६ जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले रौतहटको साबिक भसेढवा गाविसका तत्कालीन प्राविधिक सहायक अखिलेन्द्रकुमार यादवसहित ३ जनाविरुद्ध शुक्रबार विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ ।

सामाजिक सुरक्षा भत्तालगायत सरकारी बजेट भ्रष्टाचार गरेको पुष्टि भएकाले यादवसहित तत्कालीन गाविस सचिवद्वय जवाहरलाल झा र जयचन्द्रप्रसाद जयसवालविरुद्ध मुद्दा चलाइएको अख्तियारले जानकारी दिएको छ ।


उनीहरूले सामाजिक सुरक्षा भत्ता आफ्नै वा अरू कसैको औंठाछाप प्रयोग गरी आफैंले बुझेर अनियमितता गरेको भेटिएको अख्तियारले उल्लेख गरेको छ । उनीहरूले अर्धसरकारी अनुदान रकम र स्थानीय पूर्वाधार विकास निर्माणको रकम पनि दुरुपयोग गरी ४१ लाख ७७ हजार ६ सय ५१ रुपैयाँ भ्रष्टाचार गरेका थिए ।


प्राविधिक सहायक यादवले ३३ लाख २४ हजार ३ सय ९१, तत्कालीन गाविस सचिव झाले ५ लाख ८१ हजार ३ सय ८५ र जयसवालले २ लाख ७१ हजार ८ सय ७५ रुपैयाँ भ्रष्टाचार गरेको अख्तियारको भनाइ छ । अख्तियारले अभियोगपत्रमा उनीहरूमाथि भ्रष्टाचार गरेबराबरको रकमलाई बिगो मानी जरिवाना र जेल सजाय गर्न मागदाबी गरेको छ ।


अख्तियारले सत्ती भन्सार कार्यालय, टीकापुर कैलालीका नायब सुब्बा दुर्गादत्त भट्टसहित २ जनाविरुद्ध शुक्रबारै विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा चलाएको छ । भारतबाट सामान ल्याउने नेपाली व्यापारीको पूर्ण भन्सार महसुल काटी रसिद लिइसकेपछि पनि भन्सार छुट गराइदिएको भनी सेवाग्राहीसँग १५ हजार रुपैयाँ घूस लिएकाले नासु भट्ट र भन्सार एजेन्टका सहयोगी रामबहादुर साउदविरुद्ध मुद्दा दायर गरिएको अख्तियारले जनाएको छ ।


झापाको दमक–१६ का व्यवसायी अभिषेक कार्कीविरुद्ध समेत भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरिएको छ । कार्कीले लागूऔषध मुद्दा दर्ता भई अनुसन्धान प्रक्रियामा रहेका प्रतिवादीलाई तारेखमा राखी थप अनुसन्धान नगर्ने प्रयोजनका लागि कर्मचारीलाई १० हजार रुपैयाँ घूस दिन खोजेको पुष्टि भएकाले उनीविरुद्ध मुद्दा चलाइएको अख्तियारको भनाइ छ । प्रकाशित : जेष्ठ ३१, २०७६ २०:४५

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

लोकवार्ता आयोग जरुरी छ : सत्यमोहन जोशी

राजधानीमा दुईदिने लोकवार्ता सम्मेलन 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वाङ्मय शताब्दी पुरूष संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशीले मुलुकको सांस्कृतिक विविधता पहिचान अध्ययन अनुसन्धानका निम्ति लोकवार्ता आयोग गठन हुनुपर्ने बताएका छन् । साथै तीनवटै तहका सरकारले स्थानीय लोकजीवनले परापूर्वदेखि पालना गर्दै आएका परम्पराका प्रवर्द्धन गर्न बजेटका तर्जुमा गर्न आवश्यक रहेको जोशीले जोड दिए । 

नेपाली लोकवार्ता तथा संस्कृति समाजले काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘तेस्रो राष्ट्रिय लोकवार्ता सम्मेलन’को शुक्रबार उद्घाटन गर्दै उक्त विचार व्यक्त गरेका हुन् ।

‘नेपाल बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक, बहुभाषिक, बहुधार्मिक मुलुक भनेर संविधानमै छ,’ जोशीले भने, ‘लोकजीवन, लोककथा, लोककला, लोकपरम्परा, लोकधारणा, मूल्यमान्यताहरु छन् । तर मुलुक संघीय प्रदेशमा बनिसकेको अवस्थामा यी सांस्कृतिक पक्षलाई बिर्सिने काम भएको छ ।’ राष्ट्र निर्माणमा लोक साहित्य, लोकसंस्कृति, लोक परम्पराको महत्वपूर्ण हुने जोशी उल्लेख गर्छन् ।

संस्कृति मन्त्रालयले २०६७ सालमा ‘सांस्कृतिक नीति’ निर्माण गरेको छ । नीति निर्माण आफूसमेत संलग्न रहेर उल्लेख गर्दै संस्कृतिविद् जोशीले भने, ‘नीति बन्यो, कार्यान्वयन भएन । विश्वव्यापीकरणको चापमा हाम्रो देशको भौतिक र अभौतिक सम्पदाहरू लोप हुँदैछन् ।’ संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारले लोकसंस्कृतिलाई प्राथमिकतामा राख्न नसकेको उनले गुनासो गरे ।

‘सरकारले भनेको समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली बन्न ठूलो बाटो, हाइड्रो पावरमात्रै पुग्दैन,’ मेचीदेखि महाकालीको सांस्कृतिक वैभवलाई शासन पद्धतिले अध्ययनको विषय बनाउन जरुरी रहेको उल्लेख गर्दै जोशी भन्छन्, ‘नेपाल लोकसंस्कृतिका निम्ति समृद्ध धनी मुलुक हो । त्यसैले युनेस्कोले प्राथमिकता दिएको लोकसंस्कृतिहरू छन् । विविधतालाई जोगाउन र प्रवर्द्धन गर्न जरुरी छ ।’

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमार्फत् आफूले कर्णालीको लोकसंस्कृति अध्ययन गर्न पाएको सुनाउँदै जोशीले राजनीतिक परिवर्तनसँगै लोकजीवन ओझेलमा परेको गुनासो गर्छन् । ‘लोकसंस्कृतिको अध्ययन अनुन्धान गरेर सदुपयोग हुन सके सांस्कृतिक एकता हुनसक्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले लोकवार्ता आयोग निर्माण जरुरी छ । त्यसो भएमा आयोगले देशव्यापी लोकजीवनको अध्ययन अनुसन्धान गर्न सक्नेछ ।’ लोकसंस्कृतिबारे निजी क्षेत्रबाट केही काम हुन सकेको तर पर्याप्त नरहेको बताए । तीनवटै तहका सरकारले लोकसंस्कृति प्रवर्द्धनका निम्ति बजेटको थोरै अंक छुटाउनु पर्ने जोशीको सुझाव छ ।

नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले नेपाली लोकजीवन, सांस्कृतिक विविधताको चर्चा गरेका थिए । नेपालका निम्ति फिनल्याण्डका राजदूत पेर्ती आन्तिनेनले आफनो मुलुकले लोकसंस्कृतिलाई विश्वव्यापी बनाउन सकेको र पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुगेको उल्लेख गरे । ‘विश्वव्यापीकरणले वर्तमान विश्वमा लोकजीवन र संस्कृतिमात्र नभई सबै पक्षलाई प्रभावित तुल्याएको छ,’ उनले भने, ‘यसतर्फ हरेक मुलुकको ध्यान पुग्न आवश्यक छ ।’

समाजका अध्यक्ष संस्कृतिविद तुलसी दिवसले पच्चीस वर्षको प्रयासमा ६ वटा अन्तर्राष्ट्रिय लोकसांस्कृतिक सम्मेलन र अहिले तेस्रो राष्ट्रिय लोकवार्ता सम्मेलनको आयोजना गरेको बताए ।

जुरेली चरीको चर्चा
वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशी नेपाली लोकसंस्कृतिका एक धरोहर भएको अध्यताले उल्लेख गरेका छन् । ‘सत्यमोहन जोशीले नै नेपाली लोकजीवनको अध्ययन आरम्भ गर्नुभएको हो,’ प्राध्यापक चूडामणि बन्धुले ‘वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशी र नेपाली जातिसंगीत शास्त्रको परम्परा’ विषयक कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै भने, ‘के खायो के लायो होला, वनको जुरेली चरीले ? उहाँ यही जुरेलीकै जीवनदर्शनमा आधारित भएर जुरेलीजस्तै जीवन जिउन चाहन्छु भनेर लेख्नु भएको छ ।’

जोशीको ‘हाम्रो लोकसंस्कृति’ पुस्तक प्रकाशनमा आएपछि लोकजीवन, लोककला, लोकभाषाको खोजविन सुरु भएको बन्धुले उल्लेख गरे । सन् १९९६ देखि काठमाडौं विश्वविद्यालयले ‘जाति संगीतशास्त्र’ (एथ्नो म्युजोलोजी) पठनपाठन सुरु गरेपछि अध्ययनको नयाँ चरण सुरु भएको बताए । प्राध्यापक अभि सुवेदीले ‘भूकम्पको लोकसाहित्य प्रभाव’लाई कार्यपत्रमार्फत् प्रस्तुत गरेका थिए । भाषाशास्त्री भीमनारायण रेग्मी ‘नेपाली लोकनृत्यको संरचनागत वर्णन’ गरेका थिए । सम्मेलनमा भारतको गोहाटी विश्वविद्यालयकी विद्यावारिधि शोधार्थी साश्वती बोर्डोलोइले ‘असमको अभौतिक सांस्कृतिक सम्पदा र लोकजीवन’बारे कार्यपत्र प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।

त्यसैगरी दिलविक्रम आङदेम्बेले ‘ताप्लेजुङ याङमा गाउँको लोकजीवन’, जगबहादुर बुढाले ‘डोल्पाको तिचुरोङ क्षेत्रका तराली मगरहरुको रुङ पर्व’, डा. अम्बिका रेग्मीले ‘काइके लोकसंस्कृतिका केही पक्ष’ प्रस्तुत गरेका थिए । साथै, शशी थापा पण्डितले ‘काँठे क्षेत्रको जीवन्त नाच रत्यौली’, सलिल सुवेदीले ‘नेपाल र मंगोलियाको लोकबाजा तथा प्रविधि भिन्नता’, प्रवीण पुमाले ‘मुन्दुम र नाट्य प्रस्तुति’, प्राध्यापक ध्रुव कार्कीले ‘चर्चित लोकसंगीत ब्यान्ड’, डा. अरुणा उप्रेतीले ‘हजुरआमाको भान्सा, लोककलादेखि विज्ञानसम्म’लगायत कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए ।

प्रकाश राई, आभाष राजोपाध्याय, कल्पना थापा, बन्दना श्रेष्ठ, सरोज अर्याल, शिव रिजाल, यमुना घले, डा. रुद्रलक्ष्मी श्रेष्ठ, केशव प्रजापति, ऋषिराम अधिकारी, सुलोचना सिजख्वालगायत विविध विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए । सम्मेलन शनिबारसम्म चल्ने छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३१, २०७६ २०:३८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×