रेडियोलोजीमा ठगी : योग्यताबिनै काम गर्छन् अल्ट्रासोनोग्राफर

अयोग्य र मेडिकल काउन्सिलमा दर्तासमेत नभएका अल्ट्रासोनोग्राफरले व्यावसायिक रुपमा अल्ट्रासाउन्डलगायत रेडियोलोजीसम्बन्धी काम गरेर बिरामी ठगिरहेका छन् 
फातिमा बानु

काठमाडौँ — गत वैशाखमा पुतलीसडकस्थित शुभ अल्ट्रासाउन्ड क्लिनिकबाट ४१ वर्षीया सीता अधिकारीको पेटको अल्ट्रासाउन्ड भयो । उनको रिपोर्टमा पी बिदारी नाम गरेका व्यक्तिको हस्ताक्षर छ । रिपोर्टमुनि उनको योग्यता ‘वरिष्ठ मेडिकल सोनोग्राम अफिसर’ उल्लेख छ । 

स्वास्थ्य संस्था स्थापना सञ्चालन तथा स्तरोन्नति मापदण्डसम्बन्धी निर्देशिका २०७० अनुसार सोनोग्राम अफिसरलाई अल्ट्रासाउन्ड खिच्ने अनुमतिमात्रै छ, रिपोर्ट लेख्न पाउँदैनन् । चिकित्सा शास्त्रमा स्नातक तह गरी रेडियोलोजी विषयमा तीनवर्षे अध्ययन स्नातकोत्तर (एमडी) गरेकाले मात्रै रेडियोलोजी र इमेजिङको रिर्पोटिङ गर्न पाउने उल्लेख छ ।

गत फागुनमा काभ्रे पाँचखालका ७६ वर्षीय भीमसेन श्रेष्ठले धुलिखेलको पतञ्जली आयुर्वेद मेडिकल कलेज एन्ड हस्पिटलबाट अल्ट्रासाउन्ड गराए । कलेजो, मिर्गौला र मूत्रनलीको विस्तृत अवस्थाको रिपोर्ट आयो । रिपोर्ट लेख्ने व्यक्ति चिकित्सक भए पनि विशेषज्ञ रेडियोलोजिस्ट होइनन् । अल्ट्रासोनोलोजिस्ट डा. विदुर श्रेष्ठको नामबाट उनको रिपोर्ट लेखिएको छ ।

फागुनमै काठमाडौंकी पवित्रा महर्जनले कालिमाटी क्लिनिकबाट अल्ट्रासाउन्ड गरिन् । क्लिनिकले उनलाई पाठेघरसम्बन्धी समस्या भएको रिपोर्ट दियो । तर उनको रिपोर्ट लेख्ने व्यक्ति सामान्य स्वास्थ्यकर्मीमात्रै हुन् । रिपोर्ट लेख्ने चेतन श्रेष्ठले चीनबाट क्लिनिकल अल्ट्रासोनोग्राफीमा तालिम लिएको भए पनि नियमअनुसार उनलाई व्यावसायिक रूपमा अल्ट्रासाउन्ड गर्ने र रिपोर्ट लेख्ने अनुमति छैन ।

गत वर्ष असोजमा ३५ वर्षीया सुकुमाया पौडेलले कुपन्डोलस्थित डाइबेटिज, थाइराइड एन्ड इनक्राइनोलोजी केयर सेन्टरबाट पेटको अल्ट्रासाउन्ड गराइन् । गर्भवती अवस्था जटिल भएको रिपोर्ट आयो । उनको रिपोर्ट लेख्ने व्यक्ति योग्य चिकित्सक होइनन, अल्ट्रासोनोग्राफरमात्रै हुन् ।

राजधानीका गल्लीगल्लीमा खुलेका क्लिनिकबाट रेडियोलोजी गराउने बिरामी अयोग्य व्यक्तिबाट ठगिइरहँदा उनीहरूलाई पत्तोसमेत छैन । विशेषज्ञता नभएका र मेडिकल काउन्सिलमा दर्तासमेत नभएका अयोग्य व्यक्ति अल्ट्रासोनोग्राफरले व्यावसायिक रूपमा अल्ट्रासाउन्डलगायत रेडियोलोजीसम्बन्धी काम गरेर बिरामी ठगिरहेका छन् ।

सोनोग्राफर भनिने व्यक्तिले विदेशबाट केही महिना तालिम लिएकै भरमा क्लिनिक खोलेर व्यवसाय गरिरहेका छन् ।

विशेषगरी सोनोग्राफर र रेडियोग्राफरले पैसा कमाउने लोभमा यस्ता गैरकानुनी काम गरिरहेका हुन् । कतै सर्टिफिकेट लेभल पास गरेका प्राविधिक र आयुर्वेद चिकित्सकले समेत सिटी स्क्यानको काम गरिरहको पाइएको छ ।

नेपाल रेडियोलोजी संघका अध्यक्ष डा. दानबहादुर कार्कीका अनुसार रेडियोलोजिस्टबाहेक तालिमप्राप्त व्यक्तिले कुनै अस्पतालभित्र वरिष्ठ चिकित्सकको निगरानीमा बसेर मात्रै अल्ट्रासाउन्ड र रिपोर्टिङ गर्न मिल्छ । ‘तालिम लिए पनि बाहिर क्लिनिकबाट व्यावसायिक रूपमा यस्ता काम गर्न मिल्दैन,’ उनले भने, ‘रेडियोलोजी विशेषज्ञ नभएको दुर्गममा यस्तो काम भएको भए फरक हुन्थ्यो, राजधानीमै यस्तो भइरहेको छ ।’ उनका अनुसार अयोग्य व्यक्तिले रेडियोलोजीको काम गर्दा बिरामीको रोगको ठोस पहिचान हुन सक्दैन वा पहिचान नै गलत हुन सक्छ ।

अल्ट्रासोनोग्राफी नेपालमा पढाइ हुने विषय भए पनि विदेशमा केही महिने तालिम लिएको भरमा नामको अगाडि अल्ट्रासोनोलोजिस्ट लेखेर अवैध काम भइरहेको डा. कार्कीले बताए ।

चिकित्सा विधामा रेडियोलोजी भित्रिएसँगै उपचार प्रक्रिया सजिलो भएको छ । रेडियोलोजीमा एक्स–रे, सीटी स्क्यान, मेमोग्राम, फ्लुरोस्कोपी, एन्जियोग्राफी, अल्ट्रासाउन्ड, एमआरआई उपकरणबाट रोग पत्ता लगाएर निदान गरिन्छ । शल्यक्रिया गर्दा शरीर चिरेर ठूला घाउ बनाउनुपर्ने बिरामीको समस्या पनि रेडियोलोजीले कम गरिदिएको छ । यसैको दुरुपयोगका कारण बिरामीको स्वास्थ्यमाथि खेलवाड पनि उत्तिकै हुँदै गइरहेको छ ।

रेडियोलोजीमा भइरहेका गैरकानुनी कामबारे जिम्मेवार निकायले कारबाही अघि बढाएका छैनन् । खबर भए पनि यसलाई न्यूनीकरण गर्न कुनै कदम चालेको पाइँदैन । संघले मेडिकल काउन्सिल, स्वास्थ्य मन्त्रालय र अख्तियार
दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा समेत बारम्बार चिठी लेखेर यसबारे ध्यानाकर्षण गराए पनि बेवास्ता गरिरहेको अध्यक्ष कार्कीले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २२, २०७६ १०:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

साम्राज्ञी नोस्टाल्जिक

शंकर आचार्य

(वीरगन्ज) — अभिनेत्री साम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाह बिहीबार सुरु नेपाली स्वर्णिम चलचित्र महोत्सवका लागि गृहनगर वीरगन्ज आएकी छन् । वीरगन्जमा लामो समयदेखि होटल तथा पर्यटन व्यवसाय एवं समाज सेवामा सक्रिय हजुरबुवा पशुपतिविक्रम शाह र हजुरआमा उषा शाहसँगै बसिरहेकी उनी अहिले पुर्ख्यौली घरमा बस्दा नोस्टाल्जिक पनि हुँदै छिन् ।

कान्तिपुरसँगको कुराकानीमा साम्राज्ञीले दुई वर्षपछि गृहनगरमा आउँदा अनि हजुरबुबा–हजुरआमाको सान्निध्य पाउँदा अत्यन्त रमाइलो भइरहेको बताइन् ।

‘म वीरगन्ज आउँदा छुट्टै आनन्दको अनुभूति हुन्छ, नोस्टाल्जिक पनि हुन्छु,’ उनले भनिन्, ‘हाम्रो दरबार पछाडिको पुरानो घर, त्यहाँको पोखरी, खेत, खेतीपाती, डेरी फार्म, घरमा पालिएका अजंगका धेरै कुकुर सम्झिन्छु, अनि अन्डा चोरेर फुटाएको र त्यसो गर्दा आमाबाट गाली खाएको दृश्य झल्झली आँखामा आउँछ ।’

घर पछाडिको आफ्नो खेतमा बाल्यकालमा ३/४ घन्टासम्म पनि बरालिने अनि घर फर्कंदा गाली खाने र सजाय स्वरूप बाथरुममा थुनिँदा हजुरबुबा हजुरआमाले बचाउ गरेका पलहरू सम्झँदा उनलाई बाल्यकाल कत्ति चाँडो बितेछ भनेर थकथक पनि लाग्छ ।

‘हाम्रो परिवारको वर्तमान पुस्तामा म नै अन्तिम सदस्य हुँ, जसले बाल्यकालमा यी सबै पलहरू देख्न र भोग्न पाए,’ उनी भन्छिन्, ‘मेरो भाइले यी पलहरू अनुभव नै गर्न पाएन । हाम्रो समयमा मनोरञ्जका लागि सिनेमा र टीभी मात्र माध्यम थिए । मेरो भाइले अहिले मोबाइलमा फेसबुक चलाएर मनोरञ्जन गर्छ र फेसबुकबाटै साथी बनाउँछ । मोबाइल नै उसका लागि सानो संसार हो ।’

वीरगन्जमा पहिलो पटक नेपाली स्वर्णिम चलचित्र महोत्सव आयोजना हुनुले नेपाली चलचित्रले तराई र भोजपुरा क्षेत्रलाई पनि मूलधारमा बिस्तारै समेट्दै जाने आधार स्तम्भ निर्माण हुनेमा आफू अत्यन्त आशावादी रहेको साम्राज्ञी बताउँछिन् ।

८ वटा चलचित्रमा अभिनय गरिसकेकी साम्राज्ञी अब हेमराज बीसीको चलचित्रको छायांकनमा व्यस्त हुनेछिन् । नाम तय नभइसकेको यो चलचित्रको छायांकन फेब्रुअरीबाट हुनेछ, त्यसअघि चलचित्रकै एकमहिने वर्कसप पनि चल्नेछ । उनी भन्छिन्, ‘प्रदीप खड्का चलचित्रमा मेरो अपोजिट हुनेछन् ।’

थप २ वटा चलचित्रको स्क्रिप्ट आफूले पढिरहेको र राम्रो लागे मात्र ती चलचित्र साइन गर्ने उनले योजना सुनाइन् । नेपाली फिल्म क्षेत्रमा राम्रो पारिश्रमिक लिने कलाकारको सूचीमा आफ्नो नाम आउनुलाई उनी अस्वाभाविक मान्दिनन् । पुरुष कलाकारको तुलनामा महिला कलाकारलाई कम पारिश्रमिक दिने यहाँको प्रवृत्तिलाई चिर्न आफू धेरै हदसम्म सफल भएकोमा उनी गर्व महसुससमेत गर्छिन् ।

‘पुरुषको तुलनामा महिला कलाकारलाई कम पारिश्रमिक दिनु अन्याय हो,’ उनले भनिन्, ‘जब कि कतिपय अवस्थामा पुरुषभन्दा महिला कलाकारले बढी मिहिनेत गर्नुपर्छ । मैले गर्दा अन्य महिला कलाकारले पनि पारिश्रमिकको विषयमा खुलेर बोल्न थाल्नुभएको छ । धेरैले राम्रो पारिश्रमिक पनि पाइरहनुभएको छ ।’

पछिल्लो समय नेपाली फिल्म क्षेत्रमा हास्यप्रधान चलचित्रको बाहुल्य बढ्दै गर्दा सक्षम निर्देशकहरू पनि अन्य विषयवस्तु छाडेर हास्यप्रधान चलचित्रप्रति नै आकर्षित हुनु रहर नभई बाध्यता भएको साम्राज्ञी बताउँछिन् । आफूले चलचित्रमा चाहेजस्तो क्यारेक्टर अझै पनि पाई नसकेको उनी बताउँछिन् । ‘मलाई गम्भीर कथावस्तु भएको फिल्म खेल्ने रहर छ,’ उनी भन्छिन्, ‘जसमा म रुँदा र हाँस्दा दर्शक पनि मसँगै रोऊन् र हाँसून् ।’

नेपाली फिल्म क्षेत्रमा अझै पनि स्तरीय र दर्शक तान्ने चलचित्र निर्माण नहुनुमा कमजोर कथावस्तु र अत्यन्त कम बजेटमा चलचित्र निर्माण हुनुलाई मुख्य कारण ठान्छिन् उनी । ‘चलचित्र पनि एउटा व्यवसाय हो र यसमा आवश्यक परे जत्ति लगानी गर्नै पर्छ भन्ने मानसिकता निर्मातामा विकास हुनै पर्छ,’ उनले भनिन्, ‘अनि मात्र हामी बलिउड र हलिउडका चलचित्रसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम हुन्छौं ।’

नम्रता श्रेष्ठ, प्रियंका कार्की, सौगात मल्ल, दयाहाङ राई आफ्ना प्रिय कलाकार रहेको बताउने साम्राज्ञी बलिउडमा कंगना रणावत, रणवीर कपुर र आलिया भट्टको अभिनय मन पर्ने बताउँछिन् ।नातिनी २ वर्षपछि घर आउँदा आफूहरू अत्यन्त खुसीभएको साम्राज्ञीका हजुरबुबा–हजुरआमाले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २२, २०७६ १०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT