नारफूको सडक सपना

४ हजार ५० मिटर उचाइमा अवस्थित सडक सञ्जालले नछोएका यी गाउँबाट गाडी हेर्नमात्रै स्थानीयले कस्सिएर दुई दिनको पैदल यात्रा गर्नुपर्छ ।
आश गुरुङ

फू, मनाङ — गाउँबाट दुई दिनको पैदल छिचोलेपछि मात्रै तेन्जिङ पासाङ लामा मोटर चढ्न पाइने ठाउँ पुग्छन् । बाटो बिग्रिए मोटर सजिलै बेंसीसहर पुग्ने/नपुग्ने टुंगो हुन्न । लामालाई मात्रै होइन, सिंगो फू र नार गाउँवासीको समस्या यही हो ।

मनाङको फू गाउँ । तस्बिरः आश/कान्तिपुर

दुवै गाउँका बासिन्दाले मोटर पाइने ठाउँ पुग्न उत्तिकै पैदल दूरी पार गर्नैपर्छ । ‘डाँडामाथिको घाम भइसकियो, आफ्नो गाउँ आएको मोटर नदेख्दै मरिन्छ क्यारे,’ आँगनमा घाम तापिरहेकी फू गाउँकी ८८ वर्षीया सङगेछयोङज्योङ लामाले भनिन्, ‘गाउँले र माननीयले मोटरबाटो ल्याउने त भनेका छन् । कहिले हो कहिले ।’

सडक नपुगेका यी दुवै गाउँ छिमेकी चीनको तिब्बतसँग सिमाना जोडिएका छन् । अलि नजिक फू र तल्लो क्षेत्रमा नार पर्छ । सदरमुकाम चामेबाट पुग्न दुई दिन लाग्ने फू तिब्बती सीमा क्षेत्रबाट एक दिनको पैदल दूरीमा पर्छ । मनाङकै नार र फू निकै पछि मात्रै पत्ता लागेका बस्ती हुन् । खोलाले बगाएर ल्याएका जौको छोक्रा कहाँबाट आउने रहेछ भनेर खोजी गरिँदा मनाङमै ती दुई गाउँ पनि रहेछन् भन्ने पत्ता लागेको चामेका स्थानीयको भनाइ छ ।

तत्कालीन राजा महेन्द्रका पालामा २०२८ सालतिर पत्ता लागेको भनिएका गाउँका बासिन्दाको रहनसहन तिब्बतीसँग मिल्दोजुल्दो छ ।

तिब्बतीसँग ‘मीत’ लगाएर खाद्यान्नलगायत दैनिक उपभोग्य वस्तु ल्याएर उपभोग गर्ने गरिएकामा नार र फूसम्म पहिले गोरेटो बाटो पनि थिएन । पछि गोरेटो बाटो खुलेसँगै तल्लो क्षेत्रको लमजुङबाट मनाङको कोतो हुँदै खच्चडमार्फत खाद्यान्न आपूर्ति हुँदै आएको छ । अहिले तिब्बततर्फका सबै नाका बन्द छन् । खाँचोका सबै सामान लमजुङबाटै ल्याइने नार्पाभूमि गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष सोनामतेजे लामाले बताए ।

‘हाम्रो मुख्य आवश्यकता सडक हो ।सडक आए मात्र यहाँ विकास हुन्छ,’ उनले भने । संघीय संरचनापछि साबिकका नार र फू गाविसलाई मिलाएर नार्पाभूमि गाउँपालिका बनेको हो । यहाँ ५ वटा वडा छन् । जनगणना २०६८ अनुसार नारमा ८६ र फूमा ३६ गरी १ सय २२ घरधुरीमा ५ सय ३८ जनसंख्या थियो ।

अहिले गापामा १ सय २८ परिवार र ६ सय १५ जनसंख्या छ । गाउँपालिका अध्यक्ष मिङमा छिरिङ लामा मोटरबाटो मूल आवश्यकता भए पनि भौगोलिक हिसाबले सजिलो छैन । ‘नार खोलाको तिरैतिर ल्याउने हो । चट्टान र पहिरो मात्रै छ,’ उनले भने, ‘अबको तीन वर्षमा गाउँपालिकाकोकेन्द्र च्याँखुसम्म मोटरबाटो ल्याउने गरी काम थालेका छौं ।’

मनाङबाट प्रतिनिधिसभा सांसद पोल्देन छोपाङ गुरुङ ना र फूका लागि सडक योजनामा सबैको जोड रहेको बताउँछन् । नारखोलामाथि फडकेमा हिँड्नुपर्थ्यो । पोल्देनका पिता पेमाछिरिङ पञ्चायतकालको अन्तिमतिर स्थानीय विकास सहायकमन्त्री बने । त्यतिबेला नारखोलामाथिको जोखिमयुक्त फडकेलाई हटाएर झोलुंगे पुल हालिएको थियो ।

२४ ठाउँमा खोला वारपार गर्नुपर्नेमा उतिबेला सबै फडके फालेर ५ ठाउँमा वारपार हुने गरी झोलुंगे पुल निर्माणसँगै गोरेटो बाटो बनाइएको थियो । चालु वर्ष गण्डकी प्रदेश सरकारले सडक निर्माणका लागि ३८ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ । ‘त्यो बजेटले सडकको विस्तृत अध्ययनदेखि निर्माण सुरुवात हुन्छ । हामी नार र फूमा सडक पुर्‍याउन चाहन्छौं,’ उनले भने, ‘अब काम गर्ने बेला आएको छ ।’

सडक निर्माणका लागि नार्पाभूमिले २ करोड खर्च गरिसकेको अध्यक्ष लामाले बताए । ‘सडक निर्माणको योजना सुरु भएको तीन वर्ष भयो तर मोटर हिँड्ने गरी ट्र्याक कतै खोल्न सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘कोतो नजिकै स्याउबारी भीर र हुलाकी ओडारपारि तातोपानी भीरमा सडकको काम भइरहेको छ ।’

गाउँपालिकाले अधिकांश बजेट सडक पूर्वाधारकै योजनामा विनियोजन गरे पनि अप्ठेरो भौगोलिक अवस्थाका कारण काम निरन्तर अघि बढेको छैन । ‘अबको तीन वर्षमा च्याँखुसम्म मोटरबाटो पुर्‍याउने योजना छ,’ उनले भने । च्याँखुसम्म चामे नजिकै कोतोबाट पुग्ने दूरी करिब २५ किमि छ । ‘दूरीका हिसाबले धेरै टाढा त होइन तर हिँड्नै अप्ठ्यारो छ । यस्तो ठाउँमा सडक लाने हाम्रो सपना चानचुने होइन,’ उनले भने । च्याँखुबाट पनि नार र फू पुग्न १/१ दिन लाग्छ ।

चामे नजिकै कोतोबाट २ हजार ९ सय मिटरको मेतामा १ दिनमा पुगिन्छ । फू गाउँ ४ हजार ५० र नार ४ हजार २ सय मिटर उचाइमा छन् । फू पुग्न मेताबाट च्याँखु, क्याङ हुँदै जानुपर्छ । नार भने मेताबाट महेन्द्रपुल तरेर जानुपर्छ । दुवै गाउँ बर्सेनि हिउँदमा जिल्लाका अरू बस्तीबाट सम्पर्कविहीन हुन्छन् । गाउँको मोबाइल टावरले काम गर्दैन ।

स्थानीयवासी नौ महिना गाउँ बस्छन् । तीन महिना जाडो छल्न काठमाडौं, पोखरा र बेंसीसहर झर्छन् । सहर/बजार झर्न नसक्ने नारका बासिन्दा मेता र फूका गाउँले क्याङ र च्याँखुमा बस्छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७६ ०८:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विमलको आशा

माल्दिभ्सको अनुभवबाट नेपाली राष्ट्रिय टोलीको प्रदर्शनमा सहयोग पुर्‍याउने विमल घर्तीमगरको आशा
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — विमल घर्तीमगर ६ वर्षअघि काठमाडौं भएको साफ च्याम्पियनसिपबाट उदाएका थिए । बंगलादेशविरुद्धको खेलमार्फत् अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा डेब्यु गरेका उनले दोस्रो खेलमै अन्त्यतिर मैदानमा प्रवेश गर्दै पाकिस्तानविरुद्ध बराबरीका लागि सनसनीपूर्ण गोल गरे, जसले उनलाई चर्चित बनाइदियो ।

त्यति बेला १५ वर्षे किशोर उनी सबैभन्दा बढी एक्सपोजर पाएका नेपाली फुटबलर हुन् ।

एन्फा एकेडेमीमा हुर्किएका विमलले साफ (सन् २०१३) लगत्तै नेदरल्यान्ड्सको शीर्ष डिभिजन क्लब टेन्टेमा ट्रायल दिँदै युरोपको आफ्नो परीक्षण सुरु गरेका थिए । उनी बेल्जियमको माथिल्लो डिभिजन क्लब एन्डरलेचमा ट्रेनिङ गर्न पुगे । त्यहाँसहित बेल्जियमकै गेंक र ब्रुगमा ट्रायल दिए ।

फ्रान्सको लिग वान क्लब ट्रोयसमा विमलले अनन्त तामाङ र अञ्जन विष्टसँगै ट्रायल दिए । स्पेनी एमेच्योर क्लब मार्बेला युनाइटेडमा पनि प्रशिक्षण गरे । त्यसपछि अर्को विदेश यात्राको रूपमा कोलकाताको मोहन बगानबाट आई लिग खेल्न पुगे । तर उनले भारतीय फुटबलमा गतिलो छाप छाड्न सकेनन् ।

स्वदेशमा सुदूरपश्चिमबाट राष्ट्रिय लिग र च्यासल युवा क्लबबाट सहिद स्मारक ‘ए’ डिभिजन लिग खेलेका विमल गत मे महिनामा फेरि विदेशी लिगमा पुगे । यसपल्ट उनको गन्तव्य बन्यो माल्दिभ्स । उनी एक वर्षका लागि टीसी स्पोर्ट्स क्लबमा अनुबन्धित भए, जहाँ नेपालका नम्बर वान गोलकिपर किरण चेम्जोङले दुई सिजन खेलिसकेका छन् । माल्दिभ्सको धिवेही प्रिमियर लिगमा डिफेन्डिङ च्याम्पियन हो टीसी स्पोर्ट्स । उसलाई पहिलोपल्ट माल्दिभ्सको लिग च्याम्पियन बनाउन किरणको पनि महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको थियो ।

धिवेही प्रिमियर लिगमा ९ क्लब सहभागी छन् । यो सिजन (सन् २०१९) को सात खेलसम्म टीसी स्पोर्ट्स १२ अंकसहित चौथो स्थानमा रहेको छ । ‘मैले चार खेल खेलेको छु र त्यसमा दुई गोल गरे,’ २३ वर्षीय विमलले भने । उनी विश्वकप २०२२ छनोटको तयारीमा राष्ट्रिय टिममा सहभागी हुनका लागि १० दिनअघि स्वदेश फर्किएका थिए । विश्वकप छनोटको तयारीमा नेपालले मलेसियन सुपर लिग क्लब जोहर दारुल ता’जिमविरुद्ध सोमबार मलेसियामा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ । विमल २३ खेलाडीको टिमसँगै शुक्रबार मलेसिया प्रस्थान गरे ।

लिगमा निलान्दोविरुद्ध १–० को जितमा गोल गर्दै म्यान अफ द म्याच चुनिएका विमलले अर्को गोल इगल्सविरुद्ध १–१ भएको खेलमा गरेका थिए । ‘त्यहाँ (माल्दिभ्स) को फुटबल हाम्रोभन्दाराम्रो रहेछ,’ उनले सुनाए, ‘लिग राम्रो रहेछ । विदेशी खेलाडी पनि स्तरीय छन् । यस्तो लिगमा पाएको अवसरले मेरो करिअरलाई राम्रो गर्न सहयोग पुर्‍याउने विश्वास छ ।’

माल्दिभ्सका भेट्रान फरवार्ड अली अस्फाकको टिम ग्रिन स्ट्रिटविरुद्ध २–२ मा टुंगिएको खेलमा पनि मैदानमा रहेका विमलले त्यहाँको अनुभवले राष्ट्रिय टिममा आफ्नो भूमिकालाई पनि सहज बनाउने बताए ।

‘होम एन्ड अवे’ का आधारमा भएको फोकाइदोविरुद्ध च्यारिटी खेलमा पनि दुई गोल गरेका विमलले भने, ‘माल्दिभ्स पुगेको साढे २ महिना भयो । राम्रै अनुभव भयो ।’ स्वदेशमा फरवार्डको भूमिका खेल्दै आएका उनलाई टीसी स्पोर्ट्समा भने प्रशिक्षक मोहम्मद अतिफले त्योजिम्मेवारी दिएका छैनन् । ‘एक्लो फरवार्डको रूपमा स्पेनी खेलाडीलाई खेलाइरहेका छन्,’ विमलले भने, ‘मलाई कहिले विंगर र कहिले मिडफिल्डरका रूपमा खेलाइरहेका छन् । त्यसैमा राम्रो गर्ने प्रयास गरिरहेको छु ।’

उनी साउदी अरेबियाको रियादमा दुई साताको ‘क्याम्प’ पछि मालेमा एक खेल खेलेर स्वदेश फकिएका हुन्। विश्वकप छनोटमा कुवेत (१९ भदौ) र चाइनिज ताइपेई (२४ भदौ) मा प्रतिस्पर्धा गरेपछि क्लबको जिम्मेवारी निर्वाह गर्न माल्दिभ्स फर्किने छन् ।

उनी मलेसिया र चाइनिज ताइपेईविरुद्ध भएका मैत्रीपूर्ण खेलमा नेपाली टिममा थिएनन् । ‘त्यस बेला घाइते थिए ।
ह्यामस्ट्रिङ भएको थियो । त्यसैले फिट थिइनँ,’ उनले भने, ‘अहिले फिट छु । प्रदर्शन राम्रै गर्छुजस्तो लाग्छ । टिमको नतिजा पनि राम्रै आउँछ जस्तो लाग्छ ।’ उनले राष्ट्रिय टिमबाट ८ गोल गरेका छन् ।

उनी बंगबन्धु गोल्डकप, सोलिडारिटी कपको उपाधि र यू–२३ टिमको १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को स्वर्ण पदक विजेता टिमका महत्त्वपूर्ण सदस्य हुन् । उनले नेपाली टिमको अग्रपंक्ति सम्हाल्दै मैदानमा ओर्लन युवा फरवार्ड अभिषेक रिजाल र विमल राना तथा नवयुग श्रेष्ठसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्नेछ ।

‘विमलराम्रो खेलाडी’

याेहान कालिन
मुख्य प्रशिक्षक, नेपाल

विमल राम्रो खेलाडी हुन् । उनले राम्रै लिग खेलिरहेका छन् । फिट छन् । ट्रेनिङमा निकै मिहिनेत गरिरहेका छन् । उनी कुशल फरवार्ड हुन् । शारीरिक रूपमा बलिया छन् । उनले टिममा राम्रो प्रभाव पार्न सक्छन् ।

उनको उपस्थिति टिमका लागि राम्रो पक्ष हो । उनी अझै युवा खेलाडी हुन् । उनको स्तरलाई अहिलेभन्दा माथिल्लो तहमा पुर्‍याउन सहयोग गर्नुपर्छ । त्यसका लागि उनी आफैं पनि मिहिनेत गरिरहेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७६ ०७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्