वन्यजन्तुलाई ‘क्यानोपी ब्रिज’ 

अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — राजमार्गमा चल्ने सवारीले किचेर वन्यजन्तु मर्नेक्रम बढेपछि बाँके निकुञ्जले पहिलो पटक क्यानोपी ब्रिज (पुल) बनाएको छ । जुट, रेशमको डोरी र काठ प्रयोग गरेर राजमार्गमाथि ६ वटा क्यानोपी पुल बनाइएको हो । 

बाँदर, लाखर्के, न्याउरीमुसा, गोहोरो र निर बिरालो धेरै मरेको पाइएपछि दायाँबायाँ रुखमा डोरी टाँगेर पुल बनाइएको हो । निकुञ्जका सूचना अधिकारी विष्णु थपलियाले अधिकांस समय रुखमा बस्ने बाँदर, लोखर्केले ओहोर दोहोर गर्न उक्त पुलको प्रयोग गर्ने भएकाले सडक दुर्घटनाबाट मर्ने वन्यजन्तुको संख्या घट्ने विश्वास व्यक्त गरे ।


निकुञ्जखण्डको पूर्व–पश्चिम राजमार्गको अगैयादेखि ओभरी खण्डमा ३ र रत्नमार्गको चिसापानी खण्डको २ ठाउँ गरी ६ वटा क्यानोपी पुल बनाइएको हो । ‘यसलाई परीक्षणको रुपमा सुरु गरिएको छ’ थपलियाले भने, ‘कुन वन्यजन्तुले कति प्रयोग गर्छन् भन्ने सूचनाका लागि ९ वटा क्यामेरा ट्रयाप जडान गरिएको छ ।’ ६ महिना क्यामेराबाट अनुगमन गरिनेछ ।


राजमार्गको खैरीमा २५, मुगुवामा २४, मुगवामै २२, चिसापानीमा १७ र चिसापानीमै १४ मिटर लम्बाईका क्यानोपी पुल बनाइएको हो । सबै पुलको उचाईँ ८ मिटर छ भने चौडाई आधा मिटर छ ।


आर्थिक वर्ष ०७१/७२ देखि २०७६/७७ को भदौसम्म पूर्व–पश्चिम र रत्न राजमार्ग खण्डमा सवारी साधनले किचेर २ सय ८० वन्यजन्तु मरेका थिए । सबभन्दा बढी बाँदर, लोखर्के, मनसाप्रो, गोहोरो, न्याउरी मुसा र नीर बिरालो मरेका छन् ।


बाँके निकुञ्ज पूर्व–पश्चिम राजमार्गको शिवखोलादेखि पश्चिमको कोहलपुरसम्म ७२ किमि क्षेत्रमा फैलिएको छ । वीरेन्द्रनगर जोडिने रत्नराजमार्गको कोहलपुरदेखि बबईसम्मको ३० किमि क्षेत्रमा पनि बाँके र बर्दिया निकुञ्जमा फैलिएको छ । धेरै भाग राजमार्गमा पर्ने भएकाले वन्यजन्तु सवारी साधनको मारमा पर्ने गरेका छन् ।


निकुञ्जले राजमार्गमा पर्ने निकुञ्जको भागमा सवारी साधनको गति ४० किमि प्रतिघण्टा तोके पनि त्यो भन्दा बढी गतिमा सवारी साधन गुड्ने गरेका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७६ १५:२३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

महरा प्रकरण : राजीनामा पनि स-सर्त ? फरक दलको सभामुख/उपसभामुखको बाटो खुल्यो

दुर्गा खनाल

काठमाडौँ — सभामुख कृष्णबहादुर महराले राजीनामा  पत्रमा ‘छानविन नसकिँदासम्मका लागि’ राजीनामा दिएको उल्लेख गरेका छन् । राजीनामा पत्रको भाषा हेर्दा उनी छानविन सकिएपछि फेरी फर्किन चाहन्छन् भन्ने झल्किन्छ । तर संधिवान र कानुनले उनको यो भाषालाई चिन्दैन । राजीनामा दिएपछि उनको पद गएको छ । उनले उपसभामुखलाई राजीनामा दिएका छन् । 

राजीनामा दिएपछि त्यो स्वीकृत/अस्वीकृत गर्ने प्रक्रियामा जानु पर्दैन स्वतः सक्किन्छ। संवैधानिक कानुनका जानकार अधिवक्ता टीकाराम भट्टराईकाअनुसार महराको पद समाप्त भएको छ । ‘अब अर्को सभामुख चयन गर्नुपर्छ’ उनले भने,‘राजीनामा ससर्त हुँदैन । छानविनबाट क्लिन चिट पाउने अवस्था बनेपनि अब उहाँको पद फर्किँदैन ।’

उनका अनुसार सभामुखले राजीनामा दिएको औपचारिक जानकारी संसदमा गराउनुपर्छ । अहिले संसदको अधिवेशन चलेको छैन । नयाँ अधिवेशन सुरुभएपछि राजीनामा पत्रबारे जानकारी गराउनुपर्ने हुन्छ । त्यसपछि सभामुख निर्वाचनको प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्छ । नयाँ सभामुख चयन नहुँदा सम्म सभामुखले गर्दै आएको काम स्वतः उपसभामुखले गर्नेछिन् । सभामुखको अनुपस्थितिमा गर्ने काम उपभामुखले गर्ने संविधानमा प्रावधान छ ।

महराको राजीनामापछि अब संघीय संसदमा सभामुख र उपसभामुख फरक दलको हुने संविधानको प्रावधानको कार्यान्वयन गर्नकालाई बाटो खुलेको छ । अब हुने निर्वाचनमा सभामुख र उपसभामुख फरक दल र लिंगको हुने गरी निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्छ । त्यसैले सभामुख र उपसभामुख मध्ये एउटा पद अब सत्तारुढ नेकपा भन्दा अर्को दलको भागमा पुग्नेछ । संविधानको धारा ९१ मा सभामुख र उपसभामुख फरक दलको हुने प्रावधान छ । तर सभामुख र उपसभामुखको निर्वाचनपछि पार्टी एकता भएकाले अहिले एउटै दलको भन्ने प्रधावान यसमा आकर्षित नहुने तर्क नेकपाले गरेको थियो । यही विषयको विवाद सर्वोच्च अदालतमा विचारधीन छ ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७६ १४:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×