेपछि मान्याको संघर्षपूर्ण कथा बाहिर आयो । सञ्चारमाध्यमहरूले पनि उनको कथालाई प्राथमिकतासाथ छापे र प्रसारण गरे । युट्युबमा उनको संघर्षमाथि रातारात दर्जनौं भिडियो तयार भए । सामाजिक सञ्जालमा पनि भाइरल बन्यो उनको कथा । इन्स्टाग्राम, फेसबुक, ट्वीटरमा उनलाई पछ्याउन युवापुस्ताबीच हानाथाप सुरु भयो । युवाले मान्याको संघर्ष र सफलतालाई प्रेरणाका रूपमा लिन थाले 

अञ्जली तिनैमध्ये एक थिइन्, जसमाथि मान्याको संघर्ष र सफलताको प्रभाव बढी नै पर्‍यो । घर छाडेपछि केही दिन परिवारले थाहा नपाउने गरी काठमाडौंकै एउटा रेस्टुराँमा काम गरिन् । उनले स्कुलको शुल्क तिर्नुछ भनेर रेस्टुराँका मालिकसँग चार हजार रुपैयाँ मागिन् । काठमाडौंबाट दिल्लीसम्म बस चल्छ भन्ने उनलाई पहिले नै थाहा थियो । टिकटका लागि रेस्टुराँबाट पाएको पैसा पर्याप्त थियो । स्वयम्भूबाट त्यही बस चढिन् । सुनौली नाकामा बस फेर्नुपर्थ्यो । नाकामा सोधपुछ गर्दा आफू पढ्न जान लागेको बताइन् । र, आफूसँग भएका सर्टिफिकेट देखाइन् । बसले भोलिपल्ट उनलाई दिल्लीमा ओरालिदियो । उनका लागि दिल्ली पूरै अपरिचित सहर थियो । उनले खाली नयाँदिल्ली भन्ने सुनेकी रहिछन् । ट्याम्पोले उनलाई नयाँदिल्ली रेल्वे स्टेसनसम्म पुर्‍याइदियो ।

दिल्लीको भीड र होहल्ला देखेर उनको होस उड्यो । मान्याको कथामा सुनेजस्तो थिएन त्यो सहर, न त कतै पिज्जा रेस्टुरेन्ट नै थिए । आँखाबाट आँसु बग्न थाल्यो । खुट्टा लगलग काँप्न थाले । भोकको त कुरै भएन । केही बेरपछि उनी कलावती अस्पताल अगाडि थिइन् । अस्पतालकै अगाडि भण्डारा लागेको रहेछ । त्यहाँ खाना मागेर खाइन् । छेउकै एउटा चिया पसले महिलाले सोधपुछ गर्दा उनले नेपालबाट आएको र केही काम गर्दै कलेज पढ्न चाहेको बताइन् तर पसलेले पत्याइनन् । उनले शंका लागेर तत्कालै दिल्ली महिला आयोगमा खबर गरिदिइन् । तत्कालै आयोगकी प्रतिनिधि आशा शर्मा त्यहाँ आइपुगिन् । शर्माले मानव तस्करी र चेलीबेटी बेचबिखनका घटना र जोखिमका बारेमा बताएपछि मात्र आफू ठूलो संकटबाट बचेको भन्ने उनले थाहा पाइन् । ‘त्यतिबेला मात्र मलाई यसरी लहडमा हिँड्दा ठूलो जोखिम हुँदो रहेछ भन्ने थाहा भयो,’ उनले भनिन् । अब आफू चाँडोभन्दा चाँडो घर फर्कन चाहेको र परिवारलाई भेट्न चाहेको उनको भनाइ थियो ।

अहिले उनलाई दिल्ली महिला आयोगको संरक्षणमा राखिएको छ । र, दिल्ली दूतावासको समन्वयमा काठमाडौं फर्काउने प्रक्रिया सुरु भइसकेको छ । अञ्जलीको उद्धार प्रक्रियामा संलग्न केआई नेपालका नवीन जोशीका अनुसार कानुनी प्रक्रिया पूरा हुनासाथ उनलाई नेपाल फर्काइनेछ । दूतावासका काउन्सिलर वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक वीरेन्द्र बस्यालले समयमै उद्धार भएकाले ठूला दुर्घटना टरेको बताए । ‘उनको कुरा सुन्दा त ठूलो दुर्घटना टरेको हो,’ बस्यालले भने ।

त्यसैगरी आयोगकी प्रतिनिधि आशा शर्माले पनि मानव तस्करहरूको बिगबिगी भएका बेला अञ्जली सुरक्षित उद्धार हुनु ठूलो कुरा भएको बताइन् । उनले यस्ता घटना हुन नदिन अभिभावकले पनि छोराछोरीका मनमा के–कस्ता कुरा खेलिरहेका छन् भन्नेतर्फ ध्यान दिनुपर्ने बताइन् ।

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७७ ०८:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लोकतन्त्र र त्रिशंकु संसद्

निर्मलादेवी लामिछाने

निर्वाचन प्रणाली र प्रतिनिधिमूलक संसद् लोकतन्त्रको आधार हो । नागरिकको जनादेश नै संसदीय प्रतिनिधित्वको सार हो । सामान्यतया निर्वाचन आवधिक हुने गर्छ । जनतामा निहित सार्वभौमसत्ताको अभ्यास भयरहित, वस्तुगत निर्वाचन प्रणालीमार्फत हुन्छ ।

नागरिकको मतको उपयोग, संसद् र संसद्सृजित सरकारबाट हुने गर्छ । योग्यतामूलक प्रणालीबाट स्थापित प्रशासन समयानुकूल र सन्दर्भअनुरूप परिवर्तन हुने गर्छ । निर्वाचनको नतिजापश्चात्को राजनीतिक परिदृश्यमा कुनै पनि दलको स्पष्ट बहुमत नभएमा हङ पार्लियामेन्ट (त्रिशंकु संसद्) बन्छ । यस्तो अवस्थामा सरकार निर्माण गर्नुपर्दा दुई वा सोभन्दा बढी दलको समझदारी र आपसी सहमति आवश्यक पर्छ । विश्वव्यापी प्रचलन हेर्दा द्विसदनात्मक व्यवस्थापिका भएका मुलुकहरूमा विशेषतः तल्लो सदन वा हाम्रो सन्दर्भमा प्रतिनिधिसभासँग हङ पार्लियामेन्ट सम्बन्धित छ ।

राष्ट्रप्रमुखको भूमिका संवैधानिक मूल्य मान्यता र प्रावधानबमोजिम प्रभावी, लचिलो र आवश्यकताअनुरूप भिन्न हुन्छ । तरल राजनीतिक परिदृश्यमा विश्वव्यापी प्रवृत्ति विश्लेषण गर्दा राष्ट्रप्रमुखको कार्य संविधानको आशय र भावअनुकूल प्रभाव विश्लेषणसहितको सल्लाहकारी भूमिका निर्वाह गर्ने र महत्त्वपूर्ण निर्णयका लागि रचनात्मक सुझाव दिने हुन्छ । त्यस्तै समस्या समाधानका वैकल्पिक मार्गप्रशस्त गर्ने वातावरण सृजना गर्नु पनि संविधानको रक्षक एवं राष्ट्रप्रमुखको क्षेत्राधिकारभित्र पर्छ ।

लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीमा बहुमत प्राप्त दलको नेता प्रधानमन्त्री हुने चलन छ । तर विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसक्ने अवस्थामा प्रधानमन्त्रीको वैधानिक साख र गरिमा गुम्ने गर्छ । यसो हुँदा आपसी दलीय संवाद र अन्तरदलीय साझा सहमति आवश्यक पर्छ । दुई वा सोभन्दा बेसी दल मिल्दा सरकार अस्थिर हुन सक्छ भने प्रधानमन्त्रीको भूमिका कमजोर, अनिश्चित र असुरक्षित । यस्तो अवस्थामा दलीय सहमतिमा निर्देशक समिति तथा समन्वय समिति बनाएर सरकार गठनको आधार तयार गर्नु उपयुक्त देखिन्छ ।

हङ पार्लियामेन्टका कारण सरकार फेरबदल हुन सक्ने अवस्था आई राज्यका प्राथमिकताहरू कम गतिशील हुन सक्छन् । अन्तरदलीय सहमति टुटेको वा भंग भएको अवस्थामा सरकार निर्माण र सत्ताको अभ्यास र रणनीति निर्माणका लागि महत्त्वपूर्ण समय खेर जान सक्छ । त्यस्तै सरकार अस्थिर हुने जोखिम रहन्छ । राष्ट्रिय सवालका महत्त्वपूर्ण निर्णय गर्ने क्रममा दलहरूका आआफ्नै राजनीतिक झुकावका कारण फरक फरक दृष्टिकोण हुने हुँदा सहमति जुटाउन कठिन पर्छ । यो पार्लियामेन्टको सकारात्मक पक्ष पनि छ, जस्तो कार्यकारी अंगमा कुनै अमुक दलविशेषको स्वेच्छाचारिता र निरङ्कुशता हावी हुने खतरा रहँदैन । साथै सहमतिअनुकूलको दलीय विविधताको प्रतिनिधित्व हुने हुँदा समावेशी सरकार निर्माणमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ ।

हङ पार्लियामेन्ट र सहमतीय सरकार संसदीय लोकतन्त्रको परिस्थितिगत उपज हो । नेपालमा पनि यस्तो परिवेश विविध कालखण्डमा सृजित एवं अभ्यास भएको पाइन्छ । यस्तो विषम परिवेशमा नागरिक अपेक्षा र तत्कालीन साझा चुनौती सामना गर्दै भविष्यपरक दृष्टिकोणसहित गतिशील, सशक्त र नागरिकमैत्री शासकीय संयन्त्रको विकास र प्रबलीकरणमा नीति निर्माताहरूको सघन बहससहितको ऐक्यबद्धता जरुरी छ ।

-लामिछाने संघीय संसद् सचिवालय, मानव संसाधन विकास महाशाखा प्रमुख हुन् ।

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७७ ०८:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
थप केही समाचारबाट
×