निसासिएर ३ वर्षमा ३१ जनाले ज्यान गुमाए- समाचार - कान्तिपुर समाचार

निसासिएर ३ वर्षमा ३१ जनाले ज्यान गुमाए

मातृका दाहाल, लीला श्रेष्ठ

काठमाडौँ — मालिका गाउँपालिका–४ म्याग्दीका ४२ वर्षीय हस्तकुमार थापा र ३४ वर्षीया पत्नी नेत्र पुनको ललितपुर महानगरपालिका–१४ विशालचोकस्थित ‘फिट एन्ड फाइन हेल्थ क्लब’ मा साउनापछि नुहाउने क्रममा बुधबार साँझ निसासिएर मृत्यु भएको छ । थापा तत्कालीन महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री थममाया थापामगरका स्वकीय सचिव हुन् । प्रहरीका अनुसार थापा क्लबका नियमित ग्राहक थिए । 


माघ ७ गते दामनको पानोरमा रिसोर्टमा ग्यास हिटर बालेर सुतेका ८ जना भारतीय नागरिकको मृत्यु भयो । अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूको मृत्यु अक्सिजनको कमीबाट भएको खुलेको थियो । पुस २० गते वीरेन्द्रनगर नगरपालिका–२ कोलडाँडाका हरिबहादुर कामी र उनकी पत्नी चन्दा कोइला बालेर सुतेका थिए । भोलिपल्ट बिहान चन्दा मृत र हरिबहादुर बेहोस अवस्थामा फेला परे ।


कसमस कलेजमा कक्षा १२ मा अध्ययनरत छात्रा १९ वर्षीया जेनेथ चौहानको पुस १९ गते ललितपुरको सातदोबाटोस्थित सुरिवा गर्ल्स होस्टेलको शौचालयमा निसासिएर ज्यान गयो ।


मंसिर २९ गते राति कोठा तताउन कोइला बालेर सुतेका कीर्तिपुर नगरपालिका–८ पाँगा बसपार्कका शर्मिला रञ्जितकार र २ वर्षीय छोराको पनि निसासिएर मृत्यु भयो । गोंगबुमा डेरा गरी बस्ने धादिङकी २२ वर्षीया संगीता रानामगरको २०७५ मंसिर ६ गते मृत्यु भयो । उनका श्रीमान् राम दर्लामी र ४ महिने छोरीलाई बेहोस अवस्थामा अस्पताल लगिएको थियो ।


२०७५ मंसिर १५ गते राति साँफेबगर नगरपालिका–३ की २१ वर्षीया पार्वती बुढाको छाउगोठमा आगो बालेर सुतेकै अवस्थामा निसासिएर मृत्यु भयो । महिनावारी भएका बेला छाउगोठमा बसेकी पार्वतीलाई न्यानो बनाउन आगो बालिएको थियो । २०७४ पुस २५ गते धरानमा दाउरा र भुसको आगो बालेर सुतेका एकै परिवारका ४ जना बेहोस भए । ३५ वर्षीय आलम मियाँ, उनकी पत्नी फोसिला खातुन, ७ वर्षीया आलिया खातुन र दुई वर्षीय आयात खातुन बेहोस अवस्थामा भेटिएकामा दुई जना बच्चाको ज्यान गुम्यो ।


जाडोयाममा निसासिएर ज्यान गुमाउनेको संख्या बर्सेनि बढ्दै गएको छ । चिसो छल्न राति ग्यास तथा विद्युतीय हिटर, गोबरका गुइँठा र दाउरा बालेर निदाउँदा अक्सिजन अभावले अधिकांशको मृत्यु हुने गरेको हो । बन्द कोठामा हिटर तथा आगो बाल्दा बाहिर हावा पास नहुने तथा अक्सिजनको कमीका कारण मानिसहरू सुतेकै अवस्थामा बेहोस हुने गरेका चिकित्सकहरूको भनाइ छ । प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार पछिल्लो ३ वर्षमा मात्रै ३१ जनाले सुतेकै ठाउँ र साउना लिने क्रममा ज्यान गुमाएका छन् ।


नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता डीआईजी शैलेश थापाका अनुसार गत साउनयताका ८ घटनामा निसासिएर १४ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । ५ जनालाई बेहोस अवस्थामा अस्पताल लगिएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ का ६ वटा घटनामा १० जनाको मृत्यु र ६ जना बेहोस भएका थिए । त्यसैगरी, ०७४/०७५ का ६ वटा घटनामा ७ जनाको मृत्यु र ४ जना बेहोस अवस्थामा भेटिए ।


चिकित्सकहरूका अनुसार जाडोयाममा न्यानो बनाउँदा उत्पन्न तापसँगै निस्कने कार्बन मोनोअक्साइड (सीओ) को विषाक्त ग्यास बाहिर पास हुनुपर्छ । तर त्यस्तो ग्यास पास नहुँदा निदाएका मानिसलाई श्वासप्रश्वासमा समस्या हुन्छ । त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगन्जको फरेन्सिक मेडिसिन विभागका चिकित्सक डा. गोपालकुमार चौधरीका अनुसार शव परीक्षणका क्रममा कार्बनमनोअक्साइड विशाक्तताले मृत्यु भएका व्यक्तिको संख्या ३ दर्जन नाघिसकेको छ ।


गत वर्ष मात्रै यस्तो विषाक्तताले मृत्यु भएपछि अस्पताल ल्याइएकाको संख्या १७ रहेको विभागको तथ्यांकमा छ । तर प्रहरीसँग गत वर्ष १० जनाको यस्ता घटनामा मृत्यु भएको तथ्यांक छ । युनाइटेड स्टेट्स इन्भारोमेन्टल प्रोटेक्सन एजेन्सी (यूएस ईपीए) का अनुसार ग्यास, तेल, कोइला, पेट्रोल वा दाउराजस्ता कार्बनयुक्त इन्धन पर्याप्त हावाको कमीका कारणले पूर्ण रूपमा डढ्न नसक्दा सीओ ग्यास उत्पन्न हुन्छ । अर्थात् कुनै पनि इन्धन, प्राकृतिक ग्यास, प्रोपेन, पेट्रोल, तेल, मट्टीतेल, काठ वा कोइलालाई डढाउँदा कार्बनमोनोअक्साइड ग्यास उत्सर्जन हुन्छ ।


बन्द वा सुत्ने कोठामा हिटर तथा गिजरजस्ता उपकरण गलत तरिकाले जडान गर्दा पनि यस्ता घटना हुने गरेका चिकित्सकको भनाइ छ । कोठामा चिम्नी, हावा ओहोरदोहोर हुने झ्याल वा भेन्टिलेटर नहुँदा पनि मानिसहरू बेहोस हुने गरेका छन् ।


‘कार्बनमोनोअक्साइडको विषाक्त प्रभावबाट बच्न उपकरण उपयोगको समय घरभित्र भेन्टिलेसन कायम राख्नुपर्छ,’ त्रिवि शिक्षण अस्पताल, आकस्मिक मेडिसिन विभागका डा. प्रतापनारायणप्रसाद भन्छन्, ‘कोठाको भेन्टिलेसन सही नहुँदा हिटर, गिजरबाट निस्किने ग्यासले स्वास्थ्यलाई प्रभावित गर्छ ।’

प्रकाशित : माघ १७, २०७६ ०७:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘महाराज’ भागेपछि बिचल्ली

रमेशकुमार पौडेल

(चितवन) — जगतपुरको पशुपति मन्दिरका लागि नारायणगढमा हुँदै गरेको महायज्ञका प्रमुख वाचक ‘बालयोगेश्वर’ भनिने विजय भण्डारी व्यवस्थापनका काममा बढी खटिने गर्थे । महायज्ञका लागि सबैभन्दा खर्चिलो काम टेन्ट व्यवस्थापन र भव्य नौतले हवन कुण्ड बनाउन उनैले सम्झौता गरेका थिए ।

जगतपुर नयाँ बस्तीमा रहेको पशुपतिनाथ मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष मनोज पुडासैनीले कात्तिक २८ मा भरतपुर महानगरपालिकासँग नारायणगढस्थित नारायणी नदी किनारको चौर पुस २० देखि उपलब्ध गराउन अनुरोध गरेका थिए । महानगरले ठाउँ दिएपछि कामका लागि विभिन्न निकायसँग सम्झौता गर्न विजय भण्डारी अग्रसर भए । पुस ९ मा मण्डप निर्माण तथा टेन्टको सम्झौता भएको छ । ३५ लाख रुपैयाँमा टेन्ट र हवन कुण्डको नौ तले मण्डप निर्माणको सम्झौता हुँदा पहिलो पक्षका मूल आयोजक समारोह समितिका तर्फबाट संकल्पकर्ता एवं प्रमुख वाचक उल्लेख गर्दै ‘बालयोगेश्वर महाराजश्री’ ले हस्ताक्षर गरेका छन् । नारायणगढको संगम टेन्ट हाउसले यो कामको जिम्मा लिएको थियो । ‘महाराज’ को टिम तीन महिनादेखि चितवनमा सक्रिय थियो । यज्ञ आयोजक मूल समितिको संयोजक लालबहादुर दवाडी हुन् । मण्डपसमेत बनेर सकिएका बेला पुस २२ मा आफू समितिको संयोजक भएको दवाडीले बताएका छन् ।

महायज्ञबाट २५ करोड रुपैयाँ उठाएर पशुपति मन्दिर क्षेत्रलाई पर्यटकीय धाम बनाउने भनिएको छ । मन्दिर परिसरमा लालपुर्जा नबनेको तर फिल्डबुकमा कायम भएको अढाई बिघा र अन्य ऐलानी डेढ बिघा गरेर चार बिघाजति जमिन छ । मन्दिर क्षेत्रमा ‘महाराज’ का लागि आश्रमसमेत बनाउन समिति तयार भएको थियो । विभिन्न ठगी काण्डमा मुछिएको समाचार सार्वजनिक भएपछि अघिल्लो शनिबार उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनले उद्घाटन गर्ने भनिएको ‘महायज्ञ’ विवादमा परेको छ । उपराष्ट्रपति पुन उद्घाटन नगरी फर्किए । सुरुका दुई दिन यज्ञस्थलमा देखिएका भण्डारी त्यसपछि सम्पर्कविहीन छन् ।

आयोजक समितिले नयाँ वाचक ल्याएर प्रवचन सुरु गरेको छ । ‘महाराज’ ले सम्झौता गरेका आधारमा उधारोमा सामान दिएकाहरू भने अहिले आफूहरू डुबेको गुनासो गर्न थालेका छन् । महाराजले टेन्टको प्रबन्धदेखि खाने–बस्ने सबै व्यवस्था उधारोमा गरेका थिए । एक जना व्यवसायीका अनुसार ‘महाराज’ का लागि नारायणगढ बजार क्षेत्रबाट मात्रै सवा करोड रुपैयाँभन्दा बढीको उधारो गएको छ । व्यवसायीका अनुसार ‘महाराज’ ले पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू, उपराष्ट्रपतिलगायतसँग आफ्नो सम्पर्क भएको बताउँथे । ‘धर्मका विषयमा धेरै शंका गर्न भएन, ठूलै महायज्ञ लगाउने भएपछि गडबड होला भनेर पहिल्यै के ख्याल राख्नु ? पैसा ढिला आए पनि धार्मिक क्षेत्रमा गरेको काममा हामी डुब्दैनौं भनेर उधारो दिएको हो,’ संगम टेन्ट हाउसका सञ्चालक कुरेस अहमदले भने, ‘यज्ञ लगाएपछि आर्जन होला भन्ने विश्वासले काम गरेका हौं । खर्च कसरी उठाउने हो तनाव भएको छ ।’ महाराजले यज्ञ सुरु हुनभन्दा अघि नै दिएको चेकसमेत बैंकबाट नसाटिएको व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

आयोजकले बुधबारदेखि प्रमुख वाचकका रूपमा ईश्वर रेग्मीलाई ल्याएका छन् । बिहीबार दिउँसो यज्ञस्थल पुग्दा मध्याह्न विश्राम चलेको थियो । नौ तले हवन कुण्डको पूर्वी दिशामा बुद्ध सालिक आडमा नौ जना ब्राह्मणहरू गुनासो गर्दै बसेका थिए । भारत वृन्दावनमा संस्कृत पढ्दै गरेका विद्यार्थीलाई महिनाको ३० हजार रुपैयाँ तलब र पाँच हजार रुपैयाँ भाडा दिने भनेर झिकाइएको थियो । त्यहाँबाट ५० जनाजति ब्राह्मणहरू आएका थिए । १०८ हवन कुण्डमा हवन गर्नका लागि १२७ जनाजति ब्राह्मण तयार थिए । तर गुरु विवादमा परेर भक्तहरू आउन छाडेपछि आधाजसो ब्राह्मण फर्किसकेका छन् ।

कुण्डमा होम्ने चरु र समिदासमेत पाउन गाह्रो भएको ब्राह्मणहरूले दुखेसो गरे । हवनका लागि निम्त्याइएका कलिला ब्राह्मणले ती मुढा चिरेर समिदा बनाउने गरेका छन् । २ बजेबाट प्रमुख वाचक ईश्वर रेग्मीले कथा भन्ने भनिए पनि ३ बजेसम्म उनी आएका थिएनन् । यज्ञ स्थलमै भेटिएका पशुपतिनाथ मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष पुडासैनीले नयाँ व्यवस्थापनका साथ यज्ञ अगाडि बढ्ने र कसैको बिचल्ली नहुने दाबी गरे ।

प्रकाशित : माघ १७, २०७६ ०७:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×