अस्ट्रेलियासँग हवाई सम्झौता हुँदै

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — नेपालले यसै साता अस्ट्रेलियासँग एयर सर्भिस एग्रिमेन्ट (हवाई सम्झौता) गर्ने भएको छ । क्यानडाको मोन्ट्रियलमा मंगलबारदेखि हुने अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आईकाओ) को ४० औं सम्मेलनका क्रममा सम्झौता गरिने संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईले जानकारी दिए ।

ZenTravel

सम्मेलनमा सहभागी हुन आइतबार राति भट्टराईको नेतृत्वमा ५ सदस्यीय टोली त्यसतर्फ गएको छ । अस्ट्रेलिया उच्च शिक्षाका लागि जाने नेपाली विद्यार्थीको पहिलो रोजाइमा पर्ने मुलुकमध्ये एक हो ।

Meroghar


सीधा उडान नभएका कारण चीन, कोरिया, मलेसिया, हङकङ, थाइल्यान्ड हुँदै नेपालीहरू अस्ट्रेलिया आउजाउ गर्न बाध्य छन् । आईकाओको सम्मेलनमा सहभागी हुने टोलीले पर्यटनमन्त्रीको उपस्थितिमा अस्ट्रेलियासँग हवाई सम्झौता गर्ने पर्यटन सचिव केदारबहादुर अधिकारीले जानकारी दिए । ‘नेपाली राजदूत वा सहसचिव नेतृत्वको टोलीले अस्ट्रेलियाली टोलीसँग हवाई सम्झौता गर्नेछ,’ उनले भने ।

११ दिन चल्ने सम्मेलनमा अस्ट्रेलिया पनि सहभागी हुँदै छ । कुनै पनि मुलुकमा उडान सुरु गर्नुअघि हवाई सम्झौता गर्नुपर्छ । नेपालले हालसम्म ३९ मुलुकसँग यस्तो सम्झौता गरिसकेको छ । अस्ट्रेलियाले झन्डै ७ वर्षअघि नेपालसँग हवाई सम्झौता गर्न चाहेको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक राजन पोखरेल बताउँछन् तर त्यसताका उसले आफ्नो मुलुकको कुनै एयरलाइन्सबाट सीधा उडान नभई कोड सेयरिङ गर्न चाहेको थियो । तर उक्त प्रस्ताव पारित हुन सकेको थिएन ।

यसपटक अस्ट्रेलियासँग धेरै तहको छलफलपछि हवाई सम्झौता गर्ने निर्णयमा पुगेको पर्यटन मन्त्रालयले जनाएको छ । अस्ट्रेलियाअघि नेपालले कम्बोडियासँग ०७५ मंसिरमा काठमाडौंमै हवाई सम्झौता गरेको थियो । नेपालले युरोपियन युनियनका ७ वटा सदस्य मुलुकसँग हवाई सम्झौता गरे पनि तीसँगको हवाई सेवा हाल बन्द छ ।

नेपाली प्रतिनिधिमण्डलले सम्मेलनका अवसरमा युरोपियन युनियन (ईयू) सँग पनि उसले लगाएको कालोसूचीबारे छलफल गर्ने जनाएको छ । ईयूले सन् २०१३ देखि नेपाली वायुसेवा कम्पनीलाई उसका सदस्य मुलुकमा उडान गर्न रोक लगाएको छ । युरोपियन युनियनले चासो राखेको विषय नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको संस्थागत विभाजनको प्रक्रियालाई आफू आएदेखि नै अघि बढाएको मन्त्री भट्टराईले बताए ।

‘ईयूको चासो नियामक एवं सेवाप्रदायक संस्था एउटै हुनुहुन्न भन्ने छ, यो हाम्रो पनि चासो हो,’ उनले भने, ‘मैलै मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेकै दिन पहिलो निर्णय यसैसम्बन्धी गरेको थिएँ । यससम्बन्धी विधेयक विभिन्न मन्त्रालयमा रायका लागि पठाउने मेरो निर्णय थियो ।

मन्त्रालयहरूबाट राय पनि आइसकेको छ ।’ संघीय संसद्को आगामी अधिवेशनमा प्राधिकरणलाई विभाजन गर्न बनाइएको विधेयक पठाउने तयारी रहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७६ ०८:४९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

४१ विमानस्थल घाटामा, काठमाडौंसहित ८ मात्रै नाफामा

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — हवाई यातायातबाट राज्यले अधिकतम फाइदा लिने उद्देश्यले देशभर डेढ खर्ब हाराहारी लगानी गरेर स्थापना गरेको उड्डयन क्षेत्रअन्तर्गतका ४९ वटा विमानस्थलमध्ये ४१ वटा घाटामा छन् । १६ वटा विमानस्थल यात्रु र जहाजको अभावमा बन्द छन् भने नाफामा ८ वटा मात्रै देखिएका छन् । 


नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा ८ वटा विमानस्थल मात्रै नाफामा देखिएका छन् । ‘विमानस्थलको आम्दानी र प्राधिकरणले बेहोर्ने सञ्चालन खर्चका आधारमा गत वर्ष ४१ वटा विमानस्थल घाटामा गए,’ प्राधिकरणको अर्थ विभाग निर्देशक गोविन्द दाहालले भने, ‘सञ्चालन खर्च तथा आम्दानीका आधारलाई मापदण्ड बनाउँदा ८ वटा विमानस्थल मात्रै नाफामा छन् ।’

प्राधिकरणका अध्यक्ष रहेका संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईले भदौ १९ मा स्वीकृत गरेको ०७६/७७ को नीति, बजेट तथा कार्यक्रमअनुसार नाफामा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलपछि भैरहवा, नेपालगन्ज, विराटनगर, सिमरा, भरतपुर र धनगढी विमानस्थल छन् । त्यस्तै अत्यधिक पर्यटक आउजाउ गर्ने पोखरा, लुक्ला, जोमसोम र सिमिकोट विमानस्थल पनि नाफामा छन् ।

गत वर्ष सर्वाधिक ८ अर्ब ११ करोड आम्दानी काठमाडौं विमानस्थलले गरेको छ । पोखराले ९ करोड ३९ लाख, विराटनगरले ८ करोड ८० लाख, भैरहवाले ७ करोड ६७ लाख, नेपालगन्जले ७ करोड ५७ लाख, धनगढीले २ करोड ७६ लाख, भरतपुरले २ करोड ३० लाख, लुक्लाले २ करोड, सिमराले १ करोड ८३ लाख र सिमिकोट विमानस्थलले १ करोड ३१ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन् ।

विमानस्थलहरूको मुख्य आयस्रोतमा जहाज उडानमा उपलब्ध गराउने सञ्चार तथा उड्डयन सहायक सेवा, अवतरण, पार्किङ, भूमि प्रबन्ध, गृहलगायतका कम्तीमा पनि दुई दर्जन हाराहारी सेवाबाट शुल्क, भाडा, दस्तुर रोयल्टीलगायत पर्छन् । हाल बन्द रहेका विमानस्थलमा दार्चुला, बैतडी, बझाङ, ढोरपाटन, डोटी, जिरी, कांगेलडाँडा, लाङटाङ, महेन्द्रनगर, मनाङ, मसिनेचौर (डोल्पा), पालुङ, रोल्पा, मेघौली, स्याङबोचे र टीकापुर विमानस्थल छन् । प्राधिकरणले हाल ६ वटा आन्तरिक विमानस्थल अर्घाखाँची, गुल्मी, इलाम, कालीकोट, कमलबजार र खिजिचण्डेश्वरी तथा तीनवटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमध्ये पोखरा र गौतमबुद्ध–भैरहवा निर्माण भइरहेका छन् भने निजगढ निर्माण हुने प्रक्रियामा छ ।

सञ्चालनमा रहेका ४९ मध्ये ३२ वटा कालोपत्रे धावनमार्ग भएका विमानस्थल हुन् । ४० वर्षपछि बैतडी, बझाङ, डोल्पा मसिनेचौर, डोटी, कालीकोट र लामीडाँडा विमानस्थल कालोपत्रे हुँदै छन् । हाल चालु अवस्थामा रहेका ४९ मध्ये ४१ वटा विमानस्थलमा रात्रि उडान सुविधा छैन । रात्रि उडान गर्न सकिनेमा काठमाडौंबाहेक विराटनगर, चन्द्रगढी, धनगढी, गौतमबुद्ध भैरहवा, नेपालगन्ज र सिमरा मात्रै हुन् ।

प्राधिकरणले एक वर्षअघि परामर्शदातामार्फत गराएको सम्पत्ति मूल्यांकन प्रतिवेदनअनुसार देशभरका सबै विमानस्थल, पूर्वाधार, भवन र धावनमार्गलगायतमा सरकारको लगानी कम्तीमा १ खर्ब ३७ अर्ब ६४ करोड पुगेको छ । यी सबै विमानस्थलको तालुक निकाय प्राधिकरणको मासिक आम्दानी ६० करोड हाराहारी छ । प्राधिकरणका सूचना अधिकारी त्रिलोचन पौड्यालका अनुसार चालु वर्ष प्राधिकरणले ४६ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ बराबरको बजेट ल्याएको छ । जसमा ८ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ बराबरको एरोनटिकल र ननएरोनटिकल आय प्रक्षेपित गरेको छ । गत वर्ष प्राधिकरणले ७ अर्ब १५ करोड आम्दानी गरेको थियो । प्राधिकरणको कुल बजेट ४६ अर्बमा २९ अर्ब प्राधिकरणको स्रोत रहेको छ भने बाँकी १७ अर्ब नेपाल सरकारले उपलब्ध गराउने सेयर, ऋण र अनुदानको हिस्सा छ।

प्रकाशित : आश्विन ४, २०७६ ०९:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×