काबुल विस्फोट : तीजकै दिन पुछियो सिउँदो- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

काबुल विस्फोट : तीजकै दिन पुछियो सिउँदो

चन्द्रबहादुर र कृष्णबहादुर अन्तिमपटक गएर फर्कने भन्दै परिवारसँग बिदा भएका थिए । चन्द्र फर्किएर जिमखाना चलाउने योजनामा थिए । कृष्णलाई घरको ऋण तिर्नु थियो ।
मधु शाही, रमेशकुमार पौडेल

बाँके र चितवन — चन्द्रबहादुर पुन र कृष्णबहादुर थापा परिवारसँग छुट्टिएको धेरै भएकै छैन । बिदा सकेर फर्कन लागेका उनीहरूको गन्तव्य एउटै थियो । दुवै जना फरक–फरक ठाउँका । चिनजान पनि थिएन । तर आज उनीहरू दुवैका परिवारले भोगिरहेको वेदना एउटै छ ।

शोक उस्तै छ । भदौ पहिलो साता मात्र फर्किएका चन्द्रबहादुरले तीजका दिन पत्नीलाई फोन गरेका थिए । त्यही उनको अन्तिम बोली भयो ।


घरको ऋण तिर्ने गरी छिट्टै फर्कने वाचा गरेका कृष्णबहादुरको त्यही भेट परिवारसँग अन्तिम हुन पुग्यो । सोमबार राति अफगानिस्तानमा भएको आत्मघाती विस्फोटमा यी दुवैको मृत्यु भयो । तीजको बिहानै चन्द्रबहादुरले पत्नी धनमायालाई फोन गर्दा उनी व्रतको तरखरमा थिइन् । पूजाका सरसामान जुटाउँदै थिइन् । मध्याह्न दोस्रोपटक फोन आयो । त्यति बेला उनी सिन्दूर, चुरा र गरगहनामा सजिएकी थिइन् ।


चन्द्रबहादुरले भने, ‘तीजमा चिटिक्क भएर नाच्न जानू । फेसबुकमा फोटो राख्नू, म लाइक र कमेन्ट गरौंला ।’ धनमायाले गुलाबी रंगको सारी र रातो चुरामा फोटो खिचाइन् । अपलोड गराउँदा साँझ ७ बजिसकेको थियो । अरू बेला पतिले तत्काल लाइक गरिहाल्थे । यसपटक एक घण्टासम्म पनि प्रतिक्रिया आएन । धनमाया आफैंले फोन गरिन्, उठेन । लोग्नेकै आयु बढाउन निराहार व्रत बसेकी उनी । सुरुमा झनक्क रिसाइन् । फेरि सोचिन्, यस्तो त कहिल्यै हुँदैनथ्यो । त्यो रातभर फोटोमा पतिको ‘लाइक’ कुर्दैमा बित्यो ।


भोलिपल्ट अफगानिस्तानमा बम विस्फोटमा नेपालीसमेत परेको खबर आयो । धनमायाले पनि गाइँगुइँ सुनिन् । सुरुमा उनलाई चन्द्रबहादुर घाइते मात्र भएको र अस्पतालमा राखिएको भनियो । यसले केही आशा पलायो । तर, दुबईमा रहेका दाजुले फोन गरेपछि भने उनी छाँगाबाट खसेझैं भइन् । चन्द्रबहादुरले उनलाई सधैंका लागि छाडेर गइसकेका रहेछन् ।


त्यसयता रुँदारुँदा उनको आँसु सुकिसक्यो । मोबाइलमा आफ्नै फोटो नियाल्दै भन्छिन्, ‘अब यो फोटोमा उहाँको लाइक कहिल्यै आउने छैन ।’ बाँकेको कोहलपुर–२, प्रेमनगरमा घर भएका ३५ वर्षीय चन्द्रबहादुर १३ वर्षअघि रोल्पाको लिबाङ–१, सल्लेबोटबाट बसाइँ सरेर आएका थिए । ६५ वर्षीय बाबुका सहारा, तीन दिदीका आडभरोसा, दुई सन्तानका पिता र पत्नीका खुसी थिए उनी ।


लामो समय दुबईमा रोजगारी गरेका उनी आठ वर्षअघिदेखि अफगानिस्तान आउजाउ गर्दै थिए । धनमायाका अनुसार उनी दैनिक व्यायाम गर्थे । दौडमा रुचि राख्थे । खानपिनमा असाध्यै ध्यान दिन्थे । अफगानिस्तान गएपछि उनले जिम हलमा काम पाए । उनको प्रस्तुति देखेर कम्पनीले उनलाई प्रशिक्षक बनायो ।


‘यस वर्ष मात्रै काम गरेर अब नफर्किने गरी नेपाल आउने उहाँको योजना थियो,’ उनले भनिन् । उनी डेढ महिनाअघि मात्र परिवार भेट्न आएका थिए । त्यति बेला एक वर्षपछि स्वदेश फर्किएर जिम सेन्टर खोल्ने योजना सुनाएका थिए । धनमायाले सुनेअनुसार घटनाका दिन चन्द्रबहादुर जिम हलमा काम सकेर कोठामा फर्किंदै थिए । विस्फोटको आवाज आएपछि जिम हलतिरै फर्किए ।


उनी घाइते साथीहरूलाई उद्धार गर्नतिर लागे । त्यही बेला उनको छातीमा गोली बर्सियो । ‘उहाँले आफ्नै ज्यानको बाजी राखेर अरूलाई त बचाउनुभएछ, हामी यहाँ पलपल मर्ने भयौं,’ उनले भक्कानिँदै भनिन्, ‘बूढो बाउ र चिचिला छोराछोरी अब कसरी सम्हाल्नू ?’ दुर्घटनाको तीन दिनसम्म पनि बुबा रवेबहादुरलाई छोरो बितेको पत्तो थिएन ।


अस्पतालमा उपचार भइरहेको भन्दै परिवारले लुकाइरहे । बिहीबार धनमायाले ठूलो हिम्मत जुटाएर ससुरालाई खबर सुनाइन्, ‘छोरा रहेनन् बा ।’ सुनेर उनी रन्थनिए । गहभरि आँसु पार्दै भने, ‘हे दैव यो के सुन्नुपर्‍यो ?’ त्यसपछि बुहारी, नातिनातिना उनकै काँधमा टाउको राखेर रुन थाले । रवेबहादुरले हिम्मत जुटाउँदै भने, ‘नरोऊ । म अझै बाँच्छु, तिमीहरूका लागि ।’


चन्द्रबहादुर तीन छोरीपछि जन्मेका एक्ला छोरा थिए । उनी पाँच वर्षकै छँदा आमा दमको रोगले बितिन् । पिताले एक्लै मजदुरी गरेर चार सन्तान हुर्काएका थिए । ‘जवानीमा श्रीमतीले छोडी, बुढेसकालमा छोरो गयो,’ उनले बुहारीले ओढेको रुमालले आँसु पुछ्दै भने, ‘अब नातिनातिना र बुहारीका लागि बाँच्छु ।’


कृष्णबहादुर थापा अफगानिस्तानमा सुरक्षा गार्डको काम गर्थे । बिदा सकेर भदौ ३ गते मात्र काबुल फर्केका थिए । पत्नी लक्ष्मीले उनलाई जान नदिन निकै प्रयास गरिन् । राहदानीसम्म लुकाइदिइन् । त्यसपछि उनी बिदा थपेर आउँछु भन्दै काठमाडौं लागे । तर त्यहाँ पुगेपछि अफगानिस्तान उड्ने भएँ भन्दै फोन गरे । बाँकी हरहिसाब मिलाएर चाँडै फर्कने उनको वाचा थियो । तर, विस्फोटमा परेर ५२ वर्षकै उमेरमा उनी बिदा भए ।


चितवन सदरमुकाम भरतपुरदेखि लगभग १२ किमि पश्चिममा छ पार्वतीपुर बजार । केही तल गएर दक्षिण लागेपछि कालिका चोक । चोकभन्दा अलि परको घर । अगाडिपट्टि बालुवा चाल्न ठिक्क पारिएको तारजाली उभ्याइएको छ । माथिल्लो तला प्लास्टर तयारी हुँदै थियो । घरबाहिर पूरै सन्नाटा छ । भित्री कोठामा रुवाइ सुनिन्छ । थापाको घरमा बिहीबार मध्याह्नको माहोल यस्तै देखिन्थ्यो ।


नेपाली सेनाका जागिरे थापाले १५ वर्षअघि अवकाश पाएका थिए । त्यसपछि सुरक्षा गार्डमा काम गर्न काबुल गए । ‘उमेरले गाह्रो हुने अवस्था हो, त्यसमाथि त्यस्तो अशान्त देशमा नजानुस् भनेका थियौं,’ साइँली भाइबुहारी सुनिताले भनिन् । तर थापा घर बनाएको ऋण तिर्नकै लागि पनि पुगेर आउन चाहन्थे । ‘यसपटक धेरै नै कर गरेका हौं, दाइ झोला पनि नलिई काठमाडौं जानुभएको हो ।


जे जसरी जानुभयो, चाँडै फर्कनुहोला भन्ने थियो । एक्कासि यस्तो दुःखद खबर आयो,’ भाइ बलरामले भने । आफन्तका अनुसार घर बनाउँदाको ३५ लाखभन्दा धेरै ऋण छ । पहिलो तला पूरा गरे पनि दोस्रो तलाको काम बाँकी छ । साइँला र कान्छा भाइ पनि सेनामै जागिरे थिए । तीनै छोराले बुबा गुञ्जबहादुरको पथ पछ्याएका थिए ।


‘ठूलो छोरो जन्म्यो भन्ने सुनेपछि बिदा लिएर आएँ, त्यसपछि जागिरमा फर्किनँ । आज त्यही छोरो मलाई कहिल्यै नभेट्ने गरेर गयो,’ ७८ वर्षे गुञ्जबहादुरले आँसु टिलपिल पार्दै भने । थापाका दुई भाइ छोरा छन् । जेठा छोरा दुबईमा छन् । पत्नी लक्ष्मी र आमा चित्रकुमारी रुँदारुँदै बेहोस हुन्छन् । कान्छा छोरा रञ्जितलाई उनीहरूलाई सम्झाउन मुस्किल परेको छ । जेठा रमेश दुबईबाट हिँडिसकेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७६ ११:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एटीएमबाट रकम चोरी प्रकरण : भारतबाट चोरी भएको पैसा असुल्न कठिन

यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौँ — नक्कली कार्डमार्फत रकम चोरी प्रकरणमा भारतबाट झिकिएको भनिएको करिब १ करोड ५ लाख रुपैयाँ असुल हुन कठिन देखिएको छ । नेपाली एटीएमबाट चोरी भएको करिब १ करोड ८९ लाखमध्ये अधिकांश फेला परिसक्दा पनि भारतबाट चोरी भएको रकमबारे राष्ट्र बैंकलगायत सबै सरोकारवाला मौन छन् । 


घटना अनुसन्धानका लागि राष्ट्र बैंकले गठन गरेको टोलीले बुधबार नै प्रतिवेदन बुझाएको छ । प्रतिवेदनमा भारतबाट केही रकम निकालिएको देखाएको छ । ‘भारतभित्रबाट ६ वटा नेपालका वाणिज्य बैंकहरूको विभिन्न कार्डहरू प्रयोग गरी भारतका २४ बैंकका १ सय ३२ एटीएमबाट भारु १ करोड ५ लाख ८७ हजार २ सय (करिब १ करोड ६९ लाख रुपैयाँ) भिकिएको पाइएको छ,’ राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

यो गत शनिबार बिहान ११ बजेदेखि साँझ ४ः३५ बजेसम्मको कारोबार हो । ह्याकरले सो अवधिमा विद्युतीय कार्ड सेवा प्रदायक कम्पनी ‘भिसा इन्टरनेसलन’ सँग आबद्ध नेपाल इलेक्ट्रोनिक्स पेमेन्ट सिस्टम (नेफ्स) का सदस्य बैंकहरूको डेबिट/त्रेडिट कार्ड प्रयोग गरी रकम चोरी गरेको भेटिएको छ । ‘सो अवधिमा ह्याकरले नेपालबाट ७ वटा बैंकका विभिन्न कार्डहरू प्रयोग गरी १७ वटा बैंकका विभिन्न स्थानका ६८ वटा एटीएमबाट १ करोड ७९ लाख ४४ हजार ५ सय रुपैयाँ बराबर रकम झिकिएको देखियो,’ राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

उल्लिखित रकममध्ये धेरै रकम प्रहरीले बरामद गरिसकेको छ । भारतबाट चोरी भएको रकम असुलीबारे केही प्रक्रिया अघि नबढेको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता लक्ष्मीप्रपन्न निरौलाले बताए । ‘अध्ययन समितिले नेपालबाट रकम चोरी भइरहेको समयमा भारतबाट पनि रकम निकालिएको प्रारम्भिक प्रतिवेदन बुझाएको छ,’ उनले भने, ‘कुन–कुन बैंकबाट के कति रकम निकाले भन्ने विवरण छैन । यसकारण सो रकम असुलीबारे प्रक्रिया अघि बढेको छैन ।’

भारतबाट चोरी भएको भनिएको रकमबारे प्रहरीले पनि थप खोधखोज गरेको छैन । ‘कुन कुन व्यक्तिले कसरी रकम निकाले भन्ने तथ्यांक राष्ट्र बैंकसँग मागेका छौं,’ काठमाडौं प्रहरी परिसरका डीएसपी होविन्द्र बोगटीले भने, ‘अहिलेसम्म प्राप्त भएको सूचनाका आधारमा भारत भएको भनिएको चोरी रकम असुलीका लागि औपचारिक रूपमा केही प्रक्रिया अघि बढेको छैन ।’

भारतबाट नेपाली व्यक्तिले रकम निकालेको भए मात्र आफ्नो असुन्धानले समेट्ने उनले प्रस्ट्याए । ‘भारतबाट अन्य राष्ट्रका नागरिकले पैसा चोरी गरेका रहेछन् भने त्यो नेपाल प्रहरीको कार्यक्षेत्रभित्र पर्दैन,’ उनले भने, ‘यसबारे राष्ट्र बैंकबाट पूर्ण विवरण आएपछि मात्र खोजी गरिनेछ ।’ औपचारिक रूपमा प्रक्रिया अघि नबढे पनि अनौपचारिक रूपमा भने भारतीय पक्षसँग कुराकानी भइरहेको उनले बताए ।

भारतीय एटीएमबाट निकालिएको रकम असुलीबारे आफूहरूले केही भन्न नसक्ने नेप्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत प्रवीण प्रकाश क्षेत्रीले बताए । ‘फरेन्सिक टोलीले बिहीबारदेखि काम सुरु गरेको छ,’ उनले भने, ‘टोलीले मुख्य रूपमा बैंक, नेप्सको कारोबार प्रणाली, भिसा वा कस्तो कमजोरीका कारण रकम चोरी भएको हो, त्यो पत्ता लगाउनेछ ।’ उक्त टोलीले भारतबाट भएको कारोबारबारे केही भन्न नसक्ने उनले बताए । भारतमा पैसा निकाल्न प्रयोग भएका एटीएम जारी गर्ने बैंक नेप्सको सिस्टममा नभएकाले त्यो विवरण पत्ता लगाउन अप्ठ्यारो हुने उनको भनाइ थियो ।

३ करोड ५८ लाख चोरी भएको होइन
राष्ट्र बैंकको अध्ययन प्रतिवेदनमा गत शनिबार भएको एटीएमबाट पैसा चोरीको घटनामा करिब ३ करोड ५८ लाख रुपैयाँ झिकिएको देखाएको छ । ‘कुल नेपाली ३ करोड ५८ लाख ८४ हजार २० रुपैयाँ बराबरको रकम झिकिएको पाइएको,’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ । बैंकहरूले भने उल्लिखित सबै रकम चोरी नभएको दाबी गरेका छन् ।

ह्याकरले नेप्सेको सिस्टम ह्याक गरिरहेको समयमा ती बैंकका सर्वसाधारण ग्राहकले पनि रकम निकालेका छन् । प्रतिवेदनमा शनिबार बिहान ११ बजेदेखि साँझ ४ः३५ बजेसम्मको सबै कारोबार समेटिएको छ । भारतको मुद्रा (भारतबाट निकालिएको) मा पनि यही भएको हुन सक्ने बैंकहरूको दाबी छ ।

‘उक्त समयमा केही वास्तविक कारोबार पनि भएका छन्,’ बैंकर्स संघका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्रप्रसाद ढुंगानाले भने, ‘यसकारण अहिल्यै यही भनिहाल्ने अवस्था छैन ।’ यो विषयमा नेप्स र भिसाले अध्ययन गरिरहेकाले सत्यतथ्य छिट्टै बाहिर आउने उनले दाबी गरे । ‘चर्चामा आएजस्तै सबै रकम चोरिएको होइन,’ उनले थपे, ‘सो अवधिको के कति रकम चोरी भएको हो र कति सही हो भन्ने पत्ता लागिसकेको छैन ।’
फरेन्सिक अध्ययन सुरु
एटीएम प्रणाली ह्याक गरेर रकम चोरीको घटना अध्ययन गर्न आएको विदेशी विज्ञको टोलीले काम सुरु गरेको छ । सिंगापुरबाट आएको फरेन्सिक भनिने उक्त टोलीले बिहीबारबाटै काम सुरु गरेको नेप्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत क्षेत्रीले बताए । ‘फरेन्सिक टोलीले अनुसन्धान सुरु गरेको छ,’ उनले थप, ‘अध्ययनपछि वास्तविक कुरा पत्ता लाग्नेछ ।’

नेप्सको आग्रहमा फरेन्सिक टोली नेपाल आएको हो । टोलीले खासगरी नेप्स, सदस्य बैंक र भिसामध्ये कसको कमजोरीका कारणले रकम चोरी भएको हो, त्यो पत्ता लगाउनेछ । योसँगै भिसाको एक टोली पनि बिहीबार नेपाल आएको छ । यो टोलीले पनि आफ्नो तर्फबाट घटनाको अनुसन्धान गर्ने जनाइएको छ ।

७ बैंकको कार्डमार्फत ६८ एटीएमबाट चोरी
ह्याकरले नेपालबाट ७ वटा बैंकका विभिन्न कार्डहरू प्रयोग गरी १७ वटा बैंकका विभिन्न स्थानका ६८ वटा एटीएमबाट रकम चोरी भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

राष्ट्र बैंकको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार सेन्चुरी, नेपाल बैंक, इन्भेस्टमेन्ट, नबिल, लक्ष्मी, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड, हिमालयन, सानिमा, एनसीसी, कृषि विकास, मेगा, नेपाल एसबीआई, एनएमबी र कुमारी बैंक गरी १४ वाणिज्य बैंक र मुक्तिनाथ, गरिमा र महालक्ष्मी विकास बैंक गरी १७ बैंक तथा विकास बैंकका एटीएम प्रयोग भएको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ । ‘उक्त अवधिमा ती एटीएममा ७ सय ३ पटक एटीएम घोटिएको देखिएको छ,’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

ती बैंकको एटीएमबाट रकम निकाल्न ह्याकरले ७ वटा बैंकको एटीएम कार्ड प्रयोग गरेको भेटिएको छ । ती बैंकहरूमा सनराइज, माछापुच्छ्रे, ग्लोबल आईएमई, जनता, सिटिजन्स, एनआईसी एसिया र प्रभु बैंक छन् ।

भारतमा २४ बैंकका १३२ एटीएमबाट चोरी
ह्याकरले नेपालमा नेप्सको सिस्टम ह्याक गरिरहेको समयमा भारतमा २४ बैंकका १ सय ३२ एटीएम पैसा निकालेको देखिएको छ । त्यस अवधिमा ती बैंकहरूको एटीएममा नेपाली बैंकसँग सम्बधित कारोबार भएको प्रतिवेदनले देखाएको छ ।

उक्त अवधिमा ती एटीएमहरूमा १ हजार ७ पटक कार्ड घोटिएको भेटिएको छ । ‘ती एटीएममा सनराइज, माछापुच्छ्रे, ग्लोबल आईएमई, जनता, एनआईसी एसिया र प्रभु बैंकका एटीएम प्रयोग भएको भेटिएको छ,’ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७६ ११:१५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×