नरवणेलाई मानार्थ महारथी- समाचार - कान्तिपुर समाचार

नरवणेलाई मानार्थ महारथी

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले भारतीय स्थल सेना प्रमुख मनोजमुकुन्द नरवणेलाई नेपाली सेनाको मानार्थ महारथीको दर्ज्यानी प्रदान गरेकी छन् । राष्ट्रपति भवन शीतलनिवासमा आयोजित कार्यक्रममा बिहीबार साँझ भण्डारीले नरवणेलाई मानार्थ महारथीको दर्ज्यानी चिह्न, खड्ग र प्रमाणपत्र प्रदान गरेकी हुन् ।

त्यस अवसरमा प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापा, रक्षासचिव रेश्मीराज पाण्डे, नेपालका लागि भारतीय राजदूत विनयमोहन क्वात्रालगायतको उपस्थिति थियो ।

नेपाली सेनाको मानार्थ महारथीको सम्मान पाउने नरवणे १८ औं भारतीय सेना प्रमुख हुन् । नेपालका प्रधानसेनापति थापाले ०७५ पुस २८ गते भारतीय स्थल सेनाको मानार्थ सेनाप्रमुखको उपाधि ग्रहण गरेका थिए । थापा यस्तो उपाधि लिने १४ औं प्रधानसेनापति हुन् । २०२५ सालमा तत्कालीन प्रधानसेनापति सुरेन्द्रबहादुर शाहले पहिलोपटक सेनापतिका हैसियतमा यो उपाधि लिएका थिए । २०४३ देखि २०४७ सम्म सेनापति बनेका सत्चितशमशेर राणाले भने भारतीय सेनाको मानार्थ सम्मान लिएनन् ।

पूर्वसहायक रथीसमेत रहेका सैनिक इतिहासका जानकार प्रेमसिंह बस्न्यातका अनुसार भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएकै बेला २०४६ सालमा सत्चितशमशेर राणा बंगलादेशका सेनापतिको निमन्त्रणामा तत्कालीन शाही नेपाली सेनाको एभ्रो जहाज लिएर जान खोज्दा भारतले रुट नदिएपछि सिभिल फ्लाइटमा गएका थिए ।

‘चीनसँग हतियार खरिद गरेको विषयमा रुष्ट बनेको भारतले नाकाबन्दीसँगै पञ्चायती व्यवस्था हटाउन भएको राजनीतिक आन्दोलनमा पनि सघाएको थियो, त्यहीताका एभ्रो जहाजलाई रुट नदिएको हो । भारतले मौका पाउनासाथ हामीलाई सधैँ हेपाहा व्यवहार गर्दै आएको छ,’ बस्न्यातले कान्तिपुरसँग भने । त्यस बेलालाई अपवाद मान्ने हो भने दुवै देशका सेना प्रमुख एकअर्का देशको मानार्थ महारथी हुने चलन छ ।

महारथीको दर्ज्यानी ग्रहण गर्न नरवणे ३ दिने औपचारिक भ्रमणका क्रममा बुधबार काठमाडौं आएका हुन् । २०७६ माघ २० गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले नरवणेलाई नेपाल भ्रमणका लागि निमन्त्रणा पठाउन प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापालाई स्वीकृति दिएको थियो तर भारतले नेपाली भूमि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा अतिक्रमण गरेको विषय उठेकाले नरवणेको भ्रमण रोकिएको थियो ।

दिनभर औपचारिक कार्यक्रममा व्यस्त

भारतीय स्थल सेना प्रमुख नरवणे बिहीबार दिनभर औपचारिक कार्यक्रममा व्यस्त रहे । बिहान सैनिक मञ्च टुँडिखेलस्थित वीर स्मारकमा श्रद्धाञ्जली दिन पुगेका उनलाई त्यसपछि जंगी अड्डामा नेपाली सेनाको टुकडीले सम्मान गारद अर्पण गरेको थियो । त्यसपछि उनले सैनिक मुख्यालय परिसरमा ओखरको बिरुवा रोपेका थिए । त्यसपछि प्रधानसेनापति थापासँग नरवणे औपचारिक कार्यक्रममा व्यस्त रहे । त्यस क्रममा नेपालमा बनेका १ लाख थान मेडिकल मास्क प्रधानसेनापति थापाले नरवणेलाई हस्तान्तरण गरे । नरवणेले सेनाका लागि फिल्ड अस्पताल सञ्चालन गर्न एक्सरे मेसिन, कम्प्युटेड रेडियोग्राफी सिस्टम, आईसीयू भेन्टिलेटर, भिडियो इन्डोस्कोपी युनिट र २ वटा एम्बुलेन्ससहित विभिन्न स्वास्थ्य उपकरण हस्तान्तरण गरेका छन् ।

त्यसपछि नेपाली सेनाको इतिहास र वर्तमान भूमिकाबारे प्रस्तुतीकरण गरिएको सेनाले जनाएको छ । औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी भएपछि बिहीबार बेलुकै प्रधानसेनापतिका तर्फबाट जंगी अड्डामा आयोजित रात्रिभोजमा नरवणे सहभागी भएका थिए । भ्रमणको अन्तिम दिन शुक्रबार नरवणेले सेनाको शिवपुरीस्थित स्टाफ कलेज पुगी शिक्षार्थीसँग अन्तर्क्रिया गर्ने कार्यक्रम छ । त्यहाँबाट फर्किएपछि रक्षा मन्त्रालयसमेत सम्हालेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग शिष्टाचार भेटवार्ता गरी उनी दिल्ली फर्किने कार्यक्रम छ ।

१० वर्षको बक्यौता सवा ३ अर्ब

भ्रमणका क्रममा अन्य सैनिक सहायता आदानप्रदानबारे कुनै सम्झौता भएन । भारतसँग सैनिक बन्दोबस्तीका सामान खरिद गर्दाको नेपालले भुक्तानी गर्नुपर्ने करिब ३ अर्ब २१ करोड रुपैयाँलाई अनुदानमा रूपान्तरण गरिदिन आग्रह गर्दा भारतले मानेको थिएन । सन् २०१० देखि २०१८ सम्म १० वर्षको अवधिमा हतियारलगायत बन्दोबस्तीका करिब ८ अर्ब रुपैयाँको सामान भारतले उपलब्ध गराएकामा ६० प्रतिशत अनुदान र ४० प्रतिशत ऋणमा थियो । त्यसमध्येको ३ अर्ब २१ करोड रकम तिर्नुपर्नेछ ।

स्रोतका अनुसार गत वर्ष नै रक्षा मन्त्रालयले भारतलाई बक्यौता भुक्तानीबापतको रकम उपलब्ध गराउन अर्थलाई आग्रह गरेको थियो तर अझै अर्थबाट यस विषयमा निर्णय भएको छैन । पछिल्लोपटक पुनः अर्थ र रक्षाबीच बक्यौता अनुदानमा रूपान्तरण गर्न आग्रह गरिनेबारे छलफल भइरहेको छ । भारतले आफूसँग हतियार खरिद गर्न बाध्य बनाउन उपलब्ध हुने सहायताको ६० प्रतिशत अनुदान भन्दै आएको छ तर नेपाललाई सैन्य सहायताबापत दिने अनुदान पहिले नै यकिन गर्नुपर्ने भन्दै आएको छ । नेपाललाई आफू अनुकूलका सामान खरिद गर्न यसले सहयोग पुग्छ तर भारतले नेपालको प्रस्ताव मानेको छैन ।


प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७७ १९:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मन्त्रिपरिषद् बैठकमा प्रधानमन्त्रीले भने - 'अविश्‍वासको सामना गर्दै अस्थिरताका प्रयत्न चकनाचुर पारिनेछ'

जयसिंह महरा

काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सरकारविरुद्ध अविश्वासको चलखेल भइरहेको बताउँदै त्यसको सामना गर्ने बताएका छन् । आफूले कुनै पनि हालमा राजीनामा नदिने र राजीनामा दिएमा मुलुक बर्बाद हुने भनेर अभिव्यक्ति दिएको एकदिन पछि प्रधानमन्त्रीले सरकारविरुद्ध पार्टी भित्रैबाट अविश्वासका कुरा आइरहेको बताएका हुन् । 

मन्त्रिपरिषद्को बिहीबारको बैठकमा प्रधानमन्त्रीले पार्टीभित्र विभिन्न ठाउँमा चलखेल भइरहेको बताएका हुन् । एक मन्त्रीकाअनुसार बैठकको सुरुमै प्रधानमन्त्रीले पार्टीभित्र जारी विवादतर्फ संकेत गर्दै मन्त्रीहरूलाई आफ्ना धारणा सुनाएका थिए ।

'पार्टीमा गुटबन्दी चलिरहेको छ । सरकारलाई असहयोग गर्ने कुरा भइरहेका छन् । कोटेश्वरमा अहिले पनि गतिविधि भइरहेका छन् भन्नुभयो,' प्रधानमन्त्रीको भनाइ उद्धृत गर्दै ती मन्त्रीले भने, 'प्रधानमन्त्रीले बैठकको सुरुमै विश्वास, अविश्वासका कुरा चल्दैछन् त्यसको सामना गरिनेछ भन्नुभयो ।'

सरकार ढाल्नेबारे गतिविधि भनइरहेको भन्दै प्रधानमन्त्रीले अस्थिरता हुन नदिने मन्त्रीहरूलाई बताएका थिए । 'त्यस्ता अस्थिरताका प्रयत्नहरूलाई चकनाचुर पारिनेछ,' प्रधानमन्त्रीले भनेको कुरा ती मन्त्रीले सुनाए ।

प्रधानमन्त्रीले यसअघि पनि पार्टीमा विवाद उत्पन्न हुँदा मन्त्रीहरूलाई आफ्नो कित्तामा बस्ने कि पार्टीमा आफ्नो विपक्षमा उभिएका कार्यकारी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालको पक्षमा उभिने हो भनेका थिए । साउन महिनामा चलेको विवादका बेला उनले मन्त्रीहरूलाई कित्ता छुट्याउन भनेका थिए । यसपटक भने आफ्ना कुरा मात्रै राखेको तर कित्ता छुट्याउन नभनेको अर्का एक मन्त्रीले बताए ।

पार्टीभित्र विवाद चर्किएका बेला प्रधानमन्त्रीले बुधबारमात्रै कुनै पनि हालतमा राजीनामा नदिने बताएका थिए । बिहीबार भने उनले आफूविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव आएमा सामना गर्ने बताएका हुन् । आफ्नो विपक्षमा रहेका दाहाल र नेपाल खेमाले संसदीय दलमा अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउन सक्ने ओलीको आशंका रहेको छ ।

बिहीबार मन्त्रिपरिषद् बैठक चलिरहेका बेला दाहाल र नेपालले पार्टीमा आबद्ध कानुन व्यवसायीसँग छलफल गरेका थिए । पार्टी कार्यालय कोटेश्वरमा बैठक चलिरहेको तर्फ संकेत गर्दै प्रधानमन्त्रीले 'कोटेश्वरमा चलखेल चलिरहेको' बताएका हुन् ।

संसदीय दलमा ओली पक्षले आफूसँग बहुमत सांसद रहेको दाबी गर्दै आएको छ । यसअघि पनि ओली पक्षले बालुवाटारमा नै सांसदहरूलाई बोलाएर आफ्नो पक्षमा हस्ताक्षर गर्न लगाएको थियो । पछिल्लो समय भने दाहाल- नेपाल पक्षले प्रधानमन्त्री तथा संसदीय दलका नेता ओलीविरुद्ध हस्ताक्षर अभियान चलाएको ओली पक्षको दाबी छ ।

पछिल्लो समय नेकपामा कर्णाली प्रदेशको विवादसँगै स्थायी कमिटीले गरेका निर्णय कार्यान्वयन नगरेको, मन्त्रिपरिषद् विस्तारबारे पार्टी कमिटीमा छलफल नगरेको, राजदूत सिफारिसबारे पार्टीसँग सल्लाह नगरेको, भारतीय खुफिया एजेन्सी 'रअ'का प्रमुख सामन्त गोयलसँग गोप्य भेट गरेको भन्दै अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री ओलीसँग दाहाल-नेपाल खेमा असन्तुष्ट छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७७ १८:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×