रुकुम घटनामा जोडिएका किशोरकिशोरीलाई बाल सुधारगृहमा पठाउने आदेश कानुनसम्मत् : सर्वोच्च

कृष्ण ज्ञवाली

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतले रुकुमको सोतीगाँउमा ६ जनाको ज्यान जानेगरी भएको सामूहिक हत्याकाण्डमा जोडिएका किशोरकिशोरीलाई बाल सुधारगृहमा पठाउने जिल्ला अदालतको आदेशलाई सही ठहर्‍याएको छ । न्यायाधीशहरु अनिल सिन्हा र हरि फुँयालको इजलासले उमेर नपुगेका दुई व्यक्तिलाई बाल सुधार गृहमा पठाउने आदेशलाई सदर गर्दै बन्दी प्रत्यक्षीकरणका दुई निवेदन खारेज गरेको हो ।

प्रहरीले उनीहरुलाई पक्राउ गरी गलत रुपमा अभियोजन गरेको दावीसहित सर्वोच्च अदालतमा निवेदन परेको थियो ।

आरोपपत्र दर्ता नहुँदै सर्वोच्चमा दर्ता भएको निवेदनमा उनीहरुमाथि पक्राउदेखि अभियोजनसम्मका प्रक्रियाको कानुनी बैधतामा प्रश्न उठाइएको थियो । अधिवक्ता लक्ष्मी थापा र क्राउन नेपाल नामक संस्थाको तर्फबाट अधिवक्ता कमल कोइरालाले तीन दिनको फरकमा सर्वोच्चमा छट्टाछुट्टै निवेदन दर्ता गरेका थिए । सर्वोच्चमा छलफलका क्रममा उनीहरुले जिल्ला अदालतले पनि गैरकानुनी आदेश गरेको दावी गरेका थिए । ती दुई जनालाई पक्राउ गर्ने र बाल सुधार गृहमा पठाउने काम गैरकानुनी भएको दाबीसहित सर्वोच्च अदालतमा बन्दी प्रत्यक्षीकरणको निवेदन परेको थियो । राज्यका निकायहरुले कसैलाई गैरकानुनी रुपमा पक्राउ गरेर थुनामा राखेमा त्यसको उपचारका लागि अदालतमा ‘बन्दी प्रत्यक्षीकरण’को निवेदन दिइन्छ । यदि थुना गैरकानुनी रहेछ भने अदालतले बन्दी प्रत्यक्षीकरणको आदेश जारी गरी रिहा गर्न निर्देशन दिन्छ ।

सुनुवाइपछि गत आइतबार निवेदन खारेज गर्दै सर्वोच्चले केही निर्देशनात्मक आदेश जारी गरेको हो । सर्वोच्च अदालतले फौजदारी अभियोगमा बालबालिका ऐन आकर्षित हुने किशोरकिशोरीका हकमा कानुनी कार्यविधि पालना गर्न निर्देशनात्मक आदेश दिएको छ । नियमित प्रक्रियाअनुसार, जिल्ला अदालतको थुनछेक आदेश चित्त नबुझे एकतह माथिको उच्च अदालत जानुपर्ने हुन्छ । तर उनीहरुले जिल्लामा मुद्दा दर्ता र आदेश नै नहुँदै सर्वोच्चमा बन्दी प्रत्यक्षीकरणको निवेदन दिएका थिए ।

के आरोप थियो ?

ती किशोरीमाथिको हत्या, ज्यान मार्ने प्रयास अनि जातीय छुवाछूतको आरोपमा प्रहरीले मुद्दा चलाएको थियो । तर आरोपपत्रमा प्रहरीले जातीय छुवाछूतको विषय पुष्टि हुने बाहेकका प्रत्यक्ष प्रमाण जुटाउन सकेको थिएन । ती किशोरीले नवराज विश्वकर्मालाई आफ्नो मोबाइलबाट म्यासेजमा ‘ठकुरीसँग कुरा गर्ने.....’ भनी जातीय अपमानजनक म्यासेज पठाएको देखिन्छ । आरोपपत्र अनुसार, ‘देख्लास, ड्याडी ममीलाई भन्दिन्छु’ भन्ने म्यासेज पठाएको देखिन्छ भनी आरोपपत्रमा उल्लेख छ ।

प्रहरीले जाहेरी दर्खास्तमा केवल किशोरीको नाम पोलेको र जातीय अपमान हुने गरी आमाले गालीगलौज गर्दा सँगै रहेको भन्ने आधारमा मात्रै तीनवटा मुद्दा दायर गरेको हो । बयानअनुसार, उनीहरुबीचको सम्बन्ध टुंगिइसकेको देखिन्छ । प्रहरीले यसै विषयलाई आधार बनाई मुद्दा चलाएको देखिन्छ । उनीहरुबीच सम्बन्ध टुंगिएकाले रिसईबी भएको र त्यही कारणले ती किशोरीले नवराज लगायतको हत्या योजना बनाएको आरोपपत्रमा उल्लेख थियो ।

मृतक नवराज विश्वकर्माकी प्रेमिका भनिएकी किशोरीले प्रहरीसँगको बयानमा आफ्नो बुबा, दाइ र अन्य गाउँले प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको बयान दिएकी थिइन् । उनले बयानमा भनेकी थिइन्–‘मेरो बुवा, दाइ समेतले लखेट्दै घेरा हाल्दै कुटपिट गरी मारेको विश्वास लाग्छ ।’ उनले अदालतमा बाबु र दाइको नाम नपोले पनि अरु ६ जनाको हकमा कुटपिटबाटै ज्यान गएको थाह पाएको बताएकी छन् । तर त्यसमा आफ्नो कुनै भूमिका नरहेको दाबी गरेकी थिइन् ।

गत असार १ गते नै रुकुम पश्चिमको जिल्ला अदालतले सोतीगाँउको सामूहिक हत्याकाण्डमा मुछिएका दुई जनालाई बाल सुधारगृहमा पठाउन आदेश दिएको थियो । अदालतले आदेश दिएका दुई जनामध्ये एक नवराजकी प्रेमिका भनिएकी किशोरी थिइन् भने अर्का किशोरमाथि घटनामा संलग्न भएको आरोप थियो । त्यसको डेढ सातापछि मात्रै अरु २३ जनालाई पनि थुनामा पठाउने आदेश गरेको थियो ।

प्रकाशित : असार २३, २०७७ १८:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सबै परीक्षाको नतिजा साउन १५ भित्र : त्रिवि पनिका

गणेश राई

काठमाडौँ — त्रिवि परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले लकडाउनअघि लिएको सबै तहको परीक्षाको नतिजा आगामी साउन १५ गतेभित्र प्रकाशित गरिसक्ने जनाएको छ । लकडाउनको बेलासमेत उत्तरपुस्तिका परीक्षण कार्य सुचारु राखेकाले सम्भव भएको परिक्षा नियन्त्रक पुष्पराज जोशीले बताए ।

‘लकडाउनको बेला गाडी पास लिएर विषयगत प्राध्यापकहरूको घरघरै उत्तरपुस्तिका पुर्‍याएर काम गर्न दियौं,’ उनले भने, ‘नियन्त्रण कार्यालयमा सीमित कर्मचारी बसेर नतिजा प्रशोधन कार्य सुचारु राखेका छौं ।’

नियन्त्रण कार्यालयले वैशाख १८ देखि असार २२ गतेसम्म १८ चरणमा नतिजा प्रकाशन गरेको जनाएको छ । उसले बिबिएस र बिए दोस्रो वर्ष, बिएस्सी र बिएड् पहिलो वर्ष, एमएड् दोस्रो वर्ष र पाँच वर्षे बिएएलएलबीको नतिजा प्रकाशन गरेको हो । अब तीन वर्षे एलएलसबी नतिजा प्रकाशन तयारीमा रहेको छ । उक्त तहमा १५ हजार परीक्षार्थी छन् । त्यसैगरी चार वर्षे बिबिएस प्रथम वर्षमा ९६ हजार र बिएमा ५० हजार परीक्षार्थीको नतिजा प्रकाशन तयारी रहेको नियन्त्रक जोशीले जनाए ।

त्यसैगरी स्नातकोत्तर दोस्रो वर्षका केही विषयको नतिजा प्रकाशन बाँकी छ । ‘अहिलेसम्म सम्पन्न सबै तहको परीक्षाको नतिजा साउने १५ गतेभित्र प्रकाशन गर्ने लक्ष्य राखेका छौं,’ नियन्त्रण जोशीले भने । नतिजा प्रकाशन सकिएसँगै नियन्त्रण कार्यालयलाई थप सुधारसहित प्रविधिमैत्री तुल्याइने उनले जनाएका छन् ।

प्रकाशित : असार २३, २०७७ १८:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×