पुनर्निर्माणले गति लिएको छ  : प्रधानमन्त्री 

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पुनर्निर्माणले गति लिएको दाबी गर्दै १ वर्षभित्रमा पुनर्निर्माण सक्ने अठोट व्यक्त गरेका छन् । 

एशियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई (शिक्षा) मार्फत निर्माण भएको ३६ कोठे विद्यालय भवन उद्धघाटन गर्न काभ्रे आएका प्रधानमन्त्री ओलीले केही संरचनाबाहेक अन्य भने १ वर्षमा सम्पन्न हुने दाबी गरे ।

‘९ लाख घर, ९ हजार विद्यालय ध्वस्त भएका थिए, मुख्य रुपमा पुनर्निर्माण टुंग्याएका छौं,’ उनले भने, ‘आउँदो एक वर्ष भित्रमा पुनर्निर्माण टुंग्याउने गरी लागेका छौं ।’ धरहरा लगायतका केही संरचना एक वर्ष भित्रमा नसकिने तर्क गर्दै उनले कला, वास्तुकला, सामान लगायतमा ध्यान दिनुपर्दा केही जति हतार गर्दा पनि नसकिने तर्क गरे । अघिल्लो कार्यकालमा शुरु गरेको पुनर्निर्माण्को अभियानले विचमा केही गति लिन नसकेको तर्क गर्दै उनले अब तिव्र गति लिएको दाबी गरे ।

बुधबार बिहान फेरी भूकम्प गएको प्रसंग कोट्याउँदै उनले राम्रो घर बनाउन सचेत गराएको बताए । नेपालको अब परिचय फेर्नुपर्ने तर्क गर्दै उनले डिजिटल, शिक्षित र विद्वान नेपाली बस्ने देशको परिचय दिनुपर्न धारणा राखे । रोजगारी दिन सक्ने खालको शिक्षा र जनशक्ति तयार गर्नुपर्ने तर्क गरे ।

सञ्चार तथा सूचना प्रविधी मन्त्री गोकूलप्रसाद बास्कोटाले प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा चलाइएको विद्यालय भर्ना अभियानमा ३ लाख बालबालिका भर्ना भएको दाबी गर्दै जहाँ विद्यार्थी त्यहाँको नीति अपनाइने तर्क गरे । प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले २० महिना भित्र सबै क्षतिग्रस्त विद्यालय भवन निर्माण सक्ने दाबी गरे । एडीबीका राष्ट्रिय निर्देशक मुख्तार खामुद खानोबले विभिन्न ९ नमुना विद्यालय निर्माण गरिरहेको जानकारी दिए । ११ करोड २४ हजारको लागतमा बनेको ३ वटा भवनमा ३६ कोठा छन् । छात्रावाससहितको भवनमा प्रशासन, पुस्तकालय, कम्प्युटर ल्यावलगायतका सुविधा छन् । जिल्लाको नमुना विद्यालयमा ७ सय २७ विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।

जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई (शिक्षा) का इञ्जिनियर शोभित श्रेष्ठका अनुसार, हालसम्म विद्यालय व्यवस्थापन समिति मार्फत ९८ विद्यालय पुनर्निर्माण सम्पन्न भएका छन् । एडिबीको भूकम्प आपतकालिन सहायता परियोजना मार्फत २८ मध्ये २१ विद्यालय निर्माण सम्पन्न भएका छन् ।

एशियाली विकास बैंक (एडीबी) मार्फत नै थप १० विद्यालय निर्माण शुरु भएका छन् १० वटा बोलपत्र आव्हान हुने प्रकृयामा छन् । भारतीय दुतावास मार्फत १० विद्यालयको लागि बजेट विनियोजन भएर विस्तृत अध्ययन भइरहेको छ । जिल्लाका ५ सय ९० सामुदायिक विद्यालय मध्ये तीन सय ५३ पूर्ण रुपमा र एक सय ७४ विद्यालयमा अधिक क्षति पुगेको थियो ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ १५:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जनआन्दोलन-२ का घाइते मुकेश अझै अर्धचेत

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — जनआन्दोलन–२ का घाइते मुकेश कायस्थको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार आइरहेको थियो  । देब्रे हात चलाउने, माँ (आमा) भन्ने, हाँस्ने, गिलो खाने कुरा खाने र हृवीलचियरमा अड्न सक्ने भएका थिए  ।

तर, अहिले फेरि पहिलेजस्तै अर्धचेत अवस्थामा फर्किएका छन् । न खान्छन्, न कुनै प्रतिक्रिया जनाउँछन् । खुवाउनका लागि पेटमा प्वाल पारेर पाइप जोडिएको छ । ‘असार १ गते अचानक बिरामी (सिजर) भएपछि बनेपास्थित शिर मेमोरियल अस्पतालमा १५ दिन उपचार गरियो, निमोनिया पनि देखिएकाले आईसीयूमा राख्नुपर्‍यो,’ आमा मीराले भनिन्, ‘सिजर (छारेरोग) भएपछि यसभन्दा अघि उनमा देखिएका सम्पूर्ण सुधार पुरानै अवस्थामा फर्कियो ।’ घर बसेको एक महिनापछि ट्रमा सेन्टरमा १५ दिन राखियो । ‘टाउकोमा पानी जमेकाले उपचारको तयारी थियो, पछि भएन,’ मीराले भनिन्, ‘मंसिर ९ गते मेडिसिटी अस्पतालमा भर्ना गरेर अप्रेसन गर्यौं, अप्रेसन सफल भए पनि निमोनियाको संक्रमण भएपछि दुईपटक त भेन्टिलेटरमै राखेर उपचार गर्नुपर्‍यो ।’ उनी अहिले बनेपास्थित घरमै छोराको स्याहारसुसार गरिरहेकी छन् । ११ महिना वीर अस्पताल, ५ महिना न्युरो अस्पताल, अन्नपूर्ण अस्पतालमा उपचारपछि ५ महिना अनामनगरमा स्पर्श थेरापी गरिएको थियो । उपचारमा संलग्न चिकित्सकले पनि मुकेशमा आएको सुधारलाई ‘चमत्कार’ भनेका थिए । उनको मस्तिष्कको ४ भागमध्ये ३ भाग नष्ट भएको छ ।

जनआन्दोलनका क्रममा २०६२ चैत २७ गते मुकेशको कन्चटमा गोली लागेको थियो । यसबीच धेरै घटना–परिघटना भइसकेका छन् । राज्य सञ्चालन गर्ने थुप्रै पात्र पनि फेरिएका छन् । तर उनको दैनिकी फेरिएको छैन । ४ हजार ७ सय ५४ दिनदेखि अर्धचेत अवस्थामा बेडमै छन् । मुकेश गोली लाग्दा १५ वर्षका थिए । राज्यले दिएको सेवासुविधाबाट कायस्थ परिवार सन्तुष्ट छ । तर भुक्तानीका लागि झन्झट बेहोर्नुपरेको गुनासो पनि छ । ‘बिल भर्पाइअनुसारको भुक्तानी त सरकारले दिन्छ तर त्यसका लागि पाउने सास्ती अर्कै छ,’ मीराले भनिन्, ‘औषधिउपचारबापत् २ वर्षको भुक्तानी अझै बाँकी छ, लोकतन्त्रका लागि योगदान गरेकालाई दिइएको सुविधा लिन त्यति झन्झट हुँदा बेवास्ता गरेको महसुस हुने रहेछ ।’ सरकारले मुकेशको उपचार खर्च, १५ हजार मासिक भत्ता, एक सुसारेका लागि ६ हजार २ सय भत्ता र एक नर्स नियमित उपलब्ध गराउँदै आएको छ । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय नरहेकाले नर्सको पैसा भुक्तानीमा समस्या भएको मीराले बताइन् । उनी मुकेशजस्ता जनआन्दोलनका घाइतेका लागि राज्यले एउटा पुनःस्थापना केन्द्र बनाइदेओस् भन्ने चाहन्छिन् । ‘अहिले त हामीले स्याहारसुसार गर्दै आएका छौं, हाम्रो सेखपछि पनि मुकेशजस्ता जनआन्दोलनका घाइतेको स्याहारसुसार गर्न एउटा पुनःस्थापना केन्द्र बनाइदिए सहज हुन्थ्यो,’ उनले भनिन् ।

पूरा भएन प्रधानमन्त्रीको वाचा
अघिल्लो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा २०७३ असार १४ गते मुकेशलाई भेट्न पुगेका केपी शर्मा ओलीले उनका नाममा खुलेको प्रतिष्ठानलाई ५ लाख सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । हाल सञ्चारमन्त्री रहेका जिल्लावासी गोकुल बाँस्कोटासहितका नेता आएर प्रधानमन्त्रीको प्रतिबद्धता रहेको र छिट्टै प्राप्त हुनेमा आश्वस्त पारेका पनि थिए । तर ३ वर्ष पुग्नै लाग्दा पनि प्रधानमन्त्रीको वचन पूरा भएको छैन । ‘उहाँ (प्रधानमन्त्री) ले सहयोगको वचन दिनुभएको थियो, पर्यटन मन्त्रालयमार्फत पैसा आउने भनेपछि जिल्ला विकास समितिमा बुझ्न पनि गयौं तर आएन,’ प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हीरा शर्माले भने ।लोकतन्त्रपछिका सबैजसो प्रधानमन्त्रीले मुकेशको घर पुगेर उनलाई ‘जिउँदो सहिद’ घोषणा गर्ने भनी गरेको प्रतिबद्धता पनि पूरा भएको छैन ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ ०९:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्