कांग्रेसद्वारा सरकारको समीक्षा : ‘२१ महिनामा २१ वटै असफलता’

संघीयता कार्यान्वयन, कूटनीतिक मामिला, सीमा सुरक्षा, वाइडबडी खरिद, बालुवाटार जग्गा प्रकरणलगायतमा सरकार चुकेको ठहर 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले केपी ओली नेतृत्वको सरकारको २१ महिनामा २१ असफलता औंल्याएको छ । ‘कम्युनिस्ट सरकारको २१ महिना २१ असफलता’ भनेरै कांग्रेसले बुँदागत रुपमै सरकारको असफलताबारे टिप्पणी गरेको छ । पार्टी कार्यालय सानेपामा मंगलबार पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरेर प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले उपनिर्वाचन अघि कम्युनिस्ट सरकारको असफलता जनताले बुझ्नुपर्ने बताए । 

प्रमुख प्रतिपक्ष कांग्रेसले सरकारको २१ महिनाको समीक्षा गर्दै यो अवधिमा २१ वटै असफलता रहेको चित्रण गरेको छ । पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा मंगलबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा कांग्रेसले राष्ट्रियता, संविधान र संघीयता कार्यान्वयन, कूटनीतिक मामिला, शान्तिसुरक्षा, वाइडबडी जहाज खरिद, बूढीगण्डकी जलविद्युत्, बालुवाटार जग्गा प्रकरणलगायत मुद्दामा सरकार विफल भएको जनाएको हो ।

‘पाँच वर्षका लागि गठित सरकारको सफलता र असफलताको समग्र मूल्यांकन पाँच वर्ष पुग्दै गर्दा नै हुने हो । तर बिहानीले दिउँसोको संकेत गर्दछ भनिएझैं दुई तिहाइको सरकारको ५ वर्षको एक भाग अर्थात् २१ महिना सकिइसकेको छ,’ प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेका छन्, ‘यो अवधिले बाँकी दिउँसो र साँझका लागि परिणाममुखी सुखद संकेत बिल्कुलै दिएको छैन ।’

भारतले मिचेको कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरालगायत नेपाली भूभाग फिर्ता ल्याउने दिशामा सरकारले परिणाममुखी संवाद गर्न नसकेको कांग्रेसको आरोप छ । सरकार तराई–मधेसलगायत भूभागमा रहेको असन्तुष्टि सम्बोधन गरी संविधानको अपनत्वको दायरा विस्तार गर्न सरकार चुकेको, संविधानप्रतिको निष्ठाभन्दा कम्युनिस्ट दर्शनको शास्त्रीय भड्कावमा परेको, प्रदेशको नामकरण र राजधानी निर्धारण गर्न नसकेर संघीयता कार्यान्वयनको दिशामा समेत असफल भएको कांग्रेसको आरोप छ ।

केन्द्रले प्रदेश सरकारलाई आवश्यक अधिकार र पर्याप्त बजेट दिन तथा कर्मचारी समायोजनमा उदारता नदेखाउँदा संघीयता कार्यान्वयनमा इमानदारी नदेखिएको तर्क प्रवक्ता शर्माको छ ।

कांग्रेसले वाइडबडी जहाज खरिद प्रकरणलाई सरकारले ढाकछोप गरेको आरोपसमेत लगाएको छ । ‘प्रतिनिधिसभाको सार्वजनिक लेखा समितिले नेपाल एयरलाइन्सको वाइडबडी जहाज खरिदमा भ्रष्टाचार भएको विवरण बाहिर ल्याएको थियो । त्यसलाई लेखा समिति र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमार्फत टुंगोमा पुग्न सकिने विधिलाई अतिक्रमण गरेर सरकारले ‘शाही आयोग’ गठनको शैलीमा ढाकछोपका लागि छानबिन आयोग बनायो,’ कांग्रेसको भनाइ छ, ‘त्यो आयोगको अस्तित्व यतिबेला बेपत्ता छ । यस्ता थुप्रै भ्रष्टाचार प्रकरणका कारण इतिहासमै बढी भ्रष्टाचारको रेकर्ड यो अवधिमा कायम भएको छ ।’

निर्मला पन्त प्रकरणका दोषी समात्न नसकेको, बिनाप्रतिस्पर्धा बूढीगण्डकी जलविद्युत् चिनियाँ कम्पनी गेजुवालाई सुम्पेर राष्ट्रघात गरेको, निजगढ विमानस्थलबारे अन्योल बनाएको, मेलम्ची परियोजनामा खेलबाड गरेको, चिकित्सा शिक्षाका विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा पारेको, प्रेस स्वतन्त्रतामा नियन्त्रण, सामाजिक सुरक्षा कोषको रकम दुरुपयोग, सेयर बजार ओरालो लागेकोजस्ता सूचक अघि सार्दै कांग्रेसले सरकार पूर्ण रूपमा असफल रहेको दाबी गरेको छ ।


यी हुन् कांग्रेसले औंल्याएको सरकारका २१ असफलता

१. राष्ट्रियताको प्रश्नमा असफलता
२. संविधानप्रति अपनत्वको दायरा विस्तारमा असफलता
३. सत्ताको सैद्धान्तिक चरित्र निर्क्यौलमै असफलता
४. संघीयताका बाँकी कार्यभार पूरा गर्नमा असफल
५. कूटनीतिक मामिलामा अपरिपक्वता
६. विप्लव प्रकरण : असफलताको फरक पाठ
७. शान्ति सुरक्षा : निर्मला प्रकरणमा हरायो सरकार
८. मूल्य वृद्धि : धरहरा ढलेर हुनुपर्छ सगरमाथा उक्लियो महंगी
९. वाइडबडीलगायतको भ्रष्टाचारमा क्रान्तिकारी छलाङ
१०. बूढी गण्डकी : कम्युनिस्ट सरकारको राष्ट्रघात
११. मेलम्ची परियोजनामाथि खेलबाड
१२. निजगढ एयरपोर्टको भविष्य अन्यौल
१३. चिकित्सा शिक्षाका विद्यार्थीको भविष्यमा प्रश्न
१४. सरकारको नियतले असफल संवैधानिक परिषद्
१५. शब्दमा प्रेस स्वतन्त्रता व्यवहारमा नियन्त्रण
१६. धर्मको प्रश्नमा होली वाइन प्रकरण
१७. गुठी विधेयक : जनशक्तिले झुकाएको सत्ता
१८. सामाजिक सुरक्षा कोष : कर्म कसैको, प्रचार कसैको
१९. बालुवाटार काण्डमा लिलाम नैतिकता
२०. कम्युनिस्ट पार्टी उकालो लाग्दा शेयर बजार ओरालो
२१. असहिष्णु अभिव्यक्ति : अराजनैतिक चरित्र

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ १७:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बसाइँसराइ गर्ने एसिया क्षेत्रका चराको बहस मुम्बईमा

गिद्ध संरक्षणको उपलब्धीको कथा सुनायो नेपालले  
अब्दुल्लाह मियाँ

लोनाभ्ला, मुम्बई — बसाइँसराइ गर्ने चराले उडानका क्रममा प्रयोग गर्ने बाटो (फ्लाई वे), बासस्थान, चरन क्षेत्र, तिनका र उत्पन्न संकटबारे बहस गर्न ३० देशका चरा विशेषज्ञ, अनुसन्धानकर्ता, चरा प्रजातीमा काम गर्ने संघसंस्था र संरक्षणकर्मी मुम्बईको लोनाभ्लामा भेला भएका छन् ।

बम्बई नेचरल हिस्ट्री सोसाईटी (बीएनएचएस) को आयोजनामा एसिया क्षेत्रका बसाइँसराइ गर्ने चरा प्रजातिबारे सोमबारदेखि बहस सुरु भएको हो। सम्मेलनमा एसियाली रुट भएर बसाइँसराइ गर्ने चरा प्रजातिको अवस्था र समस्या तथा सिकाई र अनुभवबारे विशेषज्ञ, अनुसन्धानकर्ता र जानकारबीच बहस चलिरहेको छ।

‘इन्टरनेशनल कन्फ्रेन्स अन वेटल्याड्स एण्ड वाटरबर्डस् अफ एसिएन फ्लाइवेज’ नाम दिइएको सम्मेलनको मंगलबार बिहान भारतको केन्द्रीय वन, वातावरण र जलवायु परिवर्तन राज्यमन्त्री बबुल सुप्रियोले उद्घाटन गरे।

चराको अध्ययन, अनुसन्धानमा संलग्न बर्डलाइफ इन्टरनेशनल, युकेकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) प्याट्रिसिया जुरिटाले सुरक्षित बासस्थान र आहार तथा उड्ने बाटो (फ्लाई वे) बसाई सर्ने चराको मुख्य समस्याका रुपमा देखा परेको औंल्याइन्। उनले भनिन्, ‘थोरै तौल भएरपनि हजारौं माइल यात्रा तय गर्ने चराको संरक्षणका लागि हामी सबैको उत्तिकै दायित्व छ।’

सम्मेलनका दौरान नेपालमा गिद्धको संरक्षण, अनुसन्धान र पुनर्वास कार्यक्रममार्फत् सरकारलाई सघाइरहेको नेपाल पन्छी संरक्षण संघ (बीसीएन)ले समेत प्रस्तुति दिएको छ। बीसीएनकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) ईशाना थापाले सामुदायिक वनका उपभोक्ताका कारण गिद्ध संरक्षणमा सहयोग पुगेको बताइन्।

संकटमा परेका गिद्धको संरक्षण गर्ने, गिद्ध सुरक्षित क्षेत्र (भल्चर सेभ जोन) प्रवर्द्धन गर्ने र तिनलाई पुनर्वासमा फर्काउने कार्यमा नेपाल विश्वमै उदाहरणीय छ। गिद्ध सुरक्षित क्षेत्र बनाउने अभियानमा नेपाल विश्वमै अग्रणी मानिन्छ। नेपालको सिको गर्दै युरोप र अफ्रिकी मुलुकहरुले पनि पछ्याइरहेका छन्। बीसीएनले सरकारसँग मिलेर ७० जिल्लालाई गिद्धका लागि हानिकारक मानिएको डाइक्लोफेनेक मुक्त क्षेत्र घोषणा गरेको उनले उल्लेख गरिन्।

पशुको उपचारमा प्रयोग हुने डाइक्लोफेनेकको प्रतिबन्धसँगै गिद्धको मृत्युदरमै कमी अएपछि संकटमा पर्दै गएका गिद्ध प्रजातिको संख्याबढ्दै गएकोछ।

नेपालले विश्वमै पहिलो पटक प्रजनन् केन्द्रमा हुर्काएर प्राकृतिक बासस्थानमा गिद्ध पुनःस्थापना गरेको समेत उनले चर्चा गरिन्। ‘अहिलेसम्म ३० वटा प्राकृतिक बासस्थानबाट संकलन गरी हुर्काइएका र ३१ वटा प्रजनन् केन्द्रका गरी ६१ गिद्धलाई पखेटामा रेडियो कलर जडान गरेर प्राकृतिक बासस्थानमै छोडेका छौं,’ उनले भनिन्।

बर्डलाइफ इन्टरनेशनलको एसियाली सचिवालय, सिंगापुरका परामर्शदाता एवं क्षेत्रीय कार्यक्रम व्यवस्थापक हुमबहादुर गुरुङले सम्मेलनबाट एसिया क्षेत्रका बसाइ सर्ने चराको संरक्षण गर्न र तिनको सुरक्षित बासस्थान र आहारको उपलब्धता बढाउन ज्ञान र अनुभव प्राप्त हुने उल्लेख गरे।

उनका अनुसार मध्य एसिया भएर बसाइँसराइ गर्ने चरा हिँड्ने मुख्यतया ६ वटा बाटो (फ्लाई-वे) छन् । यो मध्य एसियाको छोटो दुरीको बाटो हो । यो बाटो भएर १८० भन्दा बढी प्रजातिका चरा एकदेशबाट अर्को देशसम्म बसाइँसराई गर्छन् ।

परामर्शदाता गुरुङका अनुसार एसिया क्षेत्रमा चराको संरक्षण र अनुसन्धानमुलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न बर्डलाइफ इन्टरनेशनलको एसियाली सचिवालयले १३ वटा देशलाई सघाइरहेको छ । चरा संरक्षणका कार्यक्रममा खासगरी एसिया क्षेत्रका सरकारसँग सहकार्य गर्दै अघि बढ्ने सचिवालयको नीति रहेको छ ।

हरेक वर्ष सयौं प्रजातिका चरा नेपालका सिमसारमा आउने गरेका छन्। साइबेरिया, मंगोलिया, चीन, कोरिया, रसिया र मध्य एसियादेखि बसाई सराई गरेर चरा भित्रिने गरेका छन्। विस्तृत अध्ययन नभएपनि १५० प्रजातिका चरा बसाइँसराइ गरेर यहाँ भित्रिने गरेको जानकारहरु बताउँछन्। खासगरी जाडो छल्न हिउँद् याममा अन्य मुलुकहरुबाट चरा नेपालका विभिन्न सिमसारहरुमा भित्रिने गरेका छन्।

प्रकाशित : मंसिर ३, २०७६ १७:३१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×