कतारबाट फर्केका डाक्टरको उपचार र क्‍वारेन्टाइन अनुभव- समाचार - कान्तिपुर समाचार

कतारबाट फर्केका डाक्टरको उपचार र क्‍वारेन्टाइन अनुभव

दिनेश रेग्मी

करिब १३ वर्षदेखि कतारमा कार्यरत काठमाडौं बानेश्‍वरका चिकित्सक नरेन्द्र शाक्य यतिबेला आफ्नै घरमा ‘सेल्फ क्‍वारेन्टाइन’मा छन् । कतारको अलखोरस्थित एक निजी मेडिकल सेन्टरमा कार्यरत फिजिसियन शाक्य चैत्र ४ गते कतारबाट घर फिरेका हुन् ।‘परदेशबाट आएपछि सेल्फ क्‍वारेन्टाइनमै बस्नुपर्छ । यो आफ्नो, परिवार र सबैको सुरक्षाको प्रमुख उपाय हो’ कान्तिपुरसँगको कुराकानीमा डा. शाक्यले भने, ‘म ११ दिनदेखि घरमा छुट्टै बसेको छु र अरु ३ दिन पनि यसरी नै बस्ने छु ।’

विश्वव्यापी फैलिएको कोरोना भाइरसको जोखिमको बेला डा. शाक्यले कान्तिपुर संवाददाता दिनेश रेग्मीसँग कतारदेखि नेपालसम्मका अनुभव यसरी सुनाए :


म नेपाल आउनुभन्दा दुई महिनाअघि नै हवाई टिकट लिएको थिएँ । मेडिकल सेन्टरमा सेड्युल मिलाएर हिँड्नुपर्छ । त्यही हुनाले टिकट पहिल्यै लिनुपर्छ । संयोग, कतारमा कोरोना भाइरस संक्रमण देखिनु र म घर आउने समय एउटै जस्तो पर्न गयो । त्यहाँ पहिलो पटक फेब्रुअरी २९ (फागुन १७ गते) मा एउटा केस देखिएको सरकारले घोषणा गर्‍यो । म नेपाल आउने दिन मार्च १७ (चैत्र ४ गते) सम्म कतारमा करिब ३ सय संक्रमित भेटिएका थिए । पहिलो केस भेटिएको एक महिना नपुग्दै शुक्रबारसम्म ५ सय ४९ केस पुगेको छ ।

कतारमा पहिलो केस देखिएपछि सरकारले सतर्कता बढाउँदै लग्यो । कतारले यो रोगविरुद्ध लड्न धेरै सावधानी अपनाएको छ । कसैलाई औषधि किन्न पर्‍यो भने पनि उनीहरुले अनलाइन अर्डर गर्छन् र फार्मेसीले घरमै पुर्‍याइदिएका छन् । प्राईभेट अस्पतालमा इमर्जेन्सीबाहेकमा बिरामी घटेका छन् । मैले आफू काम गर्ने मेडिकल सेन्टरमा पहिला दैनिक ३०–४० बिरामी जाँच्थें । पछि कम आउन थाले ।


मेडिकल सेन्टरमा जो उपचारको लागि आउँथे, उनीहरुको ढोकेमा ज्वरो नापिन्थ्यो । रुघाखोकी लागेको छ कि छैन भनेर हेरिन्थ्यो । रुघाखोकी र ज्वरोका बिरामी अलि गम्भीर देखिएमा हामी सरकारी अस्पताल रिफर गर्थ्यौ । त्यो बाहेकका बिरामीलाई मेडिकल सेन्टरमा जाँच्थ्यौं । सतर्कताको लागि मास्क र पन्जा लगाएर बिरामीसँग पनि दूरी बनाएर जाँच्थ्यौं । बीपी, तापक्रम, स्टेथेस्कोप प्रयोग र ल्याव टेष्टको बेलाबाहेक उनीहरुसँग दूरी नै हुन्थ्यो ।


कतारमा संक्रमण देखिएको १७ दिनपछि म नेपाल आएँ । म आउँदा कतार एयरमा अधिकांश सीटमा मान्छे छरिएका थिए । यात्रुहरु २० प्रतिशत जति होलान् । ट्रान्जिटबाट आउने टुरिस्टले क्यान्सिल गरेर पनि मान्छे पातलो भएका होलान् । तैपनि, मलाई कोरोना भाइरस संक्रमणको सबैभन्दा बढी डर प्लेनभित्र भयो । त्यति डर त मलाई बिरामी जाँच्दा पनि लागेको थिएन । वाथरुमको चुकुल खोल्न, लगाउन, फ्लस गर्न, पछि ढोका बन्द गर्न सर्ने डर हुन्थ्यो । कति ठाउँबाट आएका प्यासेन्जर हुन्छन्, के के भएको छ भन्नै नसकिने । प्लेनभित्र स्पेस पनि साँघुरो हुने । कसैले हाछ्युँ वा खोक्यो भने के गर्ने ? तैपनि घरीघरी प्लेनमै दिइएको ह्याण्ड स्यानीटाइजर टिस्युले हात पुछ्थें । ४ घण्टाको त्यो उडान मलाई एकदम डर भयो ।

मार्च १७ (चैत्र ४ गते) राति १ बजे नेपाल उत्रिएपछि बल्ल ढुक्क भएँ । बाहिर खुला ठाउँ देख्दा नि सुरक्षित महसुस भयो । एयरपोर्टमा ज्वरो नाप्यो । सामान्य रहेछ । एयरपोर्टमा यस्तो व्यवस्था भएको पाउँदा सुखी लाग्यो । अनि, एयरपोर्टबाट घर आएँ र घरमा छुट्टै बसेको छु । घर आएपछि थाह पाएँ, म आएको प्लेनपछि कतार एयरवेजको अर्को प्लेनमा फ्रान्सबाट आएकी एक जना विद्यार्थीलाई कोरोना संक्रमण भएको रहेछ । अब, प्लेनमा अरु कतिलाई समस्या भयो होला भन्ने लाग्यो ।


मैले घरमा परिवारसँग सतर्क भएर डिस्ट्यान्स मेन्टेन गरेको छु । किनकि रोग लागेर उपचार गर्नुभन्दा रोग लाग्न नदिनु नै बेस हुन्छ । बिरामी नभए पनि सबैको रक्षाको लागि परदेशबाट आएपछि सेल्फ क्‍वारेन्टाइनमा बस्नुपर्छ । सेल्फ क्‍वारेन्टाइनमा होस् वा लकडाउनको बेला घर, कोठामा बस्दा होस् ‘बोर’लाग्न सक्छ । तर मलाई बोर भएको छैन । आफैंले आफूलाई ब्यस्त बनाउन सकियो भने बोर हुँदैन । यतिबेला कतिखेर मैले ल्यापटप, मोबाइल चलाउँछु । टीभी, अनलाइन हेर्छु । किताब पढ्छु । कुराकानी गर्छु । छततिर जान्छु । कतिखेर सुत्छु पनि । आफैंलाई विभिन्न काममा व्यस्त बनाएको छु । समय र कामको व्यवस्थापन गर्न नसके बोर हुन्छ । ब्यस्त हुँदा बोर भएको छैन । यतिबेला हामीले सिक्नुपर्ने के हो भने आफूलाई कसरी व्यस्त बनाउने ।


घर आएपछि एक पटक बाहिर निस्कें, त्यो पनि औषधि किन्न । बाटो पनि छली-छली एक्लो भएर हिँडे । कसैसँग छोइन्छ कि भनेर दूरी राखेर हिँड्थे । औषधि पनि अलि टाढैबाट लिएँ र घर फर्किएँ । अस्पतालमा जस्तो त गर्न नसकिएला तर आफूले भ्याएसम्म सतर्क हुनैपर्छ । मुख्यकुरा एक अर्को मान्छेबीच दूरी कायम गर्नेपर्छ, चाँहे हिँड्दा होस् वा कुरा गर्दा वा सामान किन्दा । जुनसुकै भाइरस हुन्, तीनबाट सतर्क हुने उपाय भनेको व्यक्ति ब्यक्तिबीच दूरी कायम गर्नु नै हो ।

हामी के ठानेका छौं भने माक्स लगाएपछि त्यसले रोक्छ । होइन, त्यो भन्दा धेरै खतरा हातबाट छ । मास्क जो मान्छेले खोक्छ, हाछ्यु गर्छ उनलाई माक्स आवश्यक हुन्छ । बिरामीको नजिक जानेहरुलाई माक्स चाहिन्छ । मास्कले नाक, मुखमात्र छोप्छ, हात त जता पनि जान्छ नि ! हाछ्यु गर्दा र खोक्दा कुहिना वा टिस्युले छेक्नुपर्छ । बारम्बार हात धुने, हात नाक, मुख, आँखामा नलैजाने र बाहिरबाट ल्याउँदा पनि सतर्कता अपनाउनै पर्छ । सामान किन्दा पनि दूरी बनाएरै किन्नुपर्छ । अब खाना, खाजा, चिया खाने ठाउँमा पनि चेक गर्नुपर्छ–हात धुने ठाउँ छ कि छैन भनेर । बाटो–बाटोमा पनि हात धुने स्टेसनको व्यवस्था गर्नुपर्छ । हातको सरसफाई गर्न सक्यौं भने हामी यस्ता संक्रमणबाट जोगिन मद्दत पुग्छ ।


अब, हामीमा एउटा के भ्रम छ भने गर्मीको बेला कोरोनो भाइरसको संक्रमण हुँदैन । त्यो भन्ने आधार पनि भेटिएको छैन । जस्तै, कतार र सिंगापुरमा यतिबेला गर्मी छ, तै पनि त्यहाँ संक्रमित भेटिएका छन् । यो संक्रमण जाडोमा पनि देखिएको छ र गर्मीमा पनि देखिएको छ । त्यसैले, यसबाट जोगिने उत्तम उपाय भनेको सतर्क भएर घरमै बस्नु, सरसफाईमा ध्यान दिनु र एकअर्को बीच दूरी कायम गर्नु हो । विशेषगरी, विदेशबाट आएका सबैलाई म हाउस क्‍वारेन्टाइन वा सेल्फ क्‍वारेन्टाइनमै बस्न सल्लाह दिन्छु ।


साधारण रुघाखोकी र ज्वरो आउँदैमा डराउन पर्दैन । ज्वरो धेरै आयो र स्वास फेर्न गाह्रो भयो भने चिकित्सकसँग सम्पर्क गर्नुपर्छ । नेपाल सरकारले कोरोना संक्रमण रोकथामको लागि गरेका प्रयासहरु देख्दा मलाई सुखी लागेको छ । यसलाई सबैले पालना गर्नुपर्छ । यो भाइरस रोकथामको उपाय र खोप पत्ता नलागुन्जेल हामीले हेलचेक्रयाइँ गर्नुहुँदैन । सबै मिलेर नै यो रोगकाविरुद्ध लड्नुपर्छ ।

प्रकाशित : चैत्र १४, २०७६ १४:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तयारी अवस्थामा हब अस्पताल

फातिमा बानु

काठमाडौँ — कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमण महामारीका रूपमा फैलिइहाले उपचार गर्न तयार रहेको हब अस्पतालहरूले बताएका छन् । सरकारले कोभिड लक्षणका बिरामी उपचारका लागि नर्भिक, स्टार, वयोधा, अल्का, ह्याम्स, बीएन्डबी, न्युरो, ग्रान्डी र सुमेरु गरी नौ वटा निजी हब अस्पताल तोकेको छ । ती अस्पतालले ज्वरो क्लिनिकदेखि आईसीयूसम्म छुट्याएका छन् ।

सबै अस्पतालमा ६० बेडको आईसीयू छुट्याइसकेको एसोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्स्टिच्युट अफ नेपाल (अफिन) का महासचिव हेमराज दाहालले बताए । ‘हामीले उपचार गर्दैनौं भनेका छैनौं,’ उनले भने, ‘सुरक्षा सामग्री नहुँदा स्वास्थ्यकर्मीको मनोबल बढेको छैन, बजारमा मास्कसमेत पाइँदैन, पीपीई त टाढाको कुरा ।’

ज्वरो क्लिनिकमा बिरामी जाँच्ने चिकित्सक, शंकास्पद बिरामीका नमुना परीक्षणका लागि स्वाब निकाल्ने स्वास्थ्यकर्मी र आइसोलेसनका लागि आवश्यक सामग्री अभावमा काम गर्ने उत्साह नभएको चिकित्सकहरूको गुनासो छ । अहिले कतिपय अस्पतालले आफ्नै ढगंले स्थानीय मास्कदेखि पीपीई बनाएर काम गरिरहेका छन् । अनिवार्य रूपमा ज्वरो क्लिनिक राखेर बिरामी नफर्काउन सरकारले तोकेका नौ हब अस्पताललाई अफिनले निर्देशन दिइसकेको महासचिवव दाहालले बताए । ‘कुनै अस्पतालले ज्वरोका बिरामी हेर्दिनँ भनेर रिफर गर्न पाउँदैन,’ उनले भने, ‘शंकास्पद भए टेकुमा स्वाब पठाउनुपर्छ र सम्भव भएसम्म निमोनिया र ज्वरोको आफैं उपचार गरेर मात्रै अन्यत्र पठाउनुपर्छ ।’ एक सय बेडभन्दा माथिका अस्पतालले पाँच बेड छुट्याउनैपर्ने उनले बताए ।

सानेपास्थित स्टार अस्पतालमा पनि ज्वरो क्लिनिक राखेर बिरामी जाँच भइरहेको छ । शंकास्पदको नमुना परीक्षणका लागि टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा पठाउने गरिएको छ । मास्क, सेनिटाइजर र पीपीई आफैं बनाएर स्वास्थ्यकर्मी सुरक्षित राख्ने प्रयास गरिएको अस्पतालका प्रबन्ध निर्देशक डा. शैल रुपाखेतीले बताए । ‘कोभिड लक्षण भएका बिरामी आइहाले पाटन अस्पतालसँग सहकार्य गरी उपचार गर्ने व्यवस्था छ । अस्पतालमा दुई बेड आईसीयू र अब्जरभेसन वार्ड तयार गरिएको उनले बताए ।

धापासीस्थित ग्रान्डी अस्पतालले शंकास्पद बिरामी भर्ना गर्न आइसोलेसन र ११ बेडको आईसीयू छुट्याएको छ । ३० बेडको ज्वरो वार्ड राखेर नियमित बिरामी हेरिरहेको अस्पतालका निर्देशक डा. चक्रराज पाण्डेले बताए । बिरामी हेर्ने स्वास्थ्यकर्मीदेखि लुगा धुने, सफा गर्ने कर्मचारी जोखिममा रहेको उनको भनाइ छ । बिरामी हेर्ने चिकित्सक र नर्सलाई कोभिड संक्रमण भइहाले अस्पतालले निःशुल्क उपचार गर्ने सर्तमा काम बोलाइएको छ । अस्पतालले स्वास्थ्यकर्मीको मनोबल बढाउन आफैं पीपीई सिलाइरहेको छ । ‘पानी नछिर्ने कपडा ल्यायौं र अस्पतालमै टेलर बोलाएर सिलायौं,’ उनले भने, ‘महँगोमा भए पनि एन५ मास्क किनेर स्वास्थ्यर्मीलाई दिएका छौं, बिरामी फर्काइएको छैन ।’

थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा ज्वरो क्लिनिकसहित १५ बेडको आइसोलेसन वार्ड तयार गरेको छ । शंकास्पद बिरामीलाई स्वाबको रिपोर्ट नआएसम्म अब्जरभेसन वार्डमा राखिने अस्पतालका प्रबन्धक आरपी मैनालीले बताए । ‘कोभिडकै बिरामी राख्नुपरे पनि हामी राख्न सक्छौं,’ उनले भने । जावलाखेलस्थित अल्का अस्पतालले पनि ज्वरो क्लिनिक राखेर बिरामी हेरिरहेको छ ।

५० बेडभन्दा माथिका अन्य अस्पतालले पनि व्यवस्थापन मिलाइरहेको अफिनका अध्यक्ष वसन्तकुमार चौधरीले जानकारी दिए । ‘अन्य बिरामी सिफ्ट गरेर भए पनि निमोनिया र ज्वरोका बिरामी हेर्न अस्पतालहरूलाई अनुरोध गरेका छौं,’ उनले भने, ‘पूर्वाधार र सुरक्षा सामग्री भए सबैले सरकारी मोडलमा काम गर्न तयार छन् ।’ सरकारले हब अस्पतालाई कोभिड परीक्षण गर्ने र बिरामी भर्ना गर्ने जिम्मेवारी दिएको छैन । कोभिड लक्षणका बिरामी आए आइसोलेसनमा राख्न, स्वाब टेकु पठाउन र रिपोर्ट पोजिटिभ आए सरकारले तोकेका चार वटा स्याटलाइट अस्पतालमा रिफर गर्न निर्देशन दिइएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र १४, २०७६ १४:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×