रूरू क्षेत्रमा मकर स्नान गर्नेको घुँइचो (तस्बिरहरु)

माधव अर्याल

पाल्पा — पाल्पा, गुल्मी र स्याङ्जाको संगमस्थल रिडी रूरू क्षेत्रमा बुधबारदेखि मकर स्नान मेला सुरू भएको छ । माघे सङ्क्रान्तिका अवसर पारेर बुधबारबाट मेला सुरु भएको हो ।  

रूरू क्षेत्रमा कालीगण्डकीमा नुहाएर अर्गली क्षेत्रमा रहेको ऋषिकेशव मन्दिरमा दर्शन गर्दा पुण्य प्राप्त गरिने विश्वासले बिहानैदेखि स्नान गर्ने भक्तजनहरूको घुॅइचो लागेको छ । स्नान गर्ने मेला तीन दिनसम्म रहन्छ । नेपालको चार धाममध्यको एक रूरू क्षेत्र नेपालसहित भारतबाट आएका श्रद्धालु भक्तजनहरूको चहलपहलले रमाइलो भएको स्थानीय सम्झना भट्टराईले बताइन् ।



स्नान क्षेत्रमा विभिन्न स्थानबाट आएका व्यापारीले उखुबाट बनाइएको गुँड, खुदो, चाकु र स्थानीय उत्पादनका स्टल राखेका छन् । गुल्मीतर्फ स्थानीय क्लब र गुल्मी उद्योग वाणिज्य संघ रिडी शाखाले रूरू महोत्सव राखेको छ । साथै खानपीन, व्यापार र सांस्कृतिक कार्यक्रम राखिएको छ ।


सोह्रौ शताव्दीका राजा मणिमुकुन्द सेनले कालीगण्डकीमा स्नान गर्दा भगवान ऋषिकेशवको मुर्ति फेला परेपछि मुर्तिलाई प्रतिस्थापन गरको भन्ने किवंदन्ती छ । ऋषिकेशव मन्दिर र यस क्षेत्रलाई रूरू कन्याको जन्मस्थल भनिन्छ । मणिमुकुन्द सेनवाट ऋषिकेशवको मूर्ति प्राप्त गरी स्थापना गरेको प्रसिद्ध ऋषिकेशव मन्दिरले धार्मिक पर्यटकको लागि आर्कषण बन्न सक्ने स्थानीयहरु बताउँछन् ।



सक्रान्तिको अवसरमा व्यापार गर्न पाल्पा, बाग्लुङ्ग, रूकुम, रोल्पा, हुम्ला, जुम्ला, मुस्ताङलगायत स्थानबाट घरेलु सामग्री बिक्रीको लागि रिडीमा आएका छन् ।



मेलामा रोल्पा, रूकुम सल्यान, प्यूठान, पर्वत, बाग्लुङ, म्याग्दी, मुस्ताङलगायतका जिल्लाका व्यापारीहरू जाडो छल्न र त्यस क्षेत्रमा पाइने ऊनीजन्य बस्तुहरू जस्तै, राडीपाखी, कम्बल, बाँसको सामग्रीहरू, जडीबुटीहरू खरिद बिक्री आउने ऋषिकेशव मन्दिर व्यवस्थापन समितिका पुजारी चुरामणी तिमिल्सेनाले बताए ।

प्रकाशित : माघ १, २०७६ १७:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हिउँदे वर्षाले किसान खुसी

माधव अर्याल

पाल्पा — शुक्रबार सबेरैदेखि शनिबार बिहानसम्म परेको पानीले पहाडमा चिसो बढाएको छ । पहाडी भेगका किसान भने वर्षासँगै खुसी भएका छन् । वर्षाले किसानलाई राहत मिलेको र बालीनाली सप्रिनुका साथै हिउँदे बाली राम्रो हुने उनीहरूले बताए । सिमसिम परेको पानीले खेतबारीमा लगाएको बालीनाली, तरकारी खेतीलाई धेरै राम्रो भएको माथागढी–३, ओलेसका कृष्णबहादुर रानाले बताए ।

‘गत असोजपछि पानी नै परेको थिएन । जसले गर्दा खेतबारी सुख्खा थियो,’ उनले भने, ‘मसुरोले भुइँ छाड्न सकेको थिएन । फुलेको तोरी पनि सप्रिन पाएको थिएन । वर्षाले अन्नबाली र तरकारीलाई धेरै राहत मिलेको छ ।’ तानसेन नगरपालिका कुन्सरेका किसान टंकनाथ ढकालका अनुसार लामो समयदेखि पानी नपर्दा खेतबारी जोत्न नसकिने अवस्थामा पुगेको थियो । सुख्खा बढेकाले यस वर्ष तरकारी र हिउँदे अन्नबाली नहुने अवस्थामा थियो ।

अहिले परेको पानीले धेरै राहत दिएको उनले बताए । ‘लगाएको बालीलाई अहिलेको आकाशे पानी अमृतसमान भएको छ,’ उनले भने, ‘तरकारी, तोरी, गहुँका लागि धेरै राहत मिलेको छ ।’ अब हिउँदे बाली लगाउन खेतबारी जोत्ने काम हुने बताए । लगाइसकेको आलु, गहुँ, मसुरो, केराउजस्ता बालीका साथै बेमौसमी तरकारीलाई समेत अहिलेको पानीले राहत पुग्ने उनले सुनाए ।

कृषि प्राविधकका अनुसार अहिलेको वर्षाले कुलो नलाग्ने खेतमा लगाएको अन्नबालीलाई राम्रो हुन्छ । जिल्लाका अधिकांश खेतमा कुलो लाग्दैन । यस वर्ष पानी कम परेकाले खोलामा समेत पानी कम हुँदै गएकाले १८ घण्टासम्म परेको सिमसिम पानीले राहत पुगेको हो । गहुँ र तरकारी लामो समयसम्म पानी नपरेपछि सुक्न थालेको अवस्थामा पानी परेपछि किसान खुसी भएका हुन् ।

समयमै पानी परेपछि यस वर्ष लगाएको तरकारीका साथै फलफूल राम्रो उत्पादन हुने पूर्वखोला–६, हेक्लाङका व्यावसायिक किसान जितबहादुर रानाले बताए । गाउँका कतिपय स्थानमा यतिबेला लगाएको तरकारी पानी नपाएर सुक्ने अवस्थामा पुगेको थियो । ‘असोजदेखि आकासे पानी देख्न पाइएको थिएन,’ उनले भने, ‘खोजेकै बेलामा आकासे पानी आएको छ ।’

हिउँदयामको सुरुवातसँगै भएको वर्षाले किसानमा खुसीयाली छरेको किसान रानाले बताए । कात्तिक अन्तिम तथा मंसिर पहिलो साता छरेको गहुँ तथा अन्य दलहन बालीलाई सिंचाइ गर्नुपर्ने बेला भएको थियो । ‘गहुँबाली सिंचाइ गर्नुपर्ने भएको थियो,’ हेक्लाङकी किसान रम्भा घर्तीले भनिन्, ‘यही बेला पानी पररे निकै फाइदा भयो ।’

जिल्लाको रामपुर, माडी, झडेवा, कालीगण्डकी बेसी, कचल, अर्गली, सर्देवालगायत फाँटमा गहुँ र तरकारी बाली लगाएका छन् । पूर्वखोला, अरूणखोलालगायत स्थानमा लगाएको गहुँ, तोरीले पनि ठीक समयमा पानी पाएको निस्दी, ज्यामिरेका किसान रमण सारुले बताए ।

‘अहिलेको वर्षाले गहुँ, दलहन र तरकारी खेतीलाई धेरै फाइदा पुग्छ,’ कृषि प्राविधिक सम्झना भट्टराईले भनिन्, ‘आकासको पानीले सिंचाइमा ठूलो सहयोग पुगेको छ ।’ पाक्न लागेको तोरी, खन्ने बेला भएको आलुलाई भने यसले असर गर्छ ।

प्रकाशित : मंसिर २९, २०७६ १३:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×