हुरीपीडितलाई गर्मीको मार

निर्मला खडायत

(धनगढी) — पश्चिम तराईका कैलाली र कञ्चनपुरमा वैशाख पहिलो सातादेखि नै अत्यधिक गर्मी छ । हरेक दिन तापक्रम ४० डिग्री नाघेको छ । 

चर्को गर्मीमा रिक्सा चलाउन नसकेपछि रुखको फेदमुनि बसेका रिक्सा चालक। तस्बिर : निर्मला खडायत

हावाहुरीले घरको छानो उडाएर खुला आकाशमुनि बसेका परिवार बिचल्लीमा छन् । राति लामखुट्टे र दिनमा चर्को गर्मीले बसिनसक्नु पारेको उनीहरूले बताए । ‘केहीबेर अरूको घर गएर बस्छौँ, कुनै बेला रूखको छहारीमा बसेर बिताउँछौँ,’ कैलालीको फूलबारी–१४ की अञ्जु समालले भनिन्, ‘हरेक दिन बढदै गएको गर्मीले बसिसक्नु छैन ।’

गर्मी बढेपछि निम्न आय भएका मजदुर, रिक्सा चालक, ठेला चालकलगायतलाई निकै समस्या छ । त्यसभन्दा बढी समस्या बिहीबार छानो उडाएका परिवारलाई भएको छ ।

‘हुरीले जस्तापाता उडाएर लगेपछि अहिले खुला आकाशलाई छानो बनाएर बस्नुपरेको छ,’ फूलबारीकै ईश्वरी बुढाले भनिन् । धनगढी बजारमा सानो नास्ता पसल चलाएर बसेकी ईश्वरीले गर्मीले दिउँसोकाम गर्नसमेत गाह्रो हुने गरेको बताइन् ।

हुरीले पोल ढालेर बिजुली गएपछि घरभित्र बस्न पनि गाह्रो भइरहेको बैयाबेहडीका मिलन रैकाले बताए । ‘धेरै ठाउँमा बत्ती पुगेको छैन, हाम्रो एरियामा शनिबार बत्ती आयो, आयो के भन्नु समय समयमा गइरहन्छ,’ उनले भने, ‘काम गर्न त गाह्रो छ नै, घरभित्रबस्न पनि मुस्किल छ यो गर्मीले ।’

गर्मीले दिउँसोको समयमा सर्वसाधारण घरबाहिर निस्कन सकिरहेका छैनन् । पक्की घरमा समेत पंखाले तातो हावा फ्याक्न थालेपछि सास्ती खेप्नुपरेको धनगढी, हसनपुरका स्थानीय राजेन्द्र आदित्य क्षेत्रीले बताए ।

अटोरिक्सा चलाएर गुजारा गर्नेहरू पनि दिउँसो रूखको छायामा बसेका हुन्छन् । ‘दिउँसो कोही रिक्सामा बस्नै चाहन्न, गर्मीले रिक्सा चलाउने साहस पनि जुटाउन सकिन्न,’ रिक्साचालक बानाश्रम कठरियाले भने । उनले गर्मीमा रिक्सा चलाउन नसकेर आम्दानी घटेको बताए ।

अत्तरियास्थित जलवायु तथा मौसम विज्ञान विभागको फिल्ड कार्यालयका अनुसार बिहीबारयता कैलालीको तापक्रम बढदै गएको छ । सोमबार कैलालीको अधिकतम तापक्रम ४०.५ डिग्री थियो । मंगलबार अधिकतम तापक्रम ४० डिग्रीसम्म पुग्न सक्ने अनुमान छ ।

गत वर्ष जेठ दोस्रो साता अधिकतम तापक्रम ४१.२ डिग्री थियो । यस वर्ष सबैभन्दा बढी तापक्रम ४२.६ डिग्री पुगेको छ । कार्यालयका अनुसार अझै एक सातासम्म मौसम परिवर्तन हुने संकेत छैन ।

सेती अञ्चल अस्पताल इमर्जेन्सी शाखाका इन्चार्ज डा. जगदीश जोशीले गर्मीका कारण बिरामीको संख्या बढिरहेको भन्दै जोगिएर बस्न सुझाव दिएका छन् । उनले यस बेला खानपान र कपडामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताए । झोलिलो कुरा, चिसो पेय पदार्थ बढी खान, पातलो र सुतीको कपडा लगाउन सुझाए । जोशीका अनुसार अहिले अस्पतालमा ज्वरो, झाडापखाला, टाउको र पेट दुख्ने, रिँगटा लाग्ने, बान्ता हुनेलगायत समस्याका बिरामी आउन थालेका छन् ।

‘गर्मीसँगै बिरामीको चाप बढेर दैनिक डेढ सय जना पुगेको छ,’ उनले भने, ‘अत्यावश्यक कामबाहेक गर्मीमा जथाभावी हिंडडुल गर्नुहुँदैन ।’ गर्मीका कारण टिनले छाएका विद्यालयका छात्रछात्रा र शिक्षकलाई झन् गाह्रो भएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ ०८:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सत्तापक्षीय सांसदको मौन विरोध

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सत्तारुढ पार्टी नेकपाका सांसद झपटबहादुर रावलले सहरी विकास मन्त्रालयले गरेको बजेट विनियोजन र कार्यक्रम आफ्नो जिल्लामा नपरेको भन्दै रोस्टममा मौन बसेर विरोध जनाएका छन् ।

मंगलबार प्रतिनिधिसभामा उनले त्यसैको विरोधमा यी कविताका पंक्ति वाचनसमेत गरे, ‘म खाऊँ, मै लाऊँ, सुखसयल वा मोज म गरूँ, म बाँचू, मै हाँसूँ अरू सब मरून् दुर्बलहरू ।’

सभा सञ्चालन गरिरहेकी सांसद राधा ज्ञवालीले उनलाई सोधिन्, ‘माननीयज्यू के भयो ?’ उत्तरमा रावलले भने, ‘सभामुख महोदय, केही नभएको हुनाले नबोलेको ।’ सभामुखले फेरि सोधिन्, ‘मौन बस्दा समयको सदुपयोग भएन कि ? समय दिन्छु बोल्नुस् ।’ रावलले जवाफ दिए, ‘भए पो बोल्नु ।’ केहीबेर विरोधस्वरूप मौन रहेर उभिएपछि उनले सरकारले मन्त्री र नेताकेन्द्रित बजेट ल्याएको प्रतिक्रिया दिए । सहरी विकास मन्त्रालयले ल्याएको बजेट विभेदकारी भएको उनको भनाइ छ ।

‘तपाईंको क्षेत्र बाँकेमा सहरीकरण गरेर सबैतिर सहरी विकास हुने होइन,’ सहरी विकासमन्त्री मोहम्मद इस्तियाक राईप्रति लक्ष्य गर्दै उनले भने, ‘मुलुकभरको सबभन्दा धेरै मुक्त कमैया बसेको कैलाली–२ मा सहरी विकास मन्त्रालयको आँखा पुगेन । मेरो निर्वाचन क्षेत्रमा पुनःस्थापित बादी समुदाय रूखको फेदमा बसेका छन् ।’

संसद्मा मंगलबारदेखि विनियोजित विधेयकको मन्त्रालयस्तरीय छलफल सुरु भएको छ । खेलकुद, सहरी विकास र अर्थ मन्त्रालयका लागि छुट्याइएको बजेटको शीर्षकमाथि छलफल थालिएको हो । छलफलका क्रममा कांग्रेससहित प्रतिपक्षी सांसदले सबै मन्त्रालयको शीर्षकमा खर्च कटौतीको प्रस्ताव राखेका थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ ०८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्