दोहोरो नागरिकताबारे छानबिन सुरु

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — भारत र नेपाल दुवै देशको नागरिकता लिने सुनसरीको इनरुवाका छगनलाल शर्माका विषयमा प्रशासनले छानबिन सुरु गरेको छ । 

व्यापारी शर्माले दोहोरो नागरिकता लिएको समाचार प्रकाशन भएपछि सुनसरी प्रशासनले छानबिन सुरु गरेको हो । छगनलाललाई झिकाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सोमबार पत्र पठाइसकेको सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रकाश उप्रेतीले बताए ।

दोहोरो नागरिकताका विषयमा अनुसन्धान भइरहेको बताउँदै उनले शर्माको बयानपछि परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत भारतमा देखिएका कागजपत्र झिकाइने जानकारी दिए ।

‘कान्तिपुरमा समाचार आएपछि हामीले थाहा पायौं,’ प्रजिअ उप्रेतीले भने, ‘छगनलाललाई झिकाउन पत्र काटिसकेका छौं । यस विषयमा उनको बयान लिइसकेपछि आवश्यक कारबाही गर्छाैं ।’ इनरुवा बजारमा सुरज फेन्सी स्टोर नामक कपडा पसल चलाएर बसेका शर्माले ३४ वर्षको उमेरमा २०३४ सालमा नेपालमा वंशजको नागरिकता लिएको देखिन्छ ।

नेपालको नागरिकता नम्बर ६२५६/२७१९ रहेका उनको भारतको निर्वाचन आयोगको वेबसाइटमा ०३३०५१९ नम्बरको मतदाता परिचयपत्र भेटिएपछि उनले दोहोरो नागरिकता राखेको खुलेको हो ।

छगनलालविरुद्ध यसअघि पनि विभिन्न चरण उजुरी परेका थिए । डकुमेन्ट नम्बर डीडी ७४००५२६८५ एनपीबाट सन् २०१७ जुलाई महिनाको २३ तारिखमा गृह मन्त्रालयमा र डीडी ७४००५२६५४ एनपी नम्बरबाट सतर्कता केन्द्रमा समेत छगनलालको दोहोरोनागरिकता विषयमा उजुरी परेको छ ।

त्यस्तै, उनको दोहोरो नागरिकताका विषयमा २०७४ साउन ८ गते ९५१ दर्ता नम्बरको उजुरी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग काठमाडौंमा पनि उजुरी दर्ता भएको छ । त्यस्तै, अख्तियारको इटहरीस्थित कार्यालयमा पनि १६५ दर्ता नम्बरको उजुरी २०७४ साउन ९ गते नै परेको छ । तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोपालप्रसाद पराजुलीले भने त्यसबेला उजुरी लिन नमानेको स्रोतले बतायो ।

दर्ता भएका उजुरीउपर पनि अहिलेसम्म कुनै कारबाही नभएको पाइएको छ । अख्तियारको इटहरीस्थित कार्यालयमा छगनलालको दोहोरो नागरिकताका विषयमा उजुरी आएको र त्यसबारे फाइल गृह मन्त्रालय पठाइएको प्रवक्ता ज्ञानेन्द्र ढकालले बताए । कार्यालयको तर्फबाट आवश्यक कारबाही टुंग्याएर थप कारबाहीका लागि लागि २०७५ साउनमा गृह मन्त्रालय पठाइसकेको जानकारी उनले दिए ।

२०००००८१०६८६ नम्बरको रासनकार्ड लिएका शर्माले २०२९४ नम्बरको मगनलाल रामावतको पसलबाट भारत सरकारले दिने रासन लिने गरेको देखिएको छ । उनले सन् २०१७ मा राजस्थानको बिकानेर जिल्लामा विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १३ मा मतदान गरेको देखिएको छ । नेपालमा १६७१९७१ नम्बर मतदाता परिचयपत्र लिएका उनले इनरुवाको भगवती माविमा रहेको निर्वाचन केन्द्रबाट समेत मतदान गरेको देखिएको छ ।

भारतीय नागरिकले कुनै पनि अवस्थामा वंशजको नागरिकता भने नपाउने प्रजिअ उप्रेतीले बताए । ‘जिल्ला प्रशासन कार्यालयले वंशज र वैवाहिक अंगीकृत नागरिकता मात्रै वितरण गर्छ । अंगीकृत नागरिकता गृह मन्त्रालयले नै वितरण गर्छ तर यसका लागि धेरै प्रक्रिया छन्, जोकोहीले सजिलै लिन सक्दैनन्,’ उनले भने, ‘छगनलालका विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ ।’

छगनलालका तीन जना छोरा र उनीहरूका श्रीमतीको समेत दोहोरो नागरिकता लिएका छन् । नेपाल नागरिकता ऐनमा दोहोरो नागरिकता लिनेलाई ५ वर्षसम्म कैद र एक लाख रुपैयाँ जरिवानाको व्यवस्था छ ।

एक पक्राउ
मोरङ - नेपाल र भारतको दोहोरो नागरिकता लिएका विराटनगर ९ का ३६ वर्षीय विमलेस साहलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।
विराटनगर ३ खार्जी ढाटमा सवारी जाँच गर्ने क्रममा साहको पर्सबाट नेपाली सवारीचालक अनुमतिपत्रका साथै भारतीय आधार कार्ड फेला परेपछि नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरी नायब उपरीक्षक घनश्याम श्रेष्ठले बताए । साहको ०२-५०४१९९ नम्बरको सवारीचालक अनुमति पत्रसँगै भारतको विहार राज्य, अररिया जिल्ला मनिकपुर बुर्जा चोक वडा ८ उल्लेख भएको आधार कार्ड बरामद भएको हो ।

विराटनगरमा खाद्यान्न सप्लायर्स रहेका साहले २०५५ भदौ १९ मा जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङबाट ३७४७३ नम्बरको नागरिकता लिएको पाइएको छ । प्रहरी नायब उपरीक्षक श्रेष्ठले साहको परिवारिक पृष्ठभूमिलगायत विभिन्न कोणबाट अनुसन्धान भइरहेको उनले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

"अधुरो यात्रा" लाई पूरा पुरस्कार

प्रदीप मेयाङ्बो

सुनसरी — एउटी बालिकामाथि अन्याय हुन्छ । तिनलाई घरमालिकले पढाउने भनेर धर्मपुत्री बनाएर राखे पनि पटकपटक बलात्कृत हुन्छिन् ।

बलात्कारपछि गर्भ बस्छ । एक दिन अचानक उनको मृत्यु हुन्छ । मृत्यु भएको खबर घरमालिक र उनका सदस्यले छरछिमेकीलाई जानकारी नै नदिई कफिन बक्स बनाएर मसानघाट लैजाने तयारी गरेपछि छरछिमेकले थाहा पाउँछन् । घरमालिकले अन्तिम सयमसम्म आफूलाई बचाउन अनेक प्रयास गरे पनि अन्तत: ती घरमालिक दोषी बन्छन् र जेल सजाय भोग्छन् ।

बालकलाकारहरूले मञ्चमा आत्मा बनेर आएकी बाल कलाकार खामुना राई (अनुशा) को फक्रिन नपाउँदै निमोठिएको सपना, इच्छा र आकांक्षाहरू आफ्नी साथी रिन्की (विकिसा विष्ट) सँग गरेको मर्मस्पर्शी वार्तालापले दर्शकको आँखा रसाएको थियो । निर्णायकलाई भावुक बनाएको थियो । किनकी त्यो वास्तविक घटनामा आधारित कथा थियो । २०७३ फागुन १६ गते धरानमा हत्या गरिएकी १३ वर्षीय अनुशा राई हत्या प्रकरणलाई नाटकले फेरि तहल्का मच्चायो ।

धरान प्रज्ञा प्रतिष्ठानले मंगलबार धरान सभागृहमा आयोजना गरेको धरान बाल नाट्य महोत्सवमा मञ्चन गरिएको ‘अधुरो यात्रा’ बाल नाटकको कथा र दृश्य हो । युरेका आवासीय स्कुलका शान्तिराम राईद्वारा लिखित र निर्देशित बाल नाटक ‘अधुरो यात्रा’ कुनै काल्पनिक कथा भने होइन । अढाइ वर्षअघि धरान-१६ सखुवागाछीमा भएको वास्तविक घटना हो । जिल्ला अदालत सुनसरीले २०७३ चैत १४ मा अनुशा हत्या र बलात्कार गरेको अभियोगमा बलिमान र पदमकुमारी राई दम्पतीलाई पुर्पक्षका लागि जेल चलान गरेको घटनालाई नाट्य रूपान्तरण गरेर बालकलाकारहरूले मञ्चन गरेका थिए ।

समाज र परिवारमा बालबालिकामाथि हुने यस्ता हिंसा, यौन दुव्र्यवहार, घरेलु हिंसा, छोरा र छोरीमा हुने विभेद, बलात्कार जस्ता घटनालाई धरानका बालकलाकारहरूले बाल नाट्य महोत्सवमा कलात्कम रूपमा आधा दर्जन नाटक मञ्चन गरेर स्याबासी पाए ।

पूर्वेली रंगमञ्चमा स्थापित शोभा खजुम, शारदा शाक्य र कविता नेपालले मञ्चन भएको आधा दर्जन बाल नाटकमध्ये अधुरो सपनालाई प्रथम पुरस्कारका लागि सिफारिस गरे । नभन्दै अधुरो यात्राले प्रथम पुरस्कारसँगै नगद ४५ हजार रुपैयाँ र नाटकका लेखन निर्देशक शान्तिराम राईले उत्कृष्ट निर्देशकको पुरस्कारका साथ नगद १० हजार पाए । निर्देशक राईले उत्कृष्ट निर्देशक भएर पाएको रकम धरानमा थिएटर हल निर्माणका लागि महोत्सवका संयोजक गोपाल देवानलाई मञ्चमै हस्तान्तरण गरेका थिए ।

धरानमा आयोजित दोस्रो बाल नाटक महोत्सवमा बालबालिकाले समाजमा घटेका वास्तविक घटनाका आधारमा दर्शकको मनछुने नाटक प्रदर्शन गर्छन् होला भनेर कमै कल्पना गरेका थिए । दर्शकले सोचविपरीत बालनाट्य महोत्सवमा बालकालिकाहरूले आफूभित्रको कल्पनाशीलता, सृजनशीलतालाई वास्तविक घटनामा आधारित बाल नाटक प्रदर्शन गरे ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्