बुद्धिसागरलाई कर्णाली प्रतिभा पुरस्कार

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कर्णाली साहित्य समाजले यस वर्षको कर्णाली साहित्य समाज प्रतिभा पुरस्कार लेखक बुद्धिसागरलाई प्रदान गरेको छ । शनिबार सुर्खेतमा आयोजित कार्यक्रममा रु, २५ हजारको पुरस्कार समाजका संस्थापक संरक्षक साहित्यकार महेशविक्रम शाहले प्रदान गरे । 

ZenTravel

समारोहमा उत्कृष्ट साहित्यीक कृतिको पुरस्कार महेश थापाको कथा संग्रह 'मरिचिका'लाई प्रदान गरियो। यो पुरस्कार रु, ५० हजार राशीको छ। कार्यक्रममा कवि एवं राष्ट्रिय समाचार समितिका अध्यक्ष श्यामललाई साधना सम्मान प्रदान गरियो।

Meroghar

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७६ ११:१३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

‘नेपाली भएर मर्न पाउने भएँ’

लालप्रसाद शर्मा

(पोखरा) — गोरो, अग्लो र पातलो शरीर । सेतै झुरुप्प दाह्री । शिरमा ढाकाटोपी कहिल्यै टुट्दैन । काँधमा झोला झुन्डिइरहन्छ । लौरो टेकेर सधैं हँसिलो मुहारमा पोखराको बजारमा ओहोरदोहोर गर्ने ८३ वर्षे पुतली बाजे अर्थात् कोलिन फिलिप स्मिथ बुधबार निकै खुसी देखिए । ‘२५ वर्षदेखिको प्रयासपछि नेपाली नागरिकता पाएँ,’ अंग्रेजी लवज मिसिएको स्वरमा उनले भने, ‘धेरै खुसी भएको छु । नेपाली भएर मर्न पाउने भएँ । स्वर्गमा बास हुने भयो, स्वर्गमै गीत गाएर बस्छु ।’

५४ वर्षअघि नेपाल आएका बेलायती नागरिक स्मिथलाई नेपाल सरकारले सम्मानार्थ नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र दिएको हो । ‘बेलायतको नागरिकता त्यागेर नेपाली लिन्छु भन्दा पनि अहिलेसम्म पाएको थिइनँ,’ नागरिकता पाएपछिको पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने, ‘अब ढुक्क भएँ ।’

नेपालमा पाइने विभिन्न प्रकारका पुतली संकलन र त्यसबारे पुस्तक लेखेर यो क्षेत्रमा उल्लेखनीय सहयोग पुर्‍याएकाले उनको इच्छाअनुसार नागरिकता दिएर सरकारले सम्मान गरेको हो । गृह मन्त्रालयले गत सोमबार उनलाई ०१/०७६/०७७ नम्बरको सम्मानार्थ नागरिकताको प्रमाणपत्र दिएको हो । संविधानको धारा ११ को उपधारा ९, नेपाल नागरिकता ऐन २०६३ को दफा ६ र नियमावलीको नियम ८ को उपनियम ५ मा भएको व्यवस्थाबमोजिम स्मिथलाई सम्मानार्थ नागरिकता दिइएको हो । कात्तिक २९ को मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्त निर्णय गरेको थियो । गृहमन्त्रीस्तरको मंसिर ११ को निर्णयले उनले नेपालको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक अधिकार उपभोग गर्न पाउनेछन् । साथै नेपालको नि:शुल्क भिसा पनि उपलब्ध हुनेछ । सम्मानार्थ नेपाली नागरिकता यसअघि सगरमाथा आरोही सर एडमन्ड हिलारी र भूगर्भविद् टोनी हेगनले पाएका थिए । स्मिथले ४० जिल्ला पुगेर नेपालमा पाइने ६ सय ६० प्रजातिमध्ये ५ सय ५० प्रजाति भेट्टाए । २५ हजार पुतली संकलन गरी प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालयलगायतलाई हस्तान्तरण गरेका छन् ।

ग्लास्गो विश्वविद्यालयमा गणित विषय पढाउने स्मिथ युनाइटेड मिसनमार्फत २०२२ सालमा पोखरा आएका थिए । यहाँ आएर उनले नेपाली आदर्श विद्यालय (हालको गण्डकी आवासीय) मा पढाउन थाले । केही समयपछि स्वदेश फर्किए । पछि फेरि मिसनले नै गोरखाको लुइँटेलमा खुलेको अमरज्योति स्कुलमा पठायो । आएर पढाउन थाले । काठमाडौंको आनन्दकुटी र पोखराको पृथ्वीनारायण क्याम्पसमा पनि पढाउन थाले । पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई, वरिष्ठ न्युरो सर्जन स्वर्गीय उपेन्द्र देवकोटालगायतलाई उनले पढाएका थिए । पछि पढाउन छाडेर पुतली संग्रह गर्न थाले । उनको सोखबारे त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा जानकारी पुग्यो । त्रिविविका जुलोजीका प्राध्यापक डीआर उप्रेतीले स्मिथलाई बोलाएर कीट विज्ञान संग्रहालय बनाउन आग्रह गरे । त्रिविविसँग ६ वर्षे सम्झौता गरी गाउँ डुलेर पुतली जम्मा गरे । पुतली संग्रह गर्दै हिँड्ने क्रममा उनको नाम ‘पुतली बाजे’ रह्यो तर नेपालमा नभई बेलायतमा यो नाम रहेको हो । लन्डनमा एकजना डाक्टरका नातिले उनलाई ‘बटरफ्लाई ग्य्रान्ड्याड’ भनेका थिए । त्यो कुरा उनले यहाँ सुनाएपछि नेपालमा पुतली बाजे भन्न थालिएको हो । २५ वर्षयता उनी नेपाली नागरिकता पाउन पहल गरिरहेका थिए । यसका लागि बेलायती नागरिकता त्याग्नुपर्थ्यो । नेपाली नागरिकता पाउने सुनिश्चित भए मात्र बेलायती त्याग्ने बताउँदै आएका थिए ।

कोलिनका अनुसार उनका एक मामालाई पुतली निकै मन पर्थ्यो । मामाले खेतमा पुतली संकलन गरेका थिए । यसले नै पुतली संकलनमा प्रेरणा मिलेको उनले बताए । पुतलीका विषयमा १० पुस्तक र ५ बुकलेट लेखेका छन् । पुतलीको बासस्थान, आहार विषयमा खोजी गरेका छन् ।

गण्डकी प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री किरण गुरुङले गत बुधबार स्मिथलाई सम्मान गरे । ‘स्मिथको कामको मूल्यांकन गर्दै नेपाली जनताले दिएको सम्मान हो यो,’ उनले भने, ‘गण्डकी सरकारले पनि उनको उचित मूल्यांकन गर्नेछ ।’ साहित्यकार सरुभक्तले स्मिथबारे विगतको स्मरण सुनाएका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७६ १०:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×