घरको सिसा फुट्दा मेयरलाई ३० लाख, गोलीले पेट फुटेका घाइतेले सुको पाएनन्

पर्वत पाेर्तेल

बिर्तामोड — ०७४ कात्तिक १० मा अर्जुनधारा ११ का बालक लक्ष्मण सिवाकोटीको मृत्यु प्रकरणले बिर्तामोड तनावग्रस्त थियो । बिहानैदेखि स्थानीय आन्दोलित थिए । त्यही क्रममा आक्रोशित समूहले बिर्तामोडका नगर प्रमुख ध्रुव सिवाकोटीको घर र गाडी तोडफोड गरेको थियो ।

त्यसबापत सरकारको निर्णयबाट उनले ३० लाख रुपैयाँ क्षतिपूर्ति पाए । तर, त्यही घटनाका घाइते ३१ वर्षीय मणि दर्जी (नेपाली) ले केही पाएनन् । आन्दोलनको अध्ययन गर्न गृह मन्त्रालयअन्तर्गत बनेको छानबिन समितिले सिवाकोटीलाई एक करोड क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन भनेको थियो । सरकारले भने ३० लाख दिने निर्णय गरेको हो ।


घाइते नेपालीलाई क्षतिपूर्तिबारे भने समिति मौन देखिएको छ । बिर्तामोड तनावग्रस्त भएको दिन घर बनाउने मिस्त्री नेपाली धवलागिरी सहकारी संस्थाको भवन निर्माणमा खटिएका थिए । मध्याह्न खाना खान डेरातिर जाँदै गर्दा गोली लागेर सडकमै ढलेका थिए । उनीसँगै ढलेका अर्जुनधारा–५ का ३२ वर्षीय नरेश थापाको भने मृत्यु भएको थियो ।


कर्फ्यु उल्लंघन गरेको भन्दै प्रहरीले चलाएको गोली उनको बायाँ हात छेड्दै पेटमा घुसेको थियो । आन्द्राभुँडी क्षतविक्षत अवस्थामा उनको उद्धार गरिएको थियो । घाइते नेपालीलाई प्रहरीले ‘पोस्टमार्टम’ का लागि मेची अञ्चल अस्पताल पुर्‍याएको थियो । चिकित्सकले ज्यूँदै रहेको बताएपछि उपचारका लागि काठमाडौं लगिएको थियो ।


गोलीको असरले एकातिरको फोक्सो ड्यामेज भएको चिकित्सकले पत्ता लगाएका थिए । आन्द्रा काटिएछ । उपचारपछि उनी बचे । अस्पतालले प्लास्टिकको आन्द्रा लगाइदिएको छ । पेटको मासु काम नलाग्ने भएपछि तिघ्राको मासु टाँसिदिएको छ ।


‘भोक लाग्छ, मज्जाले खान खोज्छु पेटले थेग्दैन,’ नेपालीले भने, ‘खाएपछि पचाउन झन् समस्या छ ।’ उनको हातको समस्या झन् जटिल छ । रड हालेको छ । हातबाट निरन्तर पिप बगिरहन्छ । घाउ पाकेको छ । ड्रेसिङ गर्न पनि सक्ने अवस्था छैन ।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ ०७:०८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मेचीनगर चरैचरा

नेपाल करिब ८ सय ८० प्रजातिका चराहरूको घर हो । २ सय ५० चरा त झापाको मेचीनगरमै पाइने अनुमान छ ।
पर्वत पाेर्तेल

काठमाडौँ — दुई साताअघि झापाको मेचीनगरमा एउटा अचम्मको चरा देखा पर्‍यो । त्यो चरा थियो— पेरेग्रनेइल फाल्कोन अर्थात शाहीबाज । यो विश्वकै तीव्र गतिमा उड्ने चरा हो ।

प्रतिघण्टा ३२० किलोमिटरसम्म उड्न सक्ने क्षमता राख्छ शाहीबाजले । यस्तै अनौठा प्रजातिका चराको गन्तव्य बन्दै छ झापाको मेचीनगर । खासगरी मेचीनगरका भान्साखोला, बहुवन सामुदायिक वन, जोरसिमलदेखि उत्तरको क्षेत्रमा अनौठा र सुन्दर चराचुरुङ्गीको बासस्थान छ ।


यहाँ २ सय ५० हाराहारी प्रजातिका चरा पाइने अनुमान छ । विश्वमै दुर्लभ मानिने राजधनेश, धनेश, जुरे रुप्पी, सिलसिले हाँस, नीलकण्ठे भुइँचर, किड फिसर, हुटिट्याउँका विभिन्न प्रजाति, चित्राडगड, मुसे चिल मात्रै होइन सुनचरी, सिक्का, जुरे कोइली, कालोटाउके मुनिया आदि दुर्लभ चराहरू छन् । धेरै चरा पाइने देशको सूचीमा नेपाल २२ औं स्थानमा छ । नेपाल करिब ८ सय ८० प्रजातिका चराहरूको घर हो । २ सय ५० चरा त झापाको मेचीनगरमै पाइने अनुमान छ । मेचीनगर–३ मा विश्वमै दुर्लभ राजधनेश पनि पाइएको छ भने रैथाने चराहरू भुँडीफोर गरुड, फिस्टो र बुङ्गे चरा हराउँदै गएको पाइएको छ । खासगरी चराको वासस्थान क्रमश: मासिँदै गएको छ । यद्यपि भारतसँगको सीमावर्ती क्षेत्रका कारण मेचीनगर चराका लागि उपयुक्त गन्तव्य बन्न पुगेको छ । साइबेरियन चराको आवागमन पनि पाइएको छ । सिमसार क्षेत्रलाई पाहुना चराले बढी मन पराउने कारण मेचीनगरको बाँसबारी सिमसार, कालिका सिमसार, बाहुनडाँगीको हिले सिमसारजस्ता क्षेत्रमा त्यस्ता चराहरूको संख्या बढी पाइएको छ ।


स्थानीय सरकारले चरा संरक्षण गर्न सक्दा चरा पर्यटनबाट मनग्ये आम्दानी गर्न सकिने सम्भावना देखिन्छ । चरा संरक्षणका लागि चेतना फैलाउन भने टड््कारो जरुरत देखिन्छ । स्थानीय सरकारले नगरका चरा पाइने क्षेत्रलाई संरक्षण गरेर चरालाई पर्यटनसँग जोड्न सक्दा विदेशी पर्यटक तानिन सक्ने सम्भावना देखाउँछन्—ग्रिन जेनेरेसन झापाका अध्यक्ष अर्जुन कार्की ।

शब्द : पर्वत पोर्तेल
फोटो : देवेन्द्र खरेल

प्रकाशित : माघ २६, २०७५ १२:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×