३ सय २९ लाई सुरक्षित घडेरी

हरिराम उप्रेती

गोरखा — जोखिम बस्तीका ५ सय २६ भूकम्पपीडित लाभग्राहीमध्ये ३ सय २९ ले सुरक्षित स्थानको जग्गाधनी पुर्जा पाएका छन् । सबैभन्दा बढी जोखिममा परेको मानिने धार्चे गाउँपालिका–२ केरौंजाका ६५ घरपरिवारलाई गाउँमै शिविरको आयोजना गरी पुर्जा वितरण गरिएको छ ।

पटकपटक गरी केरौंजाको मात्र २ सय ६५ भूकम्पपीडितलाई सुरक्षित जग्गाको लालपुर्जा वितरण भइसकेको दिगो समाधान परियोजनाकी अधिकृत पुष्पा घलेले बताइन् । पछिल्लो समय लालपुर्जा पाएकाले जग्गा खरिदको रकम पाउन प्रक्रिया सुरु भएको उनको भनाइ छ ।

जोखिम बस्ती पहिचान भएका ठाउँका भूकम्पपीडितले प्राविधिकको सिफारिसपछि सुरक्षित थलोमा जग्गा खरिदका लागि बढीमा २ लाख रुपैयाँसम्म अनुदान पाउँछन् । जग्गाको लालपुर्जा, जग्गाधनीको नागरिकता र मालपोतको लिखत लगायत कागजपत्रका प्रतिलिपिका आधारमा जग्गाधनीको नाउँमा रकम निकासा हुन्छ ।

भूकम्पपछि जमिन चिरा परेका र पहिरोको जोखिम भएका क्षेत्रमा भूगर्भविद्को टोली पुगेको थियो । टोलीले जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी भूकम्पपीडितलाई स्थानान्तर गर्न सुझाव दिएको थियो । पुनर्निर्माण प्राधिकरणको जिल्ला एकाइले त्यस्ता लाभग्राहीलाई सूचीकृत गरेर घडेरी खरिदका लागि अनुदान दिइरहेको छ ।

जग्गा खरिद गरेका धार्चेका २ सय ६७, अजिरकोटका २८, चुमनुव्रीका १८ र बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकाका १६ गरी ३ सय २९ जनालाई लालपुर्जा वितरण भइसकेको भूकम्प पुनर्निर्माण प्राधिकरणको जिल्ला एकाइ अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार कार्यालयका प्रमुख रामशरण आचार्यले बताए । चुमनुव्री–३ सिर्दिबासमा जोखिममा परेका ११ घरलाई देवलमा एकीकृत बस्ती बस्ने गरी जग्गा खरिद भइसकेको उनले बताए । ‘बाँकी जोखिम बस्तीका भूकम्पपीडितलाई चालु महिनाभित्रै लालपुर्जा वितरण गरिसक्ने लक्ष्य छ,’ उनले भने ।

केरौंजामा मात्र अब १ सय ३७ जनालाई लालपुर्जा वितरण गर्न बाँकी छ । यिनमा ९१ जनाको सुरक्षित स्थानमा आफ्नै नाममा जग्गा रहेको पाइएको छ । केरौंजाबाट विस्थापित भएर गोरखा नगरपालिका–६ सिमलगैरीमा आएर बसेका १८ परिवार लाभग्राहीलाई छिट्टै जग्गा खरिदको रकम उपलब्ध गराउने प्रक्रिया अघि बढेको एकाइले जनाएको छ ।

केरौंजामा गत असारमा ४१, पुसमा १ सय ५० र अहिले ६५ लाई सुरक्षित स्थानको लालपुर्जा वितरण भइसकेको छ । बारपाकका १५, अजिरकोट गाउँपालिकास्थित मुच्चोक सावदुरका १७, डिस्काको एक, मुच्चोकटारका २, जोगीडाँडाका १, ठूल्ढुंगाका २, दार्मेका एकजना लाभग्राहीलाई पनि लालपुर्जा दिइएको छ ।

मुच्चोकबाट विस्थापित भई गोरखा नगरपालिकाको पन्ध्रकिलोस्थित नयाँगाउँ आएका ५ जनालाई पनि पुर्जा वितरण गरिएको छ । बारपाकका ५५ मध्ये १५ ले लालपुर्जा पाइसकेका छन् भने बाँकीलाई वितरणका लागि छलफल भइरहेको एकाइले जनाएको छ । ‘जोखिम बस्तीका भूकम्पपीडितलाई स्थानान्तरणको प्रक्रिया निरन्तर अघि बढेको छ,’ एकाइ प्रमुख आचार्यले भने, ‘स्थानान्तरणका लागि छनोट भएका जग्गा पनि भ्गूर्भविद् अध्ययन गरेपछि बस्नयोग्य रहे/नरहेको निर्क्यौल भएपछि मात्र अनुदान र लालपुर्जा पाउने प्रक्रिया अघि बढ्छ,’ भ्मूिहीन लाभग्राही पनि यकिन भइसकेको एकाइले जनाएको छ ।

‘अहिलेकै ठाउँमा बस्छौं भनेर १६ परिवार भूमिहीनले माग गरेका छन्,’ आचार्यले भने । जिल्लाभर १ सय ८० परिवार भ्मूिहीन लाभग्राही रहेको तथ्यांक इकाईमा छ । यहाँ लाभग्राही सूचीमा नाम भए पनि अनुदान सम्झौता नगरेका झन्डै ६ हजारजना छन् । उनीहरूलाई असार २१ भित्र अनुदान सम्झौता गरी मसान्तसम्म पहिलो किस्ता लिन भनिएको एकाइले जनाएको छ ।

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०८:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दुर्घटना गराउने एउटा, पक्राउ दिने अर्को

नवीन पौडेल

नवलपुर — पूर्वी नवलपरासीको गैंडाकोट–२ मा असार ९ गते राति पश्चिमबाट पूर्वतर्फ गइरहेको ना७ख ७७१ नम्बरको ट्रकले ना२७प ५३६ नम्बरको मोटरसाइकललाई ठक्कर दियो । उक्त घटनामा ४० वर्षीय तिलचन्द्र अधिकारीको ज्यान गयो ।

घटना प्रहरीसमक्ष पुगेर सवारी नियन्त्रणमा लिँदा ट्रकका चालक फेरिइसकेका थिए । नक्कली चालक आफैं प्रहरीसमक्ष पुगेर आफूले ट्रक चलाएको भन्दै हिरासतमा पसे ।

रातको समय भएकाले अरूले घटना संलग्नको पहिचान गर्नुअघि नै चालक फेरिएका थिए । उक्त ट्रक हेटौंडाका रञ्जित लामाले चलाएका थिए । उनी घटनालगत्तै फरार भए । रातारात हेटौंडाकै २८ वर्षीय सञ्जित लामा चालकका रूपमा प्रहरी चौकी पुगे । प्रहरीलाई त्यसबेला थाहा भयो, जब चालक बनेर आएकासँग घटनाबारे सोधपुछ थालियो । सञ्जित अकमकाए ।

घटना कसरी भयो भन्ने प्रहरीको प्रश्नको उनले विश्वासिलो उत्तरै दिन सकेनन् । अनुसन्धान थालेपछि उनी नक्कली चालक बनेर आएको पत्ता लाग्यो । घटनाको भोलिपल्टै प्रहरीले वास्तविक चालक रञ्जितलाई हेटौंडाबाट पक्राउ गर्‍यो । दुवै जनाविरुद्ध अहिले सवारीज्यान तथा किर्ते मुद्दामा कारबाही अघि बढाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पूर्वी नवलपरासीका डीएसपी अर्जुन रानाभाटले बताए । ‘सवारी दुर्घटनामा पहुँच र हुनेखाने समुदायका मानिसले नक्कली चालक खडा गरेर उम्कने गरेको गुनासो जिल्लामा आएको थियो,’ उनले भने, ‘त्यसपछिका दुर्घटनाका दोषीलाई हामीले कडा निगरानीसँगै घटनाको गहिरो अनुसन्धान गरिरहेका छौं । अहिले शंका लागेर सोधपुछ गर्दा नक्कली भेटिएपछि दुवैलाई अदालतमा उपस्थित गराएका छौं ।’

गत वैशाख ११ मा गैंडाकोटमै ना२८प ४६८५ नम्बरको मोटरसाइकललाई बा३०च ११७९ नम्बरको कारले ठक्कर दिंदा दुई जना घाइते भएका थिए । घाइतेमध्ये गैंडाकोट–२ की नन्दकली शर्माको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो । दुर्घटनापछि हिरासतमा बस्नुपर्ने डरले कारका चालकले नक्कली चालक खडा गरेर आफू उम्कन खोजे । काठमाडौंका क्रसर व्यवसायी बोदराज पाण्डेले चलाएको गाडीले ठक्कर दिएको थियो ।

हिरासत बस्नुपर्ने अवस्थाबाट बच्न उनले चितवनका किसन महतोलाई चालकका रूपमा खडा गरेका थिए । यही घटनालाई लिएर तत्कालीन इप्रका गैंडाकोटका प्रहरी निरीक्षक लोकबहादुर जीसीविरुद्ध अख्तियारले अनुसन्धान गरेको थियो । उनीविरुद्ध १० लाख रुपैयाँ लिएर सवारीज्यान मुद्दामा चालक फेरेको प्रमाणसहित उजुरी परेपछि घटनामा अख्तियारले चासो लिएको थियो ।

एक जनाको मृत्यु र अर्का गम्भीर घाइते भएको घटनामा जीसीले चालक फेरेर दोषीलाई उन्मुक्ति दिएको आरोप छ । घटनाको विषयलाई लिएर निरीक्षक जीसीले पीडित पक्षलाई हप्कीदप्की गरेर सहमति गराएका थिए । पीडित पक्षले प्रहरी कार्यालयमा मिलापत्र गरेपछि नक्कली चालक बनेर मुद्दा खेपेका व्यक्ति रिहा भइसकेका छन् ।

नवलपुर जिल्ला अत्यधिक सवारी दुर्घटना हुनेमा पर्छ । पूर्वपश्चिम राजमार्ग र भित्री सडकमा पनि सवारीको चाप धेरै छ । दिनहुँ सानाठूला दुर्घटना हुने गरेका छन् । यस क्षेत्रमा घटनालगत्तै नक्कली चालक खडा गरेर वास्तविक उम्कने गरेको नयाँ होइन । प्रायः निजी सवारी चालक आफ्नो साटो नक्कली चालक खडा गरेर पक्राउ हुनबाट उम्कने गर्छन् । यस्ता घटनामा अदालतबाट छिट्टै सफाइ पाइने भएकाले सामान्य परिवारका चालकलाई पैसा दिएर केही दिनका लागि प्रहरीको हिरासतमा बस्न लगाएका घटना खुलेका छन् ।

‘सवारी ज्यान मुद्दा एक महिनाभित्र किनारा लाग्ने र चालकलाई पनि हिरासतको समयमा अन्य आरोपीलाई जस्तो कडाइ हुँदैन,’ मध्यबिन्दु नगरपालिका–७ का देवीराम लुइँटेल भन्छन्, ‘राम्रै पैसा पाइने, हिरासतमा मासु–भात र छिट्टै थुनामुक्त हुने भएकाले नक्कली ड्राइभर बन्नेहरू पनिछ्याप्छ्याप्ती पाइन्छन् ।’

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०८:०२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्