एचआईभी नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण उपलब्धि : मन्त्री ढकाल- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

एचआईभी नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण उपलब्धि : मन्त्री ढकाल

रासस

काठमाडौँ — स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले एचआईभी संक्रमण नियन्त्रणमा नेपालले महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको बताएका छन् ।

मन्त्री भानुभक्त ढकाल । फाइल तस्बिर ।

३३औं विश्व एड्स दिवसको अवसरमा मंगलबार शुभकामना सन्देश दिँदै उनले कोभिड–१९ भएजस्तै सन् १९९० को दशकमा महामारीको रुपमा देखिएको एचआईभी संक्रमण नियन्त्रणमा नेपालले महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको बताएका हुन् ।

उनका अनुसार नेपालले नयाँ संक्रमण दर सन् २०१० देखि २०१९ सम्म ६४ प्रतिशतले घटाएको छ । सोही समयमा विश्वमा यसको दर २३ प्रतिशतले घटेको छ । यस्तै नेपालमा एड्सको कारणले हुने मृत्युदर पनि ८५ प्रतिशत र विश्वमा ३९ प्रतिशतले घटेको छ । उनले कोभिड–१९ ले एचआईभी संक्रमित र एचआईभी सर्न सक्ने जोखिममा रहेका समूहलाई स्वास्थ्य सेवा पहुँचमा अझ अप्ठ्यारो र चुनौतीसमेत भएको बताए ।

सरकार विभिन्न साझेदार संस्था र नागरिक समाज सबैको सक्रियतामा कोभिड–१९ को विषम परिस्थितिमा पनि एचआईभी संक्रमतिलाई एआरभी औाषधि उचित र निरन्तर वितरण गरिएको बताए । सन्देशमा उनले सरकारको राष्ट्रिय एचआईभी रणनीतिक योजना २०१६–२०२१ अनुसार ९० प्रतिशत एचआईभी संक्रमितले आफ्नो संक्रमण अवस्थाबारे थाहा पाउने, तीमध्ये ९० प्रतिशतमा औषधि उपचारको पहुँच हुने र औषधि खानेमध्ये ९० प्रतिशतको शरीरमा भाइरसको भार न्यून भएको हुने लक्ष्य प्राप्तिका लागि एचआईभी रोकथाम, हेरचाह, सहयोग तथा उपचारसम्बन्धी कार्यक्रमलाई तीव्रता दिइएको बताए ।

दिगो विकास लक्ष्यअनुसार सन् २०३० सम्ममा एड्सको महामारी अन्त्य गर्ने प्रतिबद्धताका साथ योजनाबद्ध रुपमा काम भइरहेकोसमेत उनले जानकारी दिए । सरकारले संक्रमितलगायत उनीहरुको परिवारका सदस्यलाई निःशुल्क स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमसमेत लागू गरेको छ ।

मन्त्री ढकालले कोभिड–१९ को रोकथाम र नियन्त्रणमा सरकारले सम्पूर्ण साधन, स्रोत र क्षमताको प्रयोग गर्नुपर्ने वर्तमान परिस्थितिमा रहेको भन्दै महामारीको बेलामा सबैजना सुरक्षित नभएसम्म कोही पनि सुरक्षित नहुने बताए ।

मंगलबार विश्वभरि ‘एचआईभी नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि विश्वव्यापी ऐक्यबद्धता तथा साझा जिम्मेवारी’ भन्ने नाराका साथ विश्व एड्स दिवस मनाइँदै छ ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७७ १८:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कालीमाटी गाउँपालिकामा झुसिलकिराको प्रकोप

विप्लव महर्जन

सल्यान — कालीमाटी गाउँपालिकाका सामुदायिक तथा राष्ट्रिय वनहरुमा झुसिलकिराको प्रकोप देखिएको छ । झुसिलकिराले गाउँपालिकाका विभिन्न वडाको झण्डै २ सय ५० किलोमिटर वनक्षेत्रमा क्षति पुर्‍याएको छ ।

झुसिलकिराले रुखका पात खाएर सखाप बनाएपछि नांगो देखिएको कालीमाटी गाउँपालिकाको एक सामुदायिक वन । तस्बिर: विप्लव महर्जन/कान्तिपुर 

गाउँपालिकाका अनुसार कालीमाटीमा ४ सय ५ वर्ग किलोमिटर वन क्षेत्र फैलिएको छ । साल, अस्ना, चिउरीलगायत रुखहरु झुसिलकिराले नष्ट पारेको उपभोक्ताले जनाएका छन् । झुसिलकिराले रुखका पात तथा कलिला मुन्टा खाएर वन सखाप पारेको स्थानीय कमल केसीले बताए । उनका अनुसार झुसिलकिराको प्रकोपले वन क्षेत्र नांगो देखिन थालेको छ । ‘विभिन्न डालेघाँसका रुखहरु नांगिएका छन्,’ उनले भने, ‘किराले पात खाएपछि साना रुख त यसअघि नै सुकिसके ।’

झुसिलकिराले ठूला रुखमा पनि असर पुर्‍याइरहेको कालीमाटी गाउँपालिका–२ झिगानेस्थित पाथीभरा सामुदायिक वनका उपाध्यक्ष दलबहादर ओलीले बताए । ‘झुसिलकिराका कारण घाँस–दाउरा काट्न वनमा आउन पनि मुस्किल भएको छ,’ उनले भने, ‘किराले पातमै अन्डा पारेर माकुराको जस्तै जालो बनाउने गरेको छ ।’ उनले एउटै पातमा पनि किराका धेरै झुण्ड देखिएको बताए । अन्य सामुदायिक र राष्ट्रिय वनमा पनि किराको प्रकोप बढिरहेको उनको भनाइ छ ।

झुसिलकिरा शरिरमा खस्ने डरले वनमा जान समस्या भएको उपभोक्ताको गुनासो छ । अहिले वन क्षेत्रका घाँस गाईभैंसीलाई दिन छोडिएको बालुवाका कृष्ण खड्काले बताए । ‘वनमा लगेर गाईबस्तु चराउन छाडेको दुई महिना भइसक्यो,’ उनले भने, ‘किराका कारण मौरीपालनमा पनि समस्या भएको छ ।’ उनका अनुसार झुसिलकिराले पर्यावरणमा पनि असर पुर्‍याउन पारेको छ । निकट भविष्यमा बालीनालीमा पनि किराको प्रकोप बढ्न सक्ने उनको गुनासो छ ।

झुसिलकिरा नियन्त्रणमा सफल नहुँदा वन क्षेत्र मासिँदै गएको डिभिजन वन प्रमुख रमेश गिरीले बताए । उनका अनुसार किराको प्रकोप रोक्न कर्णाली प्रदेशको वन निर्देशनालय र वन अनुसन्धान विभागले अनुसन्धानको तयारी गरेका छन् । झुसिलकिराले धमाधम सामुदायिक वनमा क्षति पुर्‍याइरहेको कालीमाटी गाउँपालिका अध्यक्ष दानबहादुर खत्रीले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७७ १६:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×