मुसहरका घरैपिच्छे इन्टरनेट

शिव पुरी

गजरा, रौतहट — गुजरा नगरपालिका–५ लक्ष्मीपुरको मुसहर बस्ती अब पहिलेजस्तो छैन । फुसका घर पक्कीमा रूपान्तरित हुँदै छन् । खरका छाना सिमेन्टका टायलमा बदलिएका छन् । पढ्नेहरू बढेका छन् ।

विगतमा आफैंभित्रको अभाव, अशिक्षा र गरिबीमा जकडिएर बसेका उनीहरू अहिले बाहिरी संसार पनि बुझ्दै छन् । त्यसबारे चर्चा गर्छन् ।

बस्तीका ३० वटै घरमा इन्टरनेट जोडिएको छ । एन्ड्रोइड मोबाइल नभएका घर बिरलै छन् । छोरी–बुहारीसमेत नेट चलाएर समाचार हेर्छन् । युट्युबबाट मनोरञ्जन लिन्छन् । सबैजसोका सञ्चारमा पहुँच छ । गाउँका प्रलाद माझी मुसहरले सामूहिक रूपमा पैसा तिर्ने गरी इन्टरनेट जडान गरेका छन् ।

बस्तीको बीचमा घर भएकाले त्यहींबाट वाइफाईको पासवर्ड लिएर गाउँका युवायुवती फेसबुक, म्यासेन्जर, भाइबर र युट्युब चलाउँछन् । त्यसैबाट सरसफाइका उपाय सिक्छन् । अब उनीहरूले पढ्नुपर्छ भन्ने बुझेका छन् । मुसहर बस्ती क्रमशः ‘स्मार्ट’ बन्दै छ ।

गाउँमा आठ महिनाअघि इन्टरनेट जडान गरिएको हो । युवायुवतीदेखि पाको उमेरकाहरू पनि बिहान–बेलुकी मोबाइलमा सूचना लिनदेखि फिल्म हेर्न व्यस्त देखिन्छन् । सोमबार अधिकांश महिला भारतको रेल्वे स्टेसनमा मागेर गुजारा चलाउँदै आएकी रानु मण्डलको फेरिएको जीवनबारेको सामग्री हेरिरहेका थिए । गाउँका अगुवा नथुनी मुसहर उनीहरूलाई रानुबारे जानकारी गराउँदै थिए ।

नेटबाटै उनीहरूले देशविदेशको खबर बुझ्न पाएका छन् । ‘बिस्तारै सबै जना मोबाइलमा नेट चलाएर खबर हेर्न र बिभिन्नखाले मनोरञ्जन लिन सक्ने भएका छन्,’ नथुनीले भने, ‘पछिल्लो समय इन्टरनेटप्रति मुसहर समुदायको आकर्षण बढ्दो छ । बिस्तारै सबैले यो सुविधा लिन चाहेका छन् ।’ सुबिसु नेटवर्कले गाउँमा नेट जडान गरिदिएको हो । उनीहरू महिनैपिच्छे एक सय रुपैयाँका दरले १५ घरले रकम उठाएर बुझाउँछन् ।

प्रलाद मुसहरका छोरा प्रदीप पोखरामा बीबीएस पढ्दै छन् । अरू ४ जना युवा बिभिन्न क्याम्पसमा स्नातक तह पढिरहेका छन् । यस्तो अरू मुसहर बस्तीमा विरलै हुन्छ । यहाँका करिब १० युवकले एसएलसी उत्तीर्ण गरेका छन् । पढ्ने उमेरका अधिकांश बालबालिका विद्यालय जान्छन् ।

इन्टरनेट जोडिएपछि समाचार पढ्न र हेर्न सजिलो भएको पूजादेवी माझी (मुसहर्नी) ले सुनाइन् । ‘सुरुमा त मोबाइल कस्तो हो र कसरी चलाउने भन्ने जानकारी थिएन,’ उनले भनिन्, ‘नेट जडान भएपछि बिस्तारै सिक्दै गएँ । अहिले मज्जाले नेटको सदुपयोग गर्छौं ।’ उनी १० मा पढ्छिन् । कुनै संघसंस्थाले सहयोग गरिदिए गाउँका सबैले एकसाथ इन्टरनेट प्रयोग गर्न पाउने उनीहरूको भनाइ छ । लक्ष्मीपुरबाहेक कुनै पनि मुसहर बस्तीले नेटको सुविधा लिएका छैनन् ।

यहाँ लेखपढ गर्न नजान्नेहरू ज्याला मजदुरी गर्छन् । पढेका केहीले बिभिन्न सामाजिक संघसंस्थामा काम गर्दै आएका छन् । गाउँका तीन बुहारीले एसएलसी उत्तीर्ण गरेका छन् । उनीहरू इन्टरनेटको सहायतामा स्वास्थ्य, सरसफाइ तथा सामाजिक चेतनाका सामग्री हेर्छन् । अरूलाई पनि ती सामग्रीबारे जानकारी गराउँछन् ।

रविना माझीले वाइफाईले नयाँ विषयको जानकारी लिन सजिलो बनाएको बताइन् । उनले एसएलसी उत्तीर्ण गरेकी छन् । अहिले सबैले सरसफाइमा ध्यान दिन्छन् । प्रत्येकका घरमा खानेपानीको धारा छ । घर कच्ची भए पनि शौचालय पक्की बनाएका छन् । जिल्लामा ६० वटाजति मुसहर बस्ती छन् । उनीहरूको संख्या १५ हजार ३ सयजति छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७६ ०९:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

क्रसर उद्योग पार्किङ गरिएका ३ स्काभेटरमा आगजनी

घनश्याम खड्का

म्याग्दी — बेनी नगरपालिका–५ बगुवाखोलास्थित क्रसर उद्योग क्षेत्रमा पार्किङ गरी राखिएका तीन वटा स्काभेटरमा अज्ञात समूहले आगजनी गरेको छ । 

बिहीबार बिहान ३ बजेतिर निर्माण ब्यवसायी नारायण जिसीको बिएन कन्ट्रक्सनका स्काभेटरमा आगजनी गरिएको हो ।

घटनाको छानबिन भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । केही दिन अघि नेत्रविक्रम चन्द समूहको जिल्ला जनपरिषद् म्याग्दीले ‘जथाभावी नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गरी नदी दोहन गर्ने काम नरोके कारवाही गर्ने’ भन्दै कालो ब्यानर टाँगेका थिए ।

‘तीनवटा स्काभेटरमा आगोलागी भएको खबर पाएपछि राति नै प्रहरी पुगेर आगो नियन्त्रणमा लिएको हो । सबै मेशिनका इन्जिन समेत जलेका छन्,’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख डिएसपी महेन्द्रप्रसाद मरासिनीले भने, ‘घटनाको कारण र आगो लगाउने पक्ष पत्ता लगाउन छानबिन गरिरहेका छौं ।’

साबिक नेकपा एमाले निकट युवा संघका केन्द्रीय सदस्य तथा एमाले बेनी नगर कमिटीका अध्यक्ष रहेका व्यवसायी जिसी निर्माण व्यवसायी संघका जिल्ला अध्यक्ष हुन । यस अघि पनि अज्ञात समूहले जिसीको क्रसर उद्योगका ट्रिपर र जेसिबी समेतका उपकरणमा दुई पटक आगो लगाएको थियो ।

‘हालसम्म कसैले पनि मलाई भेटेर वा फोनमा पनि उद्योग र मेरा बारेमा कुरा गरेका थिएनन् । कहिल्यै चन्दा पनि मागेका थिएनन्,’ निर्माण ब्यवसायी जिसीले भने, ‘नदी दोहनका आरोप व्यवसायिक इर्ष्यामा राजनीति मिसिएको पनि हुनसक्छ ।’

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७६ ०९:२७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT