कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कांग्रेसको कोभिड-१९ अनुगमन समितिले पूर्णता पायो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कांग्रेसले गठन गरेको ‘कोभिड—१९ अनुगमन समिति’ ले पूर्णता पाएको छ । पार्टीका सहमहामन्त्री प्रकाशरण महतको संयोजकत्वमा रहेको ३५ सदस्यीय समितिले शुक्रबार पूर्णता पाएको सदस्य सचिव प्रदीप पराजुलीले विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएका हुन् । 

जेठ २६ गते बसेको कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले कोभिड–१९ का कारण उत्पन्न परिस्थितिका सम्बन्धमा अनुगमन गर्न पार्टीका सहमहामन्त्री महतको संयोजकत्वमा समिति गठन गर्ने निर्णय गरेको थियो । समितिमा केन्द्रीय सदस्य, आमन्त्रित केन्द्रीय सदस्य र विभिन्न क्षेत्रका विज्ञहरु सदस्य रहेका छन् ।

संयोजक प्रकाशशरण महत, सदस्यहरुमा एनपी साउँद, महालक्ष्मी उपाध्याय ‘डिना’, चन्द्र भण्डारी, महेन्द्र यादव, गगनकुमार थापा, जीवन परियार, पार्वता डी.सी. चौधरी, गुरुराज घिमिरे, मोहनबहादुर बस्नेत, योगेन्द्र चौधरी, रमा कोइराला पौडेल, ध्रुव वाग्ले, दिव्यमणि राजभण्डारी, राजीवविक्रम शाह, नैनसिंह महर, पोषराज पाण्डे छन् । प्रभु बुढाथोकी, माधवी भट्ट, लक्ष्मीराज पाठक, मुक्तिराम श्रेष्ठ, बद्री सिग्देल, अच्युत वाग्ले, सूर्यकान्त घिमिरे, प्रेमध्वज लामा, धनेश्वर नेपाल, किरण रेग्मी, रवीजंग पाण्डे, बद्री अर्याल, लालबहादुर पुन, देवीप्रकाश भट्टचन, अशेष ढुंगाना, दिपकराज भट्ट, सरिन घिमिरे, विमल ढकाल सदस्यमा र सदस्य सचिवमा प्रदीप पराजुली चयन भएका छन् ।

समितिको शुक्रबार ललितपुरमा बसेको बैठकमा कोभिड–१९ को कारण उत्पन्न परिस्थितिको सम्बन्धमा स्वास्थ्य र अर्थ मन्त्रीहरुसँग भएको छलफल, क्वारेन्टाइन अनुगमन गर्दाको अवस्था लगायत हालसम्मका गतिविधिबारे संयोजकले महतले जानकारी गराएका थिए । सदस्य सचिव पराजुलीले समितिको कार्यदिशा तथा कार्ययोजनालाई सर्वसम्मत पारित गरेको पनि जनाए । साथै स्वास्थ्य, शिक्षा, पर्यटन, वैदेशिक रोजगार, अर्थ, उद्योग तथा वाणिज्य लगायतका विभिन्न क्षेत्रहरुमा कोरोनाले पारेको प्रभाव र न्यूनिकरण गर्न हालसम्म सरकारबाट गरिएका गतिविधिका बारेमा अध्ययन गर्न छुट्टाछुट्टै समूह गठन गर्ने निर्णय गरिएको छ ।




प्रकाशित : असार १९, २०७७ १७:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रशासनको अनुमतिबिना मच्छिन्द्रनाथको रथ निर्माण

बन्दाबन्दीको बेला कुनै जात्रा मेला गर्न पाइँदैन : प्रजिअ
गणेश राई

ललितपुर — कोभिड–१९ को प्रकोप फैलिन नदिन लकडाउन जारी भएपछि रोकिएको रातो मच्छिन्द्रनाथ रथ अन्योलकाबीच फेरि बन्दैछ । गुठी संस्थानको पहल र स्थानीय जातीय संघसंस्थाको अगुवाईमा अघि बढेको हो । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले अनुमति नदिए पनि स्थानीयवासी जुटेका हुन् । 

विज्ञले अरु सबै पेसा, व्यवसाय, सामान्य जनजीवनलाई बन्दाबन्दीमा राखेर जात्रा सञ्चालन गर्न नहुने भनेका छन् । संस्कृतिविद्ले आठ सय वर्षअघि रातो मच्छिन्द्रनाथ रथ जात्रा शरद ऋतुमा मनाइन्थ्यो र १४औं शताब्दीदेखि वसन्त ऋतुमा मनाउन थालिएकाले बर्खामासमा यो जात्रा मनाउन अव्यवहारिक हुने बताएका छन् ।

पुल्चोकस्थित मूलसडक छेउमा रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ र मंगलबजारमा मिननाथको रथ निर्माण भइरहेको छ । निर्माण कार्यमा परम्परादेखि खटिदै आएका बाराही गुठीका कर्मीहरू जुटेका छन् । दसौं दिने शुक्रबार मच्छिन्द्रनाथ रथको सबैभन्दा माथिल्लो सातौं तला बनाउने काम भएको छ ।

ललितपुर महानगरपालिकाले निर्माणमा खटिएका जनशक्तिलाई मास्क, स्यानिटाइजर, ज्वरो नाप्ने थर्मल गन उपलब्ध गराएको छ । ‘मन्छिन्द्रनाथ जात्रा सञ्चालन गर्ने निकाय गुठी संस्थान हो र ज्यापु समाज सबैभन्दा जिम्मेवार छ,’ कोरोना भाइरसको त्रास छँदै स्थानीय अघि बढेको उल्लेख गर्दै मेयर चिरीबाबु महर्जन भन्छन्, ‘कुनै पनि वर्ष नरोकिकन चलाइएको जात्रा हो । त्यो अर्थमा ऐतिहासिक र धार्मिक आस्था चुलिएको छ । महानगरले धार्मिक आस्थाको भावनालाई बाँध्नका निम्ति मात्र सामान्य सहयोग गरेको छ ।’

लकडाउन जारी भएपछि रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा सञ्चालनबारे केन्द्रीय सरकारलाई जानकारी गराएको र क्षमा पूजा गरेर सारिएको मेयर महर्जनको कथन छ । ‘जात्राको आधिकारिक तिथि मिति पार भइसक्यो,’ जनभावनालाई नकार्न नमिल्ने उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘अहिले ललितपुरका अठार–बीसवटा खलपुच जातीय संस्थाहरूको निर्णयले अहिले रथ बन्दैछ । सम्भव भएसम्म सामाजिक दूरी कायम गरे, गराएर सञ्चालन गर्नु पर्ने भन्ने भएको छ ।’ तिथिअनुसार वैशाख शुक्ल प्रतिपदाका दिनमा मच्छिन्द्रनाथ देवतालाई रथारोहण गर्ने परम्परा छ ।

तस्बिर : गणेश राई/कान्तिपुर

ललितपुर जिल्ला प्रशासन कार्यालय प्रमुख नारायण भट्ट रथजात्रा बारेमा आफूलाई औपचारिक जानकारी नरहेको बताए । ‘अहिले यो बन्दाबन्दीको बेला कुनै जात्रा मेला केही गर्न पाइँदैन, सरकारले रोकेको छ,’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी (सीडीओ) भट्टले कान्तिपुरसित भने, ‘मैले ज्यापू समाजका अध्यक्ष चन्द्र महर्जन र गुठी संस्थालाई नगर्नोस् भनेर प्रष्ट भनिसकेको छु । मलाई कुनै औपचारिक जानकारी छैन ।’

गुठी संस्थान ललितपुरका प्रमुख राजन भुजुले दश दिनदेखि रथ निर्माण कार्य जारी रहेको बताए । ‘धार्मिक कार्य हो, स्थानीय जनता जागरुक भएर रथ निर्माण कार्य अघि बढेको हो,’ ज्यापू समाजलगायत संघसंस्था र महानगरको साथ रहेको उल्लेख गर्दै प्रमुख भुजुले भने, ‘अब पाँच–सात दिनभित्र रथ निर्माण सकिन्छ । त्यसपछि ज्योतिषले साइत हेरेपछि देउतालाई विराजमान गराइन्छ ।’ भौतिक दूरी कायम गरेर रथजात्रा गरिने उनले जनाए ।

ज्यापू समाजका अध्यक्ष तथा पूर्वसभासद चन्द्र महर्जनले गुठी संस्थानको नेतृत्वमा रथ बनाइरहेको बताए । ‘गत जेठ १० गते विभिन्न जात्रामा संलग्न गुठी, रकमीसँग बैठक बसेर रथजात्रा गर्ने निर्णय भएको हो,’ उनले भने, ‘त्यसअघि सीडीओ, गृहसचिव हुँदै उपप्रधानमन्त्रीसम्मलाई भेट्यौं । उहाँहरूले हुँदैन भन्नु भयो । तर जनताले नमानेपछि हामी जुटेका हौं ।’ मच्छिन्द्रनाथलाई वर्षा र सहकालको देवताका रूपमा लिइन्छ ।

लाखौं मानिसको सहभागितामाझ रथजात्रा मनाइन्छ । कोभिड–१९ को कारण रथ तान्ने र बाजा बजाउनेहरूलाई मात्र सहभागी गराउने योजना रहेको अध्यक्ष महर्जन बताए । ‘भारतमा पनि लकडाउनकै बेला त्यसरी नै जात्रा पर्व मनाएका रहेछन्,’ केही दिनभित्र बैठक बसेर विकल्पसहित निर्णय गर्ने उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘लाखौं सहभागी गराउनु हुन्न । बरु टेलिभिजन, रेडियोबाट प्रत्यक्ष प्रसारणको व्यवस्था गर्ने कि भन्ने पक्षमा छौं ।’

तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

ललितपुरका संस्कृतिविद् हरिराम जोशीका अनुसार आठ सय वर्षअघि रातो मच्छिन्द्रनाथ रथ जात्रा शरद ऋतुमा मनाइन्थ्यो र १४औं शताब्दीदेखि वसन्त ऋतुमा मनाउन थालिएको हो । ‘अहिले न वसन्त ऋतु हो या त शरद ऋतु नै,’ जात्रामा दशौं हजार मानिसको उपस्थिति रहने र त्यसैमा यसको महत्त्व रहने उल्लेख गर्दै जोशी भन्छन्, ‘महामारीको बेला जनजीवन ठप्प पार्ने तर यत्रो जात्रा सञ्चालन स्वीकृति दिनु व्यवहारिक छैन ।’ जात्राको तिथि मिति घर्किसकेको उनले उल्लेख गरे ।

भक्तपुरवासी संस्कृतिविद् प्राध्यापक पुरुषोत्तमलोचन श्रेष्ठ इतिहासमा उल्लेख महामारीबारे जात्राको चर्चा नरहेको बताए । ‘इतिहासमा पहिलोपटक काठमाडौं उपत्यकाका महत्त्वपूर्ण जात्राहरू रोकिए,’ यसलाई अनिष्ट हुने जनभावना भएपनि सकारात्मक रूपमा लिनुपर्ने उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘सारा संसार एकान्तबास र सामाजिक दूरी राखेर बसेको स्थिति छ । भक्तपुरका बिस्केटजात्रा, काठमाडौंको इन्द्रजात्रालगायत रोकिए । मच्छिन्द्रनाथ जात्रा पनि अछुतो रहेन । महामारीका त्रासमा जात्रा मनाउनु दूरदर्शितापूर्ण हुन्न ।’

तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

पत्रकार सुरेशकिरणका अनुसार कोभिड–१९ ले उपत्यकाको तीन सहरको पहिचान जनाउने जात्रापर्वहरू रोकिएको बताए । त्यसमा पाहाँचःर्‍हे (घोडेजात्रा), जनबहाःद्यः (सेतो मछिन्द्रनाथ)को रथयात्रा, साँखुको बज्रयोगिनी जात्रा, विक्रम संवत्को नयाँ वर्ष सुरुभएसँगै भक्तपुरमा विश्वप्रसिद्ध बिस्काः (बिस्केट) जात्रा रोकिए । त्यसै समयमा मनाइने टोखा र ठिमीको बिस्काः जात्रा, ठिमीको सिन्दूर जात्रा र बोडेको जिब्रो छेड्ने जात्रा रोकिए । अहिले ललितपुरमा करिब डेढदेखि दुई महिनासम्म मनाइने रातो मछिन्द्रनाथको जात्रा पुनः सञ्चालनको प्रयास जारी छ ।

प्रकाशित : असार १९, २०७७ १७:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×