क्वारेन्टाइन छाडेर निस्फिक्री घुमघाम- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

क्वारेन्टाइन छाडेर निस्फिक्री घुमघाम

लकडाउनमा जाजरकाेट आएका ५ हजारकाे स्वाब संकलनसम्म भएकाे छैन
भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — जिल्लामा भारत र अन्यत्रबाट आएकाहरू निर्बाध भित्रिरहे पनि उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण हुन सकेको छैन । होम क्वारेन्टाइनमा बस्ने सर्तमा छाडिएका उनीहरू गाउँगाउँ चहार्दा कोरोना संक्रमणको जोखिम बढेको छ । 

स्थानीय जीवन विक बाहिरबाट आएकाहरू जथाभाबी गाउँ पसिरहेको र लकडाउनसमेत पालना नभएको बताउँछन् । ‘जनप्रतिनिधिले उद्धारका नाममा भारतबाट फर्किएकालाई जथाभाबी सरकारी गाडीमा ओसारपसार गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘अधिकांश गाउँमा भेला हुन, खोलामा माछा मार्न, सामूहिक कामकाज गर्न र गाउँ घुम्न छुट दिइएको छ ।’


अर्का स्थानीय प्रकाश शाहीले पनि भारतलगायत मुलुक र बाहिरी जिल्लाबाट आउनेले गाउँमा निर्बाध प्रवेश पाइरहेको बताए । ‘होम क्वारेन्टाइन बस्ने निहुँमा बाहिरबाट आएकाहरू जथाभाबी घुमफिर गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘अधिकांश क्वारेन्टाइनमा बस्न नमान्दा र स्वास्थ्य परीक्षण नहुँदा संक्रमणको जोखिम बढेको छ ।’ स्थानीय तहले होम क्वारेन्टाइनमा रहेकाको निगरानी र स्वाब नमुना नमुना संकलनमा बेवास्ता गरिरहेको उनको आरोप छ ।


लकडाउनको अवधिमा पनि बाहिरबाट फर्कनेहरूको लर्को छ । ‘कतिपय चोर बाटोबाट घर पुगेका छन्,’ शाहीले भने, ‘बाहिरबाट फर्किएकाहरु परिवार र छरछिमेकमा घुलमिल भइसकेका छन् ।’


लकडाउनको अवधिमा ५ हजार व्यक्ति जिल्ला भित्रिएको प्रशासन कार्यालयको तथ्यांक छ । तीमध्ये भारतबाट २ सय ३० जना र खाडी मुलुकबाट १८ जना आएका छन् । प्रजिअ जनकराज पन्तका अनुसार ताप्लेजुङ र बागलुङबाट धेरै मानिस भित्रिएका थिए । ‘बाहिरबाट फर्किएकालाई होम क्वारेन्टाइनमा बस्न आग्रह गरिएको छ,’ उनले भने, ‘संक्रमण फैलन नदिन गाउँगाउँमा सुरक्षाकर्मी र स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरेका छौं ।’ जिल्लाभरि १ सय ३७ क्वारेन्टाइन निर्माण गरिए पनि सबै खाली रहेको उनले जानकारी दिए ।


स्वाब संकलनमै समस्या

अहिलेसम्म जिल्लाबाट कसैको पनि स्वाब परीक्षणका लागि पठाइएको छैन । भाइरल ट्रान्सपोर्ट मिडिया (भीटीएम) नहुँदा संकलन गर्न नसकिएको हो ।


जिल्ला अस्पतालका डा. औसरसिंह राठौरले शंकास्पद बिरामी भेटिए स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालयमा खबर गर्नेबाहेक अरू विकल्प नरहेको गुनासो गरे । ‘भीटीएममा संकलन गरिएको नमुनालाई ट्रिपल प्याक गरी कोल्ड चेन मेन्टेनसहित प्रयोगशालामा पठाउनुपर्छ,’ उनले भने, ‘तर हामीसँग त्यस्तो व्यवस्था छैन ।’ संक्रमण फैलिएको अवस्थामा नियन्त्रण गर्न सक्ने गरी पूर्वतयारी नभएको उनले बताए ।


५० शय्याको जिल्ला अस्पतालमा अहिलेसम्म कोरोना भाइरसको संक्रमण रोक्ने कुनै तयारी गरिएको छैन । ‘स्वास्थ्यकर्मीले व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्री (पीपीई) र ज्वरो नाप्ने आईआर थर्मोमिटर पाउन सकेका छैनन्,’ अस्पताल विकास समितिकी अध्यक्ष धर्मशिला बस्नेतले भनिन्, ‘पीपीई नहुँदा जोखिम भन्दै स्वास्थ्यकर्मीले सामान्य बिरामी पनि जाँच्न छोडे ।’ उनका अनुसार गर्खाकोट र दल्ली प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा डाक्टर नआएको २ वर्ष बित्यो । जिल्लाभर ३३ स्वास्थ्य संस्था छन् । अधिकांशमा स्वास्थ्यकर्मी, उपकरण र औषधिको अभाव छ ।


‘घरमै उपचार’

कर्णाली प्रदेशका सामाजिक विकासमन्त्री दल रावलले कोरोनाको संक्रमण देखिए बिरामीलाई जहाँ छ त्यहीँ चिकित्सक पठाएर उपचार गरिने बताएका छन् ।

कोरोना रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि भएका कामको अनुगमन गर्न आइतबार उनीसहित प्रदेश सरकारकी भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री विमला केसी जाजरकोट पुगेका थिए ।


कर्णाली प्रदेशका सबै जिल्लामा मेडिकल सामग्री पठाइसकिएको मन्त्री रावलले बताए । ‘कोरोना प्रभावित क्षेत्रमा हेलिकप्टरको माध्यमबाट चिकित्सक र औषधि पुर्‍याएर बिरामीको उपचार गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ,’ उनले भने, ‘स्वास्थ्यकर्मीका लागि पीपीईलगायत उपकरण र थप चिकित्सकको व्यवस्था गर्न प्रदेश सरकाले आवश्यक प्रक्रिया सुरु गरिसकेको छ ।’


जहिल्यै त्रास

कुशे गाउँपालिका–५, ढिमेका हरिबहादुर नेपालीले १० वर्षअघिको झाडापखाला प्रकोपमा पत्नीसहित दुई छोराछोरी गुमाएका थिए । ‘अहिले फेरि कोरोनाको कुरा सुनिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यो यहाँ आयो भने त फेरि मान्छेको विनाश हुने होला ।’


उनी मात्र होइन, सिंगो जाजरकोट महामारी भन्नेबित्तिकै झस्किने गर्छ । २०६६ को झाडापखालामा जिल्लामा करिब ३ सय जनाले ज्यान गुमाए । करिब ४० हजार व्यक्ति प्रभावित भए । त्यस्तै, २०७२ सालमा फैलिएको स्वाइनफ्लुले २७ जनाको मृत्यु भएको थियो भने करिब २० हजार जना बिरामी परेका थिए ।


झाडापखाला, मौसमी रुघाखोकीलगायत संक्रमण रोक्न हम्मे पर्ने जाजरकोटमा कोरोनाको संक्रमण फैलिए नियन्त्रण गर्न समस्या हुने स्वास्थ्यकर्मी बताउँछन् । २०६६ चैतमा बारेकोट गाउँपालिका–२, अयर्नाबाट सुरु भएको झाडापखालाको महामारी एक महिना नबित्दै जिल्लाभरि फैलिएको थियो ।


त्यस्तै, टालेगाउँस्थित मान्नेढुंगा माध्यमिक विद्यालय, परीक्षा केन्द्रबाट फैलिएको स्वाइनफ्लु पनि साविकका १३ गाविसमा फैलिएको थियो । दुवै संक्रमण नियन्त्रण गर्न सरकारलाई करिब ३ महिना लागेको थियो । महामारी नियन्त्रणका लागि ३ दर्जन विशेषज्ञसहित ३ सय स्वास्थ्यकर्मीलाई गाउँमा खटाइएको थियो भने सरकारले महामारी नियन्त्रणका लागि २१ करोड रुपैयाँ खर्चिएको थियो ।

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७६ ०९:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोनाविरुद्ध सहयोग जुट्दै 

भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — कोरोना संक्रमण नियन्त्रणका लागि स्वास्थ्य सामग्री तथा खाद्यान्न सहयोग जुटिरहेको छ । दाताहरूले विपद् व्यवस्थापन समिति, स्वास्थ्य सेवा कार्यालय र स्थानीय तहमार्फत सहयोग गर्दै आएका छन् ।


पूर्वसांसद राजीवविक्रम शाहले जिल्लाका स्वास्थ्य संस्थालाई ३५ वटा सर्जिकल बेड उपलब्ध गराएका छन् । उनले १० लाख व्यक्तिगत खर्चमा सातवटा पालिकालाई ५/५ वटाका दरले बेड उपलब्ध गराएका हुन् । स्वास्थ्य संस्थामा आइसोलेसन बेड अभाव भएको सुनेपछि सहयोग गरेको शाहले बताए ।

निर्माण व्यवसायी रत्नबहादुर खड्काले स्वास्थ्यकर्मीका लागि एक सय सेट व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्री (पीपीई) उपलब्ध गराएका छन् । नेपाल निर्माण व्यवसायी संघका केन्द्रीय उपाध्यक्षसमेत रहेका खड्काले मंगलबार स्वास्थ्य सेवा कार्यालयलाई ३५ सेट, तीन नगरपालिकालाई १०/१० सेट, ४ गाउँपालिकालाई ५/५ सेट, जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिलाई १० सेट र अन्य निकायलाई ५ सेट पीपीई हस्तान्तरण गरेका हुन् । ‘बिरामीको उपचारमा नियमित संलग्न हुने स्वास्थ्यकर्मी नै असुरक्षित भए कसले उपचार गरिदिने ? त्यही भएर सहयोग गरेको हुँ,’ उनले भने ।

वनमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतको पहलमा जिल्ला स्वास्थ्य सेवा कार्यालयमा पीपीई, थर्मल गनलगायत सामग्री आइपुगेका छन् । स्वास्थ्य सेवा विभागसँगको समन्वयमा पीपीई १ सय ४० सेट, थर्मल गन १० थान, मास्क १ हजार ७ सय, बेड १२ थान, गज सय थान, गाउन १० थान, ग्लोब्स ४ सय ५० थानलगायत सामग्री ल्याइएका हुन् । ती सामग्री प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनकराज पन्तमार्फत स्वास्थ्य कार्यालयलाई हस्तान्तरण गरिएका छन् ।

त्यसैगरी पाँचतारा युवा संरक्षण मञ्च र पहाडी क्षेत्र विकास अभियानले पालिकाहरूलाई आवश्यक सामग्री सहयोग गरेका छन् । जिल्ला समन्वय समितिका सदस्य तेजविक्रम शाहले भेरी नगरपालिका–३ का अति विपन्न ८३ घरपरिवारलाई खाद्यान्न वितरण गरेका छन् । उनले व्यक्तिगत लगानीमा चामल, दाल, तेल र नुन उपलब्ध गराएका हुन् ।

शिवालय गाउँपालिकाले १५० परिवारलाई खाद्यान्न वितरण गरेको छ । छेडागाड नगरपालिकाले संक्रमण रोकथामका लागि ३५ लाखको कोष स्थापना गरेको छ । उक्त रकम सचेतनामूलक कार्यक्रम, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री खरिद, क्वारेन्टाइन निर्माण तथा व्यवस्थापन, बिरामीको उपचारमा खर्च गरिने प्रमुख लालबहादुर महताराले बताए ।

त्यस्तै नलगाड नगरपालिकाले २१ लाखको कोष स्थापना गरेको छ । नलगाडले कोरोनाविरुद्धको अभियानमा रातदिन खटिने स्वास्थ्यकर्मीलाई लकडाउन अवधिभर तलबको ५० प्रतिशत जोखिम भत्ता दिने भएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७६ १०:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×