मोरङ र झापामा पनि डेंगु

नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले छुट्यायो ८० लाख 
विनु तिम्सिना

विराटनगर — धरानमा देखा परेको डेंगु रोग मोरङ र झापामा समेत फैलिएको छ । मोरङमा ९ जनामा डेंगु संक्रमण देखा परेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । 

धरानमा डेंगु नियन्त्रणका लागि धूवाँ छरिँदै ।   तस्बिर : प्रदीप मेन्याङ्बो/कान्तिपुर

सुन्दर हरैँचामा ४ जना, उर्लाबारीमा १, बेलबारीमा १, केराबारीमा १ र विराटनगरमा २ जनामा डेंगु भेटिएको जिल्ला स्वास्थ्य प्रमुख ज्ञानबहादुर बस्नेतले बताए । झापामा ३ जनामा डेंगु संक्रमण देखा परेको छ । तीन जिल्लामा गरी ५ सय ६० जना डेंगुबाट संक्रमित भएका छन् । विभिन्न अस्पतालमा उनीहरूको उपचार भइरहेको छ ।

प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा बुधबार अपराह्न बसेको प्रदेश सामाजिक विकासमन्त्री, आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री, झापा, मोरङ र सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी, स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख र सुरक्षा प्रमुखहरूको बैठकले सात दिनभित्र डेंगुका लार्भा नष्ट गर्ने र नियन्त्रण अभियान सुरु गर्ने निर्णय गरेको छ ।

तीनवटै जिल्लाका प्रजिअलाई शिक्षक, विद्यार्थी, सामाजिक तथा राजनीतिक क्षेत्र, नागरिक समाज, विभिन्न पेसाकर्मीको सहयोगमा सचेतना अभियान सुरु गर्न प्रदेश सरकारले अनुरोध गरेको छ । यसका लागि आवश्यक व्यवस्था सामाजिक विकास मन्त्रालयले गर्ने भएको छ ।

डेंगु प्रभावितको उपचारका लागि बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, कोसी तथा मेची अञ्चल अस्पतालमा विशेष व्यवस्था मिलाउने, निजी अस्पताललाई पनि अनुरोध गर्ने आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले बताए ।

सुरुमा धरानमा देखा परेको डेंगु संक्रमण जम्मा पारिएको पानी नफाल्दा फैलँदै गएको हो । धरानका स्थानीयले लामो समयसम्म पानी जम्मा गरेर राखेकाले त्यसैमा डेंगुका लार्भा देखा परेका छन् तर खानेपानी अभाव भएका कारण स्थानीयले अझै पानी फ्याँक्न नमानिरहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय सुनसरीका सागर प्रसाईंले बताए ।

सुनसरीमा ५ सय ४८ जनामा डेंगु संक्रमण देखा परेको छ । उनीहरूको बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, विजयपुर अस्पताल र इटहरीका अस्पतालमा उपचार भइरहेको प्रसाईंले जानकारी दिए । यसैबीच डेंगु नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले ८० लाख रुपैयाँ छुट्याएको छ । सरकारले धरानस्थित प्रतिष्ठानलाई २ वटा भेन्टिलेटर प्रदान गर्ने भएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धरानमा फैलिएको डेंगु ‘डेन–२’

अतुल मिश्र

काठमाडौँ — धरानमा महामारीका रूपमा फैलिएको डेंगु कडा मानिने ‘डेन–२’ भएको विज्ञहरूले जनाएका छन् । मुलुकमा डेन–१, डेन–२, डेन–३, डेन–४ गरी चारै थरी डेंगु देखिने गरेको छ ।

‘धरानमा ‘डेन–२’ डेगु संक्रमण फैलिएको पहिचान गरिएको छ,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले कान्तिपुरसित भने, ‘संक्रमणले मृत्यु नभए पनि धरानमा डेंगु अत्यधिक फैलिरहेको छ, संक्रमितको संख्या ३ सयभन्दा माथि नाघिसकेको छ ।’

बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले करिब ३० वटा नमुना परीक्षण गर्दा ‘डेन–२’ देखिएको हो । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार लामखुट्टेजन्य भाइरल संक्रमण डेंगुको कुनै विशिष्ट उपचार छैन । तर छिटो रोग पत्ता लगाएर उचित चिकित्सकीय हेरचाह पुर्‍याउन सके मृत्युदर १ प्रतिशतभन्दा कम हुन्छ । शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेका अनुसार बैंककको एक अध्ययनले डेंगुको चार प्रकारमा सबैभन्दा कडा ‘डेन–२’ लाई नै भनेको छ । तर नेपालमा यो प्रकारको डेंगुले धेरै बढी मृत्यु भएको छैन ।

सन् २००६ मा मुलुकमा चारै प्रकारका डेंगु देखिएको औंल्याउँदै डा. पाण्डेले भने, ‘तर हाल बढी मात्रामा डेन–२ देखिन थालिएको छ ।’
उनका अनुसार सन् २०१० मा चितवन, धादिङ, तनहुँ, बुटवललगायत ठाउँमा डेन–१ देखिएको थियो । सन् २०१३ मा डेन–१ र डेन–२ देखियो । सन् २०१७ मा बर्दिवास, लालबन्दीलगायतमा डेन–२ देखिएको हो ।

कीटजन्य रोग अनुसन्धान तथा तालिम केन्द्र, हेटौंडाका निर्देशक डा. अनुज भट्टचनले समेत केही महिनाअघि पोखरामा फैलिएको डेंगुमा समेत बढी डेन–२ नै रहेको बताए ।डा. पाण्डे टेकु अस्पतालको रेकर्ड औंल्याउँदै मधेससहित मुलुकको करिब ४० जिल्ला डेंगु प्रभावित रहेको बताउँछन् ।

काठमाडौंसहित ठूला सहरमा डेंगु फैलिए नियन्त्रण गर्न सहज नहुने जनाउँदै उनले यसबाट जोगिन युद्घस्तरमा सबै निकायको सहयोग लिएर अगाडि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए । ‘इपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (ईडीसीडी) ले डेंगु नियन्त्रणका लागि टेकु अस्पताललगायत यस क्षेत्रका विज्ञको सहयोग लिनुपर्छ,’ पाण्डेले भने, ‘मैले थाहा पाएअनुसार डेंगुविरुद्घको गतिविधि धरानमा त्यति व्यापक गर्न सकिएको छैन, अभियान फितलो भएको छ ।’

नेपालले आधिकारिक रूपमा सन् २००६ को नोभेम्बर महिनामा मुलुकमा डेंगु देखिएको जनाएको थियो । डेगु भाइरस मुख्य रूपमा पोथी एडिस एजिप्टी लामखुट्टे र केही हदसम्म एल्बोपिक्टसले फैलिन्छ । दिउँसो टोक्ने यो लामखुट्टेले नै चिकनगुनिया, यलो फिभर, जिका संक्रमणसमेत फैलाउँछ ।

संक्रमित व्यक्तिलाई टोकेपछि उसको परजीवी लामखुट्टेमा आउँछ । त्यही लामखुट्टेले पुनः स्वस्थ व्यक्तिलाई टोक्दा उसमा पनि संक्रमण फैलन्छ ।

मुलुकमा सन २००४ मा डेंगुको पहिलो प्रयोगशाला प्रमाणित बिरामी एक विदेशी भए पनि सन् २००६ मा चितवनमा यसको प्रकोप देखिएको थियो । यसपछि सन् २०१० मा सबैभन्दा बढी ९ सय १७ जनामा डेंगु भेटिएको थियो । त्यति बेला पाँच जनाले ज्यानै गुमाएका थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०८:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्