फिल्डमा खटियो त्रिवि टोली

सुवास विडारी

मकवानपुर — कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालयले आफ्नो जग्गामा भवन निर्माण गर्न थालेपछि त्रिभुवन विश्वविद्यालयले खटाएको अध्ययन टोली सोमबार हेटौंडा आइपुगेको छ ।

मन्त्रिपरिषद् र दुई विश्वविद्यालयको सहमतिविपरीत कृषि विश्वविद्यालयले जग्गा अतिक्रमण गरी भवन निर्माण
थालेको त्रिवि पदाधिकारीको आरोप छ ।

त्यसैले विस्तृत अध्ययनका लागि त्रिविले टोली खटाएको हो । राजेन्द्र पौडेल संयोजकत्वको टोलीमा प्राडा विनोद पराजुली, प्राध्यापक संघका महासचिव केशवराज शर्मा, कानुनी सल्लाहकार राजेन्द्र खनाल, कर्मचारी संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष पुण्यप्रसाद आचार्य सदस्य छन् ।

उक्त टोलीले सोमबारै कृषिले भवन निर्माण थालेको क्षेत्र र वनविज्ञान अध्ययन संस्थानका लागि छुट्याइएको पश्चिम दक्षिण क्षेत्रको जग्गाको अवलोकन गरेको छ । मन्त्रिपरिषदको निर्णयले छुट्याएर दिएको जग्गाभन्दा बाहिर गएर त्रिविको जग्गामा भवन निर्माण सुरु गरेको पाइएको टोलीले जनाएको छ । ‘प्रदेश ३ का मुख्यमन्त्री र प्रदेश सरकारले नै कानुनविपरीत सुरु भएको काममा सहयोग गरेको पाइएको छ,’ संयोजक राजेन्द्र पौडेलले भने । प्रदेश सरकारका पदाधिकारीसँग भेट्न खोजे पनि मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेल जिल्लाबाहिर भएकाले नसकिएको उनले बताए ।

‘कानुनविपरीत निर्माण सुरु भएको भवन कुनै पनि हालतमा रोक्नुको विकल्प छैन,’ त्रिविका कानुनी सल्लाहकार राजेन्द्र खनालले भने, ‘जबर्जस्ती गरिए न्यायिक उपचारमा जान हामी तयार छौं ।’ दुवै विश्वविद्यालयबीच भएको सहमति र सरकारको निर्णयको बेवास्ता गर्दै कृषि तथा वन विश्वविद्यालय एकलौटी रूपमा अगाडि बढेको अवस्था रहेको त्रिविको वन संकायका डिन कृष्णराज तिवारीले आरोप लगाए ।

हेटौंडा–१० मा रहेको त्रिविको १ सय ५८ बिघा जग्गामध्ये ६० बिघा जमिन कृषि विश्वविद्यालयलाई भोगाधिकार दिने निर्णय भएको थियो । दुई विश्वविद्यालयका पदाधिकारीले पश्चिमतर्फको जग्गा कृषि विश्वविद्यालयले भोगचलन गर्ने सहमति यसअघि भएको थियो ।

कृषिले भने दक्षिणतर्फ १० करोड रुपैयाँ लागतमा शैक्षिक भवन निर्माणको तयारी सुरु गरेपछि विवाद भएको हो । त्रिविबाट अध्ययनका लागि टोली र एएफयू हेटौंडाको पदाधिकारीबीच भेटवार्ता पनि भएको छ ।

प्रकाशित : असार १७, २०७६ ०७:२२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

राष्ट्रिय धान दिवस : नौ प्रतिशत मात्र रोपाइँ

सुवास विडारी

मकवानपुर — असार १५, राष्ट्रिय धान दिवस । मानो रोपेर मुरी फलाउने दिनको रूपमा समेत चित्रण गरिन्छ । दहीचिउरा खाँदै हिलो खेलेर रोपाइँ गर्ने योजना बनाउँदै गर्दा प्रदेश ३ को १३ जिल्लामा हालसम्म नौ प्रतिशत क्षेत्रफलमा मात्र रोपाइँ भएको छ ।

‘यस वर्ष मनसुन नै सुरु भएको छैन । जहाँ सिँचाइको व्यवस्था भएको छ । उक्त स्थानमा रोपाइँ सुरु भएको छ । आकासेपानीको भरमा रोपाइँ गरिने स्थानमा भने सुरु भएको छैन,’ प्रदेश ३ का भूमि, व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय हेटौंडाका प्रवक्ता निर्मलकुमार गदालले भने ।

उनका अनुसार प्रदेशको धान रोपाइँ हुने कुल क्षेत्रफल एक लाख ३४ हजार सात सय २२ हेक्टरमध्ये हालसम्म दस हजार आठ सय १२ हेक्टरमा मात्रै रोपाइँ भएको छ । सबैभन्दा बढी रोपाइँ काभ्रेपलाञ्चोकमा भएको छ । मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार काभ्रेपलाञ्चोकको धान उत्पादनको कुल क्षेत्रफल दस हजार एक सय रहेकोमा हालसम्म दुई हजार २० हेक्टर क्षेत्रफलमा रोपाइँ भइसकेको छ ।

सबैभन्दा कम सिन्धुलीमा भएको छ । सिन्धुलीको धान उत्पादनको कुल क्षेत्रफल १६ हजार आठ सय ८२ हेक्टर रहेकोमा हालसम्म तीन सय २५ हेक्टरमा मात्रै रोपाइँ भएको छ । ललितपुरमा चार हजार ६ सय हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये सात सय ८२ हेक्टरमा रोपाइँ भइसकेको छ । काठमाडौंको सात हजार आठ सय ८० मध्ये एक हजार २४ हेक्टरमा, भक्तपुरको चार हजार तीन सयमध्ये पाँच सय १६ हेक्टरमा, सिन्धुपाल्चोकको १२ हजार दुई सय ३५ मध्ये एक हजार आठ सय ३५ हेक्टरमा रोपाइँ भइसकेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यसैगरी, मकवानपुर जिल्लाको कुल एघार हजार क्षेत्रफलमध्ये हालसम्म एक हजार एक सय, रामेछापको आठ हजार आठ सय दस हेक्टरमध्ये चार सय ४१ हेक्टरमा, दोलखाको दुई हजार नौ सय २० मध्ये एक सय ४६ हेक्टरमा, नुवाकोटको १४ हजार पाँच सय ५० मध्ये एक हजार १९ हेक्टरमा, रसुवाको एक हजार दुई सय ४५ मध्ये पचास हेक्टरमा र धादिङको १२ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये आठ सय ४० हेक्टर क्षेत्रफमा मात्रै रोपाइँ भएको छ ।

‘मनसुन सक्रिय हुँदै गएपछि धान रोपाइँ हुने दर पनि बढ्छ । मन्त्रालयले धान खेतीलाई प्रवर्द्धन गर्न अनुदानमा आधुनिक औजारहरू वितरण गरेका छौं । धान खेतीलााई नै भनेर भन्दा पनि कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने औजार हामीले वितरण गर्ने गरेका छौं,’ उनले भने । नेपालीहरूले भात बढी रुचाउने भएका कारण चामलको माग पूर्ति गर्न सक्ने अवस्था नेपालमा नरहेको बताए ।

उनका अनुसार नेपालमा नेपालले ०६१ देखि असार १५ लाई धान दिवसका रूपमा मनाउँदै आएको छ । कृषिमा परनिर्भरता बढ्दै गएका कारण उत्पादकत्व बढाउने उद्देश्यले नेपालमा धान दिवस मनाउन थालिएको हो । प्रदेश सरकारले खाद्यान्नमा आगामी पाँच वर्षभित्र आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्य लिएका कारण कृषि क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर उत्पादन बढाउनका लागि आवश्यक सहयोग किसानहरूलाई गर्न तयार रहेको प्रवक्ता गदालले बताए । 

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०७:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT