दुई सातामा ७ जनाको क्‍वारेन्टाइनमै मृत्यु- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दुई सातामा ७ जनाको क्‍वारेन्टाइनमै मृत्यु

सुदूरपश्चिम ब्युरो

धनगढी — घटना १

भारतको दिल्लीबाट जेठ २० गते फर्केर डोटीको केआईसिंह गाउँपालिका ३ स्थित सीताराम आधारभूत विद्यालयमा बनाइएको क्‍वारेन्टाइनमा बसेका १९ वर्षीय युवकको आइतबार बिहान मृत्यु भयो । स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार उनी लामो समयदेखि मुटुको बिरामी थिए ।

घटना २

बैतडीको पाटन नगरपालिका ६ स्थित भीमदत्त प्राविधिक शिक्षालय क्‍वारेन्टाइनमा बसेका सोही वडाको सन्तोली घरभएका ३१ वर्षीय पुरुषको शनिबार राति मृत्यु भयो । उनी शनिबार विहान भारतको बैङ्गलोरबाट आइपुगेका थिए । साँझ एक्कासी बेहोस भएका उनको उपचारकै क्रममा पाटन प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा मृत्यु भएको प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र पाटनका स्वास्थ्य सहायक प्रेमसागर भट्टले बताए । मृतकको स्वाब परीक्षणका लागि धनगढी पठाएको छ ।

घटना ३

बाजुरा जिल्लाको खप्तड छेडेदह गाउँपालिका ७ स्थित मष्टा आधारभूत विद्यालय बुढाबाडामा स्थापना गरिएको क्‍वारेन्टाइनमा जेठ २४ गते शनिबार ६५ वर्षीय वृद्धको मृत्यु भयो । २५ वर्षपछि गाउँ फर्कने क्रममा जेठ १५ गते भारतबाट आएर क्‍वारेन्टाइनमा बसेका उनी घर जानै नपाई ज्यान गुमाउन पुगे ।

घटना ४

डडेलधुराको गन्यापधुरा १ गाउँपालिकाको असिग्राम आधारभूतको क्‍वारेन्टाइनमा बसिरहेकी ३१ वर्षीया महिलाको जेठ २० गते राति क्‍वारेन्टाइनमै मृत्यु भयो । श्रीमान् र छोरासहित भारतबाट फर्केको चौथो दिनमा शौचालय गएको बेला उनी बेहोस भएर मृत्यु भएको हो ।

घटना ५

बैतडीको पुर्चौडी नगरपालिका–४ भटनास्थित मालिका माविको क्‍वारेन्टाइनमा रहेकी २२ वर्षीया युवतीको गत सोमबार मृत्यु भयो । पुर्चौडी नगरपालिका ४ घर भएकी उनी मुटुको बिरामी थिइन् । क्‍वारेन्टाइनमा बसेका बेला औषधि नपाएर भारतबाट फर्केको केही दिनमै उनले ज्यान गुमाएकी हुन् ।

घटना ६

बाजुरा सदरमुकाम मार्तडीस्थित जिल्ला समन्वय समितिको सभाहलमा निर्मित जिल्ला अस्पतालको आइसोलेसन भवनमा १८ गते राति दुई वर्षीया बालिकाको मृत्यु भयो । बुढीगंगा नगरपालिका–१ कुडी गाउँघर भएका दम्पती भारतबाट १४ गते स्थानीय धुराल्सैन माध्यमिक विद्यालयको क्‍वारेन्टाइनमा पुगेका थिए । त्यही राति बच्चीलाई श्वासप्रश्वासमा समस्या भएपछि दोस्रो दिन उनलाई सदरमुकाम मार्तडी लिइएको थियो । उनको मृत्युपछि मात्रै कोरोना पुष्टि भयो ।

घटना ७

डडेल्धुराको नवदुर्गा गाउँपालिका–३ घरभई सदरमुकामस्थित डडेलधुरा बहुमुखी क्याम्पसको क्‍वारेन्टाइनमा राखिएका ६ वर्षीय बालकको जेठ १७ गते शनिबार राति मृत्यु भयो । आमाबुबासँगै भारतबाट आएका उनी जिल्लामा पुगेर क्‍वारेन्टाइनमा बसेकै राति बालकको मृत्यु भएको हो ।

सुदूरपश्चिममा डेढ सातायता ७ जनाले क्‍वारेन्टाइनमै ज्यान गुमाएपछि त्रास बढेको छ । स्वास्थ्यकर्मीहरु नै ‘क्‍वारेन्टाइन ज्यानमारा घर जस्तो भएको’ भन्न थालेका छन् । भारतबाट भित्रिनेको ओइरो, कोरोना परीक्षण ठप्प रहेको, अस्तव्यस्त क्‍वारेन्टाइनले अवस्था भयावह हुन लागेको जनस्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरुको बुझाई छ ।

यसबाहेक क्‍वारेन्टाइनमै सुत्केरी हुने, कोचाकोच गरेर बस्नु परेकाले कोरोना बाहेकका संक्रमणको जोखिम पनि बढेको स्वास्थ्यकर्मीहरुको भनाइ छ ।

डोटीमा दुई महिला क्‍वारेन्टाइनमै सुत्केरी भएका छन् । दिपायल–सिलगढी नगरपालिका र शिखर नगरपालिकाको क्‍वारेन्टाइनमा बस्दै आएका महिलाले क्‍वारेन्टाइनमै बच्चा जन्माएको स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख रमेश मलासीले बताए ।

यस्तै, अछामको मेल्लेख गाउँपालिका–३ ठाँटीस्थित नवदुर्गा माविको क्‍वारेन्टाइनमा बसेकी एक महिला पनि क्‍वारेन्टाइनमै सुत्केरी भएकी छिन् । यसै अवधिमा डडेलधुराको नगदुर्गा गाउँपालिकाको ४ सिरोडकी २१ वर्षीया सुत्केरीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भयो । ‘अहिलेका अस्तव्यस्त क्‍वारेन्टाइनले कोरोनाको संक्रमण सर्ने जोखिम त छर्दैछ, अन्य सरुवा रोगहरु पनि फैलिने खतरा भयो,’ सेती प्रादेशिक अस्पतालका कन्सल्ट्यान्ट फिजिसियन डा. निराजनदत्त शर्मा पौडेल भन्छन्, ‘पूर्वतयारी अत्यन्त कमजोर भयो ।’

प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार आइतबारसम्म सुदूरपश्चिममा क्‍वारेन्टाइनमा रहेकाको संख्या ६५ हजारभन्दा बढी छ । सुदूरपश्चिमका मुख्य सीमानाका कैलालीको गौरीफन्टा र कञ्चनपुरको गड्डाचौकीबाट आउनेक्रम नरोकिएकाले क्‍वारेन्टाइनमा संख्या अझै थपिने निश्चित छ । तर, व्यवस्थापन भने अस्तव्यस्त छ ।

कोरोना महामारीबाट जोगिन घर फर्केकाहरु क्‍वारेन्टाइनको अवस्थाले झन् जोखिममा परेका छन् । क्‍वारेन्टाइनमा सामान्य स्वास्थ्य जाँचसमेत नहुने गरेको उनीहरु बताउँछन् । ओढ्ने, ओछ्याउने कपडाको अभाव भएका पहाडी गाउँका क्‍वारेन्टाइनमा चिसोले बिरामी भएर मृत्यु भएको आफन्तहरुको आरोप छ । बाजुरामा मृत्यु भएकी बालिकाका अभिभावक पनि मृत्युको कारण चिसो नै भएको बताउँछन् । ‘बाहिर हावाहुरी र पानी परेकोले लगलग काप्ने जाडो थियो । ओढ्ने ओछ्याउने केही थिएन । कसैले पछ्यौरा ओछ्याएका थिए । कोही केही नओछ्याएरै भुइँमा पल्टिएका थिए,’बालिकाका बुवा पुरनले भने, ‘हामीले एउटा दरी उतैबाट ल्याएको भएर त्यही ओछ्याएर श्रीमतीको पछ्यौरा ओढेर सुतेका थियौं ।’

धपेडी गरेर आएका र तनावमा रहेका बसेकाहरुले पर्याप्त खानासमेत पाएका छैनन् । खानामा भात र खाजा चाउचाउ खाएर बुबाको दम बढी भएपछि केहीदिनयता घरबाट रोटी मगाएर खाएको बाजुरामा शुक्रबार मृत्यु भएका बुढाका छोरा अमरले बताए ।

आफन्तले मृत्य चिसोका कारणले भएको दाबी गरे पनि त्यही कारणले भन्न नसकिने बाजुरा अस्पतालका प्रमुख डा रुपचन्द्र विश्वकर्माले बताए । ‘चिसोले गर्दा दम बढ्ने त हुन्छ । यस्तो बिरामीलाई बिहानको समयमा बढी गाह्रो हुने पनि हुन्छ । तर चिसोले नै भएको भन्न सकिन्न । स्वाबको रिपोर्ट आएपछि केही भन्न सकिएला ।’

अर्जुन शाह (धनगढी), वसन्तप्रतापसिंह (बझाङ), डीआर पन्त (डडेलधुरा), मोहन शाही (डोटी) र तृप्ती शाही (बैतडी)

प्रकाशित : जेष्ठ २५, २०७७ २०:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

क्‍वारेन्टाइनमा राख्‍नै मुस्किल

सुदूरपश्चिम ब्युरो

धनगढी — भारतबाट पछिल्ला दिनहरूमा फर्केकालाई सम्बन्धित जिल्ला र पालिकामै क्वारेन्टाइनमा राख्ने निर्णय कार्यान्वयन गर्न मुस्किल देखिएको छ । भारतबाट गौरीफन्टा नाका हुँदै मंगलबार नेपाल भित्रिएका १ हजार १७ जनालाई प्रदेश सरकारले राति सम्बन्धित जिल्लामा पठाएको थियो ।


उनीहरूलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालय र पालिकाले क्वारेन्टाइनमा राख्ने व्यवस्था मिलाउन भनिएकामा अधिकांशले बस्नै नमानेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयहरूले जनाएका छन् । सशस्त्र प्रहरीको धनगढीस्थित ३४ नम्बर गणका अनुसार चैत ६ देखि ११ सम्म भारतका विभिन्न सहरबाट कैलालीका विभिन्न नाका हुँदै ५२ हजार ५ सय ८७ जना नेपाल भित्रिएका छन् ।

कतिपयले क्वारेन्टाइनमा बस्न नमानेको खबर आएको सुदूरपश्चिम प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालयका स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख नरेन्द्रसिंह कार्कीले बताए । ‘सबै पालिकालाई अनिवार्य रूपमा क्वारेन्टाइन बनाउन भनेका छौं,’ उनले भने, ‘तर धेरैजसोले क्वारेन्टाइनमा बस्नै नचाहेको जानकारी आएको छ । त्यस्तो अवस्थामा सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरेर भए पनि उनीहरूलाई त्यहाँ राख्नुपर्छ भनेर सर्कुलर गरेका छौं ।’

‘भारतबाट पालिकामा आएकाको संख्या कति हो भन्ने यकिन हुन सकेन,’ बाजुराको बूढीगंगा नगरपालिका प्रमुख दीपकविक्रम शाहले भने, ‘संख्या यकिन भएपछि क्वारेन्टाइन तयार गर्ने कुरा त छ । तर हामीलाई जानकारी भएका कतिपय भने क्वारेन्टाइनमा बस्न मानिरहेका छैनन् ।’

बैतडीमा दुई दिनमा भारतबाट ९० जना भित्रिएका छन् । जिल्लाको मुख्य झुलाघाट नाका बन्द भए पनि, मेलौली नगरपालिका, पञ्चेश्वर र शिवनाथ गाउँपालिकामा महाकाली नदी तरेर उनीहरू आएका हुन् । ट्युबबाट तरेर आएका उनीहरूमध्ये अहिलेसम्म ३५ जनालाई मात्रै क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । अन्यको तथ्यांक संकलन गरेर सम्बन्धित पालिकाको जिम्मा लगाउने काम भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक किसन चन्दले बताए । उनका अनुसार २२ जनाभन्दा बढीलाई जिल्ला सदरमुकामको जगन्नाथ बहुमुखी क्याम्पसमा बनाएको क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ ।

पञ्चेश्वर गाउँपालिकाले पनि भारतबाट फर्केर पालिएकामा आएका ३ जनालाई एक विद्यालयमा निर्माण गरिएको क्वारेन्टाइनका राखिएको जनाएको छ । गत सातासम्म भारतबाट आएका २ हजार ३ सय ६ जना भने आफ्नै घर गएका छन् ।

केही दिनअघि धनगढीबाट आएकी दशरथचन्द नगरपालिकाकी एक महिलालाई उच्च ज्वरो देखिएपछि अस्पतालको आइसोलेसनमा राखिएको छ । मंगलबार महाकालीमा ट्युब तरेर आएका ५ जनामध्ये एकमा उच्च ज्वरो देखिएको बैतडी अस्पताल प्रमुख डाक्टर वसन्तराज जोशीले बताए । जिल्लाबाट दुई जनाको नमुना जाँचका लागि काठमाडौं पठाइएको छ । रिपोर्ट नआउँदासम्म उनीहरूलाई स्वास्थ्यकर्मीको निगरानीमा राखिने जोशीले बताए ।

डोटीका ९ वटै स्थानीय तहहरूले क्वारेन्टाइनको व्यवस्था मिलाएका छन् । जनप्रतिनिधि, प्रशासन र नागरिक समाजको लामो प्रयासपछि भारतबाट फर्किएकाहरूलाइ क्वारेन्टाइनमा राखिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेकनारायण पौडेलले बताए । बुधबार घर आइपुगेकाहरूलाई स्थानीय तहले ओढ्ने ओछ्याउने व्यवस्था गरे पनि खाना र शौचालयको प्रबन्ध मिलाउन कठिनाइ भइरहेको केआईसिंह गाउँपालिका अध्यक्ष लोकेन्द्र शाहीले बताए ।

दिपायल राजपुरस्थित डोटी सभाहलमा बुधबार केआईसिंह गाउँपालिकाका ११ र दिपायल सिलगढी नगरपालिकाका २२ गरी ३३ जनालाई राखिएको छ । राजपुरमा निर्माणधीन डोटी सभाहलको भुइँतलामा दिपायल सिलगढी नगरपालिकाका, माथिल्लो तलामा केआईसिंह गाउँपालिकालाई छुट्टाछुट्टै राखिएको छ । उनीहरूलाई सम्बन्धित स्थानीय तहले बाहिरबाट नै खाना पकाएर सभाहलमै खुवाउने व्यवस्था गरेका छन् ।

शिखर नगरपालिकामा ७२ जना आइपुगेका छन् । उनीहरूलाई स्थानीय विद्यालयमा राखिएको नगरप्रमुख सीताराम जोशीले बताए । आदर्श गाउँपालिकाका ५६ जनालाई वडामै क्वारेन्टाइन व्यवस्था गर्न बुधबार दुईवटा बसमा लगिएको छ । मंगलबार आइपुगेका ११ जनालाई पनि क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । बोगटान गाउँपालिकाका ३३ जनालाई दिपायलको बसपार्कमा राखिएको छ । ‘महिला र बालबालिका रहेकाले उनीहरूलाई खाना खुवाएर बसपार्कमै राखिएको हो,’ गाउँपालिका अध्यक्ष कमल गड्सिलाले भने, ‘उहाँहरूलाई गाडीको प्रबन्ध गरी सम्बन्धित वडाको क्वारेन्टाइनमा पुर्‍याइनेछ ।’ बोगटान गाउँपालिकाका १६ जना बड्डीकेदार पुगेका थिए । उनीलाई त्यहाँबाट फिर्ता गरिन लागेको छ ।

सायल गाउँपालिकाका–५, पूर्वीचौकीमा २ र जोरायलमा एक जना भारतबाट आइपुगेका छन् । उनीहरूलाई वडा कार्यालयमा राखिने भएको छ । बुधबार पुगेकाले क्वारेन्टाइनमा बस्न आनाकानी गर्दै आइरहेका छन् । उनीहरूहरू आफू संक्रमित नभएको दाबी गर्दै आएका छन् । क्वारेन्टाइनमा बस्दा कोही संक्रमित भए सबैलाई सर्ने डर भएकाले आफूहरूलाई घरमै सुरक्षित राख्ने व्यवस्था मिलाइदिन आग्रह गरिरहेका छन् ।

अछाममा सीमामा अलपत्र भएपछि गृह जिल्ला पठाइएका ३९ जना यात्रुलाई मंगलसेनस्थित साविकको कृषि विकास कार्यालय भवनको क्वारेन्टाइनमा राखिने भएको छ । लकडाउनपछि भारतबाट अछाम आएकालाई मंगलसैनमा नै राख्ने व्यवस्था गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुण्यविक्रम पौडेलले बताए । ‘सम्बन्धित स्थानीय तहको जिम्मा लगाउँदा बीच बाटोबाटै हराउने सम्भावना भएकाले मंगलसैनमा नै राख्ने व्यवस्था गर्दै छौं,’ उनले भने, ‘धेरैपछि घर फर्केकाहरू गाउँमा जान चाहने भएकाले भेटभाट गर्ने, चहलपहल बढेर भीडभाड गर्ने सम्भावना धेरै हुन्छ ।’

चैत ५ देखि १० सम्म चौखुट्टे, बेलखेत र साँफेबगर एयरपोर्टबाट आएका ३ हजार ८ सय ९१ मध्ये ४२ जनालाई ज्वरो देखिएको स्वास्थ्य प्रमुख झनक ढुंगानाले बताए । उनीहरूमध्ये धेरै जनासँग सम्पर्क नम्बर नभएकाले पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिन कठिन भएको उनले बताए । ‘भारतबाट आएका अधिकांशको फोन नम्बर नभएकाले समस्या भएको छ । ज्वरो देखिएका यात्रुहरू ठेगाना सबै राखेर सम्बन्धित तहका स्वास्थ्य संयोजकलाई जानकारी गराएका छौं,’ उनले भने, ‘जनचेतनाका गतिविधि बढाउन स्थानीय तहलाई आग्रह गरेका छौं ।’ पछिल्लो साता मात्रै भारतबाट १५ हजार जनाभन्दा बढी अछाम भित्रिएका छन् ।

मंगलबार साँझ घर फर्केका बझाङका १ सय ८३ जनालाई जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहले क्वारेन्टाइनमा राख्ने व्यवस्था मिलाएका छन् । बझाडका प्रमुख जिल्ला अधिकारी उमेश पाण्डेका अनुसार प्रदेश सरकारबाट क्वारेन्टाइन व्यवस्थापनका लागि प्रत्येक पालिकालाई ५/५ लाख पठाइने भएको छ । ‘सोही रकमबाट स्थानीय तहले क्वारेन्टाइनको व्यवस्थापन गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘मंगलबार सीमामा अलपत्र परी घर फर्केकाहरूलाई बझाङका स्थानीय तहले उनीहरूकै गाउँको विद्यालयमा क्यारेन्टाइनको व्यवस्था गरेको हो । उनका अनुसार वित्थड चिर गाउँपालिकाले भने स्वास्थ्य संस्थाको निर्माणाधीन भवन प्रयोग गर्ने भएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र १३, २०७६ ०७:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×