अशक्तले पाएनन् अनुदान

भूकम्पपीडितका दु:ख
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — थोत्रो जस्ता बेरेर बनाइएको गोठले भोटेकोसी गाउँपालिका लिस्तीकोट पाउँगुम्बाकी ५४ वर्षीया अशक्त पेम्बा तामाङलाई सुरक्षा दिएको छैन । बर्खाको मध्य असारसम्म टहरा दुई पटक भत्किएसँगै सुरक्षित आवासको खोजीमा रहेकी पेम्बालाई बर्खाले थप समस्या थपिदिएको छ । ‘भूकम्पमा पुरिएपछि चार पटक बिरामी परिसकें, बोल्न एकदमै गाह्रो हुन्छ, बोलेको त्यति बुझ्दिनँ,’ उनले गुनासो गरिन् । 

भूकम्पले पुर्ख्यौली घर लडाएपछि थलिएका बुबाआमाको सेवा गर्न बसेकी उनको नाममा भएको जग्गा पहिरोले लगिसकेको छ ।

अरूको टहरामा आश्रय लिएर बसेका मेलम्ची नगरपालिका पांग्रेटोल ज्यामिरेगाउँका केशरबहादुर खडका पनि छरिएका कपडा हेरेर रोइरहेका भेटिए । उनी आठ वर्षको नहुँदै बाबु बिते । शरीर चल्दैन । वृद्ध आमाको सहारामा गुजारा गरिरहेका केशर बोल्न पनि सक्दैनन् । ‘एउटा घर बनाउन पाए हुने भन्ने सोचेको । तर कसैको दया पाइएन,’ ६५ वर्षीया नन्दकुमारीले भनिन् । सबै जग्गाजमिन बाजे, हजुरबुबाको नाममा भएपछि घर बनाउन नसकेको उनको गुनासो छ ।

इन्द्रावती गाउँपालिका वडा १० बडहरेका वृद्ध दाजुभाइ तुलसीदास र बलराम श्रेष्ठको अवस्था हेर्दा जोकोहीको मन पगालिन्छ । ‘छाकको जोहो गर्नमै दिन जान्छ, टहराबाट कहिले लगारिनुपर्ने हो, थाहा छैन, के गर्नु यस्तै लेखेको रहेछ,’ ८६ वर्षे तुलसीदासले पीडा पोखे ।

भूकम्पले घर भत्काएपछि अलपत्र परेका भूकम्पपीडितले भोगेका पीडाका यी केही उदाहरण मात्रै हुन् । जिल्लाभर (जोखिम वर्गका लाभग्राही) मा अटाएका अशक्त वर्गका भूकम्पपीडित १ हजार २ सय ८१ रहेको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (अनुदान तथा पूर्वाधार) ले जनाएको छ । ‘जसमा एक हजार दुई सय ४१ पहिलो किस्ता, एक हजार ९१ दोस्रो र ८ सय ४१ अशक्त भूकम्पपीडितले तेस्रो किस्ता पाइसकेका छन्,’ जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (अनुदान तथा पूर्वाधार) का सुजन केसीले भने ।

अनुदान सर्वेक्षण गरेर यस्ता भूकम्पपीडितलाई अनुदान दिलाउन लागिपरे पनि जग्गा, अनुदान प्रक्रियादेखि विभिन्न नीतिगत समस्या आइलागेको प्राविधिक बताउँछन् ।

पीडित थपिएको थपियै
तत्कालीन जिल्ला दैवीप्रकोप उद्धार समितिको अध्ययनले (९५ प्रतिशत) ६६ हजार घर भत्काएको देखाएको छ । ‘त्यसपछि क्रमशः प्रत्येक छुट सर्वेक्षणसँगै भूकम्पपीडित थपिएका थपियै छन्, यो पटकको सर्वेक्षणमा ७ हजार ८ सय ९२ गुनासो संकलन गर्न प्राविधिक खटिंदै छन्,’ जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (भवन) का प्रमुख सन्तोष निरौलाले भने ।

७० हजार घर बने
पहिचान गरिएका ८८ हजार ८ सय ७७ भूकम्पपीडितमा ८५ हजार ९ सय १२ ले सम्झौता गरेर पहिलो किस्ता लगिसकेका छन् । ८१ हजार ३ सय ८७ ले दोस्रो र ६९ हजार २ सय ९७ जनाले तेस्रो किस्ता पाइसकेका छन् । यसमा ७० हजारले घर बनाइसकेको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (भवन) ले जानकारी दिएको छ । बजारभन्दा गाउँक्षेत्रमा भूकम्पपीडितले ऋण गरेरै भए पनि आवास ठड्याइसकेको पाइएको अनुगमनमा पुगेका प्राविधिकले बताएका छन् ।

प्रकाशित : असार २५, २०७६ ०८:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रवासबाट टाँकीका फूल

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — हङकङ बस्दै आएका कथाकार दाजु गुरुङको नयाँ कृति ‘टाँकीका फूलहरू’ राजधानीमा मंगलबार सार्वजनिक गरिएको छ । समालोचक गोविन्दराज भट्टराई, स्रष्टाहरू अनिल पौडेल, गंगाप्रसाद अधिकारी, बिना थिङ, नन्दु उप्रेती लगायतले कृति लोकार्पण गरेका हुन् ।

पुस्तकमाथि टिप्पणी गर्दै समालोचक भट्टराईले गुरुङको लेखनमा प्रवासी चेतना, पीडा र संघर्षका कथा पाइने बताए । चार दशक लामो हङकङको नेपाली डायस्पोरिक लेखनमा ‘टाँकीका फूलहरू’ उत्कृष्ट गद्य साहित्य रहेको उनले दाबी गरे ।

कथाकार थिङले गुरुङका कथा लेखन सरल भए पनि गहन मनोवैज्ञानिक विश्लेषण पाइने बताइन् । कवि पौडेलले नेपालमा प्राध्यापक गर्दा गर्दै हङकङ पुगेका गुरुङले मुलुकबाहिर रहेको नेपाली मनोविज्ञान कथामा टपक्क टिपेको बताए ।

गुरुङका साथीसमेत रहेका पूर्व आईजीपी दुर्जकुमार राईले आफ्नो साथीभित्र गहन लेखकीय विशेषता पाएर छक्क परेको बताए । नेपाली वाङ्मय परिषद्लेआयोजना गरेको कार्यक्रममा स्रष्टा शशी लुमुम्बु र टीका चाम्लिङले पनि पुस्तकमाथि टिप्पणी गरेका थिए । कृति भुँडीपुराण प्रकाशनले छापेको हो ।

प्रकाशित : असार २५, २०७६ ०८:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्