दिलीप हत्या प्रकरण : तीन आरोपित धरौटीमा छुटे, तीन पुर्पक्षमा

कान्तिपुर संवाददाता

(धनुषा) — टिपरले किचेर दिलीप महतोको हत्या गरेको आरोपमा पक्राउ परेका तीन जना पुर्पक्षका लागि कारागार चलान भएका छन् । अन्य तीन जना धरौटीमा छुटेका छन् ।

ZenTravel

जिल्ला अदालत धनुषाका न्यायाधीश केशवप्रसाद घिमिरेको इजलासले बुधबार टिपर चालक मुनिन्द्र महतो, लोडर चालक रञ्जित भनिने जितेन्द्र महतो र क्रसर सञ्चालक विपीन महतोलाई पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्ने आदेश दिएको हो । हत्या आरोपमा पक्राउ परेका रोशनकुमार यादव, सत्यनारायण महतो र शत्रुधन महतोलाई जनही २५ हजार धरौटी राखेर तारेखमा छाड्ने आदेश दिइएको थियो ।

अदालतले मुनिन्द्र, जितेन्द्र र विपीनको संलग्नताबारे विश्वासलायक आधार, प्रमाणबाट देखिएकाले थुनछेक प्रयोजनका लागि थुनामा राख्ने आदेश गरेको हो । दिलीपसँगै खोलामा गएका रोशनकुमार यादवका हकमा झगडा छुटाउन प्रयास गरेको, घटनालगत्तै खबर गरेको र रोशन–दिलीपबीच कुनै किसिमको वैमनश्य नरहेको अदालतले भनेको छ । अदालतको फैसलाअनुसार हत्या घटनामा सत्यनारायण र शत्रुधनको समेत संलग्नता देखिएको छैन ।

धनुषाको औरही खोलामा भइरहेको उत्खननको विरोध गर्दा पुस २५ गते बिहान ४ बजे मिथिला नगरपालिका–५ का २४ वर्षीय महतोको हत्या गरिएको थियो । दिलीपलाई कोखमा ‘लिभर’ प्रहार गरी घाइते बनाएर टिपरले किचिएको थियो । स्थानीय २७ वर्षीय विपीन महतोले सञ्चालन गरेको चुरिया माई क्रसर उद्योगले खोलामा राति अवैध उत्खनन गर्दै आएको थियो ।

तीन जना आरोपितलाई धरौटीमा छाडिएपछि पुनरावेदन गर्ने तयारी गरिएको सरकारी वकिल कार्यालय धनुषाका जिल्ला न्यायाधिवक्ता शम्भु गौतमले बताए । पीडित परिवारले हत्यामा संलग्न अन्य व्यक्ति पक्राउ नगरेको भन्दै प्रहरीमाथि आशंका व्यक्त गरेका छन् । ‘घटनाको सूक्ष्म अनुसन्धान हुनुपर्थ्यो । अन्य व्यक्ति फरार छन् । हत्या भएको दिन मुचुल्का नै नगरी लास उठाइयो,’ दिलीपका बुबा रामजीवनले भने । यता उत्खननको विरोध गर्दा टिपरले किचेर हत्या गरिएका दिलीप महतोलाई पर्यावरण सहिद घोषणा गर्न माग गरिएको छ । धनुषाको ढल्केबरमा स्थानीय र अभियन्ताले प्रदर्शन गर्दै पर्यावरण सहिद घोषणा गर्न र उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गरी दोषीलाई कडा कारबाही गर्न माग गरेका छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ ०८:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

२७ बैंकको नाफा पौने ३३ अर्ब

अपेक्षित व्यवसाय नबढ्नु, कर्जा र निक्षेपबीचको ब्याजअन्तर घट्नु, सञ्चालन खर्च बढ्नुलगायत कारण नाफा खुम्चिएको हो 
यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौँ — अघिल्लो आर्थिक वर्षको पुससम्म २९ प्रतिशत बढेको बैंकहरूको खुद नाफा यस वर्ष साढे ६ प्रतिशतमा सीमित भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा २७ वाणिज्य बैंकले ३२ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् । गत वर्षको दोस्रो त्रैमासको तुलनामा गत पुससम्मको नाफा करिब साढे ६ प्रतिशत मात्र बढेको हो । 

अपेक्षित रूपमा व्यवसाय बढ्न नसक्दा सञ्चालन मुनाफामा कमी आउनु, कर्जा र निक्षेपबीचको ब्याजअन्तर (स्प्रेड) घट्नु, सञ्चालन खर्च बढ्नुलगायत कारण नाफा वृद्धिदर खुम्चिएको हो । अघिल्ला वर्षहरूमा उच्च दरले मुनाफा कमाइरहेका बैंकहरू चालु आवको सुरुदेखि नै एकल अंकको वृद्धिदरमा सीमित छन् । यो आवको पहिलो त्रैमासमा बैंकहरूको खुद नाफा करिब ५ प्रतिशत मात्र बढेको थियो । ०७५ पुससम्म यी बैंकहरूको खुद नाफा ३० अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ थियो ।

निरन्तर उच्च नाफा आर्जन गरिरहेकाले अघिल्ला वर्षहरूमा बैंकहरूलाई अप्ठ्यारो परिस्थितिमा पनि उच्च नाफा कमाएको आरोप लाग्दै आएको थियो । पछिल्ला त्रैमासहरूको अवस्था हेर्दा बजारमा उच्च नाफाको अवस्था नरहेको बैंकरहरू बताउँछन् ।

स्प्रेड दरमा कमी, लगानी वृद्धिदर खुम्चिनु, लागत वृद्धि, उच्च प्रतिस्पर्धालगायत कारण बैंकिङ क्षेत्रको नाफा वृद्धिदर घटेको बैंकर्स संघका पूर्वअध्यक्ष अनिलकेशरी शाहले बताए । ‘नाफा वृद्धिदरमा कमी स्वाभाविक हो, कर्जा विस्तारको स्थिति, केही नीतिगत व्यवस्थालगायत कारण यो अवस्था आएको हो,’ उनले भने, ‘यसबारे बैंकर्स संघमार्फत राष्ट्र बैंकलगायत निकायमा हामीले धेरै पहिले नै जानकारी गराएका छौं ।’ हालकै अवस्था रहिरहे आउँदा दिनमा बैंकहरूको नाफा धेरैले घट्ने उनले दाबी गरे । ‘राष्ट्र बैंकले स्प्रेडको नयाँ सूत्र लागू गरेको छ, ०७७ असारसम्म बैंकहरूले सोही सूत्रअनुसार स्प्रेड कायम गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘त्यही कारणले मात्र बैंकहरूको नाफा करिब २५ प्रतिशत घट्ने सम्भावना छ ।’

लगानीकर्ताको आत्मविश्वास बढ्न सकेको छैन । यसकारण अपेक्षित रूपमा कर्जा प्रवाह विस्तार छैन । सरकारको नीतिअनुसार बैंक दुर्गम गाउँ पुगेका छन् । त्यसले लागत बढेकाले नाफा घटेको शाहले बताए । ‘आगामी दिनमा अवस्था झनै कठिन बन्ने देखिन्छ,’ उनले भने । तोकिएको अवधिमा वित्तीय संस्थाले कति नाफा कमाए भनेर हेर्न तिनको सञ्चालन नाफा हेर्नुपर्छ । सञ्चालन नाफाले सो अवधिमा भएका वित्तीय गतिविधिबाट मात्र आर्जन गरेको नाफा देखाउँछ । सञ्चालन नाफामा कर र विभिन्न कोष कट्टी कटाएर खुद नाफा गणना गरिन्छ । खुद नाफामा बैंकको खराब कर्जा असुलीलगायत अन्य आय पनि जोडिन्छ । बैंकहरूको सञ्चालन नाफा दोस्रो त्रैमासमा औसत ७ प्रतिशत मात्र बढेको छ । यो वर्षको पहिलो त्रैमाससम्म सञ्चालन नाफा वृद्धिदर औसतमा ०.०६ प्रतिशत मात्र थियो ।

गत पुससम्म बैंकको नाफा वृद्धिदर कम देखिए पनि १६ वटा बैंकले १ अर्बभन्दा बढी नाफा कमाएका छन् । तीमध्ये राष्ट्रिय वाणिज्य, नबिल र एनआईसी एसिया बैंकले २ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी नाफा कमाएर धेरै नाफा गर्ने बैंकहरूमा क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो स्थान ओगटेका छन् । सञ्चालनमा रहेका २७ वाणिज्य बैंकमध्ये आठ बैंकको नाफा घटेको छ भने बाँकीको बढेको छ ।

गत वर्षको दोस्रो त्रैमाससम्म १५ वटा बैंकले अर्बभन्दा बढी नाफा कमाएका थिए । गत वर्ष पुससम्म ९८ करोड २० लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको सानिमा बैंकले यो वर्षको सोही अवधिमा अर्बभन्दा बढी नाफा कमाएपछि १६ बैंकको नाफा अर्बभन्दा बढी भएको हो । बाँकी ११ बैंकको खुद नाफा अर्ब रुपैयाँभन्दा कम छ । धेरै नाफा आर्जन गरेका राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र दोस्रो स्थानमा रहेको नबिल बैंकको नाफा गत वर्षभन्दा घटेको छ । तेस्रो स्थानमा रहेको एनआईसी एसिया बैंकको भने नाफा बढेको छ ।

चाुल आवको पहिलो ६ महिनामा पनि बैंकहरूको कर्जा प्रवाह वृद्धिदर निक्षेप संकलन दरभन्दा धेरै छ । गत वर्षको पुससम्मको तुलनामा यो वर्ष बैंकहरूको निक्षेप वृद्धिदर १०.९५ प्रतिशत बढेको छ । सोही अवधिमा कर्जा प्रवाह वृद्धिदर १५.०६ प्रतिशत छ । गत असारको तुलनामा भने निक्षेप र कर्जा प्रवाह दर दुवै घटेका छन् । असारको तुलनामा पुससम्म निक्षेप ६.२८ र कर्जा प्रवाह ९.७८ प्रतिशत बढेको बैंकहरूको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ ०८:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×