नेकपा विवाद : एकअर्कालाई दबाएरै जाने रणनीतिमा ओली र दाहाल–नेपाल समूह- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेकपा विवाद : एकअर्कालाई दबाएरै जाने रणनीतिमा ओली र दाहाल–नेपाल समूह

दुवै पक्षले कतै नयाँ समीकरणको प्रस्ताव, कतै आरोप–प्रत्यारोप, कतै अनौपचारिक बैठक, छुट्टाछुट्टै वार्ता त कतै आफ्नो समूहको भेलालाई एकअर्कामाथि दबाब बढाउने अस्त्रका रुपमा प्रयोग गरिरहेका छन् ।
बबिता शर्मा

काठमाडौँ — आफूमाथि राजनीतिक र सांगठनिक दबाब हुँदा विगतमा जस्तै प्रधानमन्त्री एवं नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले आइतबार नेकपाका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालसँग लामो वार्ता गरे । ओलीले नेपालसँग सहकार्यका सम्भावित विकल्पमा समेत छलफल गरे ।

यद्यपि एक्लै भेट्दा पहिलाजस्तै गलत सूचना प्रवाह हुने भयका कारण नेता नेपाल आफूनिकट तीन नेतालाई सँगै लिएर बालुवाटार पुगेका थिए । भेटमा ओलीले पार्टी एकता बचाउन भूमिका खेल्न गरेको आग्रहमा नेपालले उल्टै प्रश्न गरे, ‘पार्टी एकता बचाउने तपाईंसँग के प्रस्ताव छ ?’ ओलीले उनलाई महाधिवेशनपछि पार्टी अध्यक्ष वा चुनावपछि प्रधानमन्त्री बनाउने आश्वासन दिए ।

पार्टीका कार्यकारी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालसाग निकै नै तनाबपूर्ण सम्बन्ध देखिएको र सचिवालयका बहुमत सदस्यले लिखित रूपमै बैठक बोलाउन आग्रह गरेकै बेला प्रधानमन्त्री एवं पार्टी अध्यक्ष ओलीले नेपालसँग गरेको भेट राजनीतिक सन्देश दिने एउटा रणनीतिक कदम थियो । अझ उनले नेपाललाई दिएको आश्वासन त दाहाल–नेपाल समीकरण तोड्ने राजनीतिक ‘कार्ड’ थियो ।

त्यसको अघिल्लो दिन शनिबार मात्रै कार्यकारी अध्यक्ष दाहाल, वरिष्ठ नेता नेपाल, झलनाथ खनाल, उपाध्यक्ष वामदेव गौतम र प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले ओलीलाई बालुवाटारमै भेटेर बैठक आह्वानको माग गर्दै दुई पेज लामो पत्र दिएका थिए । ओलीको कार्यशैलीलाई लिएर नेता नेपालले पटक–पटक प्रश्न उठाउँदै आएका छन् ।

नेकपामा ओली र दाहाल–नेपालसमूहले पछिल्लो केही दिनयता चालेका हरेक कदम एकअर्कामाथि दबाब बनाउने अस्त्रका रूपमा देखिएका छन् । आआफ्नो भूमिका र शक्तिअनुसार ओली र दाहाल–नेपालसमूह अर्को पक्षमाथि दबाब बनाउने रणनीतिमा जुटेका छन् । दुवै पक्षले कतै नयाँ समीकरणको प्रस्ताव, कतै अभिव्यक्ति, कतै अनौपचारिक बैठक, छुट्टाछुट्टै वार्ता त कतै आफ्नो समूहको भेलामार्फत दबाब बनाइरहेका छन् ।

केन्द्रीय सदस्य विष्णु रिजाल नेकपामा दाउपेचको राजनीति चलिरहेको बताउँछन् । ‘नेताहरूबीच दाउपेच, प्रचारबाजी र ध्यान मोड्न गरिएका वार्ताले कुनै निकास निस्किँदैन । कसैलाई एक्ल्याउने, फकाउने वा गलाउने उद्देश्य भएसम्म पार्टी दुश्चक्रमा घुमिरहन्छ,’ उनले भने, ‘कुनै दुई जना मिलेर खोज्ने निकास पनि नेकपाको हितमा छैन । नेकपामा तीनवटा शक्तिसमूह हुन् । तीनवटाको बीचमा उचित ढंगको पावर सेयरिङ नभएसम्म नेकपा अगाडि बढ्न सक्दैन ।’

नेकपामा दाउपेचको पछिल्लो राजनीति खास गरी कात्तिक ४ मा ओली र दाहालबीचको तिक्ततापूर्ण संवादपछि चल्न थालेको हो । त्यस दिन दुवै नेताले कर्णाली विवादमा सचिवालयबाट भिन्नाभिन्नै प्रेस नोट जारी गरेर एकअर्कामाथि दबाबको ‘अस्त्र’ पड्काउन सुरु गरेका थिए । त्यसै रात ओली र दाहालबीच एकअर्काका कदमलाई लिएर टेलिफोनमा निकै तनाबपूर्ण संवाद भएको थियो । सोही दिन ओलीले वरिष्ठ नेता नेपालसाग भेटेर दाहालमाथि दबाबको अस्त्र सोझ्याए । ओलीले आफूसाग मिलेर जान नेपाललाई आग्रह गरेका थिए ।

अर्को दिन ओलीले कर्णालीका मुख्यमन्त्रीलाई पत्र लेखेर दाहाल–नेपालसमूहमाथि दबाब बनाउन खोजे । कात्तिक ५ मा ओलीले लेखेको पत्रमा उल्लेख थियो, ‘अनुशासित तरिकाले प्रमुख सचेतकको जिम्मेवारीमा रहनुभएको र मुख्यमन्त्रीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्तावमा हस्ताक्षर गर्न असहमत रहनुभएका नेकपा प्रदेशसभा दल कर्णालीका प्रमुख सचेतक गुलाबजंग शाहमाथि तपाईंले गरेको कारबाही फिर्ता लिन र उहाालाई पूर्ववत् प्रमुख सचेतकको जिम्मेवारीमा स्थापित गर्न निर्देशित गर्दछु ।’

कात्तिक ५ मा नै स्वयम्भूस्थित एक निजी घरमा दाहाल र नेपाल संवादमा बसे । संवादमा उनीहरूनिकट स्थायी कमिटीका अन्य केही नेता पनि सहभागी थिए । स्थायी कमिटीका निर्णय कार्यान्वयनमा प्रधानमन्त्री एवं पार्टी अध्यक्ष ओलीले तत्परता नदेखाएको निष्कर्षसहित नेताहरू आपसी विश्वास र थप रणनीति निर्माणका लागि संवादमा बसेका थिए ।

त्यसै दिन भारतीय गुप्तचर संस्था ‘रअ’ का प्रमुख सामन्तकुमार गोयल र प्रधानमन्त्री ओलीको भेटले राजनीतिक तरंग पैदा भयो । यसको विरोध गरेर दाहाल–नेपाल समूहले ओलीमाथि दबाब बनायो ।

पर्साको विन्ध्यवासिनीमा कात्तिक ६ मा भएको झडपमा गाउँपालिका सचिव मुकेश चौरसियाको हत्या भएपछि अपराधीलाई कारबाहीको पक्षमा दाहाल–नेपाल समूह एक ठाउामा उभियो । दाहाल–नेपाल समूहले प्रदेश–२ मा ओलीसमूहमाथि दबाब बनाउन खोज्यो । जाहेरी दर्तामा सरकारले अलमल गरेको भन्दै दाहालले विज्ञप्ति नै निकाले ।

कर्णाली विवादमा प्रधानमन्त्री ओलीले मुख्यमन्त्रीलाई निर्देशन दिएको पर्सिपल्ट कात्तिक ७ मा दाहालले ओलीको होइन, आफ्नो निर्देशन लागू गर्न भन्दै प्रदेशका पार्टी इन्चार्जलाई पत्र काटे । दाहालको पत्रमा थियो, ‘दुई अध्यक्षबीच कात्तिक ४ मा भएको भेटघाटमा कर्णाली प्रदेशको विषयमा छलफल भई अविश्वासको प्रस्ताव फिर्ता लिने वा खारेज गर्ने र प्रमुख सचेतकसम्बन्धी विषय पनि प्रदेश पार्टी कमिटी र प्रदेश सरकारले नै समाधान गर्न सुझाव दिने समझदारी भएको थियो । यो समझदारी र हाम्रो दलको प्रदेशसभा सदस्यहरूको भावना र मर्मअनुसार कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिन्छु ।’

कात्तिक ११ दिउँसो ओलीले बालुवाटारमै नेता नेपालसाग झन्डै तीन घण्टा वार्ता गरे । दाहालसँग भेटघाट र संवाद रोकिएकै बेला ओलीले नेपालसाग विश्वासको वातावरण बनाउने र पार्टीका आन्तरिक मुद्दामा सहकार्यको बाटो खोल्ने कोसिस गरेका थिए ।

एकअर्कामाथि दबाबको रणनीतिकै बीच कात्तिक १५ मा ११ दिनको संवादहीनता तोड्दै ओली र दाहालबीच संवाद भयो । तर, त्यो संवाद तिक्ततापूर्ण रह्यो । भेटवार्तामा ओलीले अलग अलग जाऔं भन्ने प्रस्ताव गरेपछि दाहाल–नेपाल समूह दबाबमा पर्यो । ओलीले कर्णाली प्रदेशमा मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन भए आफूले कडा कदम चाल्ने चेतावनी पनि दाहाललाई दिए ।

कात्तिक १६ मा दाहालले नेपाललगायत सचिवालयका चार नेतालाई आफ्नो निवास खुमलटार बोलाएर ओलीको चेतावनीबारे ‘ब्रिफिङ’ गरे । ओलीको चेतावनी बावजुद उनीमाथि दबाब बनाउन कर्णाली प्रदेशमा दाहाल–नेपालसमूहको सहमतिअनुसार मुख्यमन्त्रीले मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनको तयारी गरे । कर्णालीको तयारीबारे जानकारी पाएपछि प्रधानमन्त्री ओलीले कात्तिक १६ मै दाहाललाई फोन गरे । उनले दाहाल–नेपालसमूह एक कदम अगाडि बढे आफूले दस कदम चाल्ने चेतावनी दिए । त्यसैको परिणाम, कर्णाली प्रदेशको मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन तत्काललाई रोकियो ।

तर कात्तिक १९ को बिहान प्रधानमन्त्री ओलीले अचानक आफ्नो राजीनामा मागिएको खुलासा गरे । गैरराजनीतिक कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले राजनीतिक सन्देश दिादै कुनै पनि हालतमा आफूले राजीनामा नदिने अभिव्यक्ति दिए । जबकि भदौ २६ यता पार्टीका नेताहरूले नउठाएको राजीनामाको विषय ओलीले सार्वजनिक रूपमा उठाएर दाहाल–नेपालमाथि दबाबको अर्को अस्त्र फ्यााके ।

त्यसै साँझ ओलीले एकाएक प्रदेश १ का आफूनिकट नेता र कार्यकर्तासँग ‘भर्चुअल’ छलफल गरेर नेकपाको संकट टार्ने एउटै उपाय जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज)का पक्षधरहरू एकढिक्का हुनुपर्ने बताएका थिए । ओलीले यो अस्त्रमार्फत पूर्वएमाले एक ठाउा हुन सक्ने भन्दै दाहाललाई संकेत गरेका हुन् । जबकि एमाले र माओवादीबीचको एकीकरणबाट नेकपा गठन हुादा जबज र तत्कालीन माओवादीले भन्दै आएको ‘२१ औं शताब्दीको जनवाद’लाई एकता महाधिवेशनसम्म थाती राख्ने, त्यतिन्जेल पार्टीको सिद्धान्त ‘जनताको जनवाद’लाई मान्ने सहमति भएको थियो ।

महाधिवेशनअगाडि यसलाई बल्झाउनु दबाबको रणनीतिकै एउटा हिस्सा मानिएको छ । जबज मान्नेहरू एक ठाउा हुनुपर्ने भन्दै मदन भण्डारी फाउन्डेसनका नाममा भएका ओली समूहका गतिविधिप्रति नेता नेपालले आइतबार ओलीसागको भेटमा आपत्ति जनाएका थिए । ओली र उनीनिकटका नेताहरूले जबजका विषयमा विभिन्न कार्यक्रम गरिरहेका छन् । शुक्रबार काठमाडौंको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ मा भएको ओली समूहको भेला र त्यसमा ईश्वर पोखरेलको सम्बोधन पनि दाहाल–नेपाल समूहमाथि दबाब बढाउने रणीनीतिअन्तर्गतकै कदम हो ।

ओलीले लगातार दबाब बनाउन थालेपछि दाहाल–नेपाल समूह ओलीमाथि दबाब बनाउन र उनले चाल्न सक्ने संवैधानिक कदममाथि छलफल गर्न आफूनिकट कानुन व्यवसायीसहित पेरिसडाँडामा जम्मा भए । उता ओली यहीबीचमा निर्वाचन आयोगका पदाधिकारीसँग छलफलमा जुटे ।

पेरिसडाँडामा छलफल चलिरहँदा ओलीले बालुवाटारमा मन्त्रिपरिषद्को बैठक बोलाएका थिए । सोही बैठकमा ओलीले पेरिसडाँडा छलफलतिर लक्षित गरी सरकारविरुद्ध अविश्वास प्रस्तावको तयारी हुँदै भन्दै त्यसलाई निस्तेज पारिने ‘ब्रिफिङ’ गरे । ओलीले सरकार सञ्चालनमा आफ्नै पार्टीबाट सहयोग नपाएको गुनासो गर्दै आएका छन् ।

त्यसै दिन दाहालले ओलीसँग संवाद गरे । त्यो संवाद पनि तिक्ततापूर्ण नै रहेपछि अर्को दिन कात्तिक २१ मा ओलीमाथि दबाब बनाउन कार्यकारी अध्यक्षको हैसियतले दाहालले पार्टी कार्यालय धुम्बाराहीमा सचिवालयको अनौपचारिक बैठक बोलाए । त्यो बैठकमा ओलीलगायत चार नेता उपस्थित भएनन् । बहुमत सदस्यहरूको अनौपचारिक बैठकले एकताको रक्षाका लागि अन्तिमसम्म प्रयास गर्ने निर्णय लियो । पार्टीको औपचारिक बैठक बोलाउने विषयमा सहमतिका लागि अर्का अध्यक्ष ओलीलाई सामूहिक रूपमा भेटेर आग्रह गर्ने निर्णय पनि त्यहाँ भयो ।

त्यही निर्णयअनुसार कात्तिक २२ गते बिहान पार्टी कार्यालयमा सचिवालयका बहुमत सदस्यहरूको अनौपचारिक बैठक बस्यो । त्यही बैठकमा लिखित पत्र तयार गरी लगत्तै कार्यकारी अध्यक्ष दाहालसहितका पाँच नेता ओलीलाई भेट्न बालुवाटार पुगेका थिए । उनीहरूले ओलीलाई पत्र बुझाउँदै बैठकका लागि ४८ घण्टे अल्टिमेटम दिएका छन् । सोमबार त्यसको समयसीमा सकिँदै छ ।

ओलीले आफू पहिलो अध्यक्ष भएकाले कार्यकारी अध्यक्ष रहेको भन्दै दाहालको कार्यकारी भूमिकालाई नजरअन्दाज गरेका छन् । यो पनि भदौ २६ मा सकिएको स्थायी कमिटी बैठकले तय गरेको कार्यविभाजनसँग मेल खाएको छैन । यसलाई ओलीले दाहालमाथि दबाब बनाउने अर्को अस्त्र बनाएका छन् । उता दाहालले जानीबुझी केही समययता ओलीसँगको संवाद घटाउँदै लगेका छन् ।

भदौ २६ मा स्थायी कमिटी बैठक सकिएको केही दिनमै नेकपामा विवाद सुरु भएको हो । यसैका कारण बैठकका निर्णयहरू अलपत्र छन् । चैतमा गर्ने भनिएको महाधिवेशन अनिश्चित बनेको छ । सचिवालय बैठक बोलाउने/नबोलाउनेमा नेताहरूबीच ठूलो विवाद छ । पार्टी महासचिव विष्णु पौडेलले समेत पार्टीको एकता संकटमा परेको बताइसकेका छन् । यही बेला नेकपा विवादलाई लिएर शीतलनिवासको सक्रियता पनि हृवात्तै बढेको छ । शीतलनिवासमा नेकपा नेताहरूको आवतजावत बाक्लिएको छ ।

ओलीनिकट मानिने नेता शंकर पोखरेलले पार्टीलाई एकताबद्ध राख्ने सूत्र एकताको दस्तावेज र स्थायी समितिको पछिल्लो बैठकका निर्णयमै निहित रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनले लेखेका छन्, ‘एकताको मर्म र भावनाविपरीतको खेलले कसैलाई जित्न दिँदैन । एकता महाधिवेशनमा प्रवेश नै नगरी सहमतिभन्दा बाहिरबाट जित्ने कोसिस एकताविरुद्धको खेल साबित हुनेछ ।’

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७७ १७:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

साथीको हत्या गरी फरार भएका १५ महिनापछि पक्राउ

सुवास विडारी

मकवानपुर — आफ्नै साथीको हत्या गरी फरार भएको आरोपमा प्रहरीले मकवानपुर गढी गाउँपालिका–१ का २८ वर्षीय मानकुमार थिङलाई १५ महिनापश्चात् पक्राउ गरेको छ ।

ललितपुर बालकुमारी डेरा गरी बस्ने उदयपुर कटारी नगरपालिका–२ गरास घर भएका साथी ३३ वर्षीय हरि खड्काको २०७६ साउन २८ गते हत्या गरी फरार रहेको भन्दै उनलाई सोमबार प्रहरीले पक्राउ गरेको जिल्ला प्रहरी मकवानपुरका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक सुशीलसिं राठौरले जानकारी दिए । उनका अनुसार महानगरीय अपराध महाशाखा बानेश्वरबाट खटिएको प्रहरी टोलीले उक्त घटनामा संलग्न थिङलाई मकवानपुर गढी गाउँपालिका–१ ठाँटीटोलबाट पक्राउ गरेको हो । ललितपुर महानगरपालिका–९ गुहे पोखरीमा खड्काको हत्या गरेको अवस्थामा शव फेला परेको थियो ।

खड्का र थिङबीच करिब ९ वर्ष अगाडिदेखि मूर्ति बनाउने काम गर्ने क्रममा एकआपसमा चिनजान भइ खड्काकी पत्नीसँगसमेत थिङको चिनजान भइ मोबाइलमा म्यासेज आदानप्रदान भएपछि भएको विवादपश्चात् उक्त घटना भएको हो । म्यासेजको कुरा खड्काले थाहा पाएपश्चात उनीहरुबीच विवाद भएकोमा २०७६ साउन २५ गते ललितपुर महानगरपालिका–९ गुहेपोखरीमा खड्कालाई बोलाएर थिङ समेतका व्यक्तिहरुले कुटपिट गरी हत्यापश्चात फरार भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रहरीले यसअघि नै घटनामा संलग्न आरुष थिङ, मृतक खड्काकी पत्नी विष्णु खड्का, दीपक बम्जन, राम बम्जन र सागर वाइवालाई पक्राउ गरिसकेको छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७७ १७:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×