मदरसामा अमेरिकी राजदूत

ठाकुरसिंह थारू

(नेपालगन्ज) — मुस्लिम बालबालिकाले उर्दू र फारसी भाषासहित १० कक्षासम्म पढ्ने नेपालगन्जस्थित बरकतिया मदरसामा बुधबार बिहानैदेखि फरक रौनक देखियो । बाँकेको माविसम्म पढाइ हुने एक मात्र मदरसामा नेपालस्थित अमेरिकी राजदूत र्‍यान्डी डब्लू बेरी पुगेका थिए ।

नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्‍यान्डी बेरी नेपालगन्जस्थित बारकतिया मदरसा माविका बालबालिकासँग । तस्बिर : ठाकुरसिंह/कान्तिपुर

त्यहाँ उनले नमस्कार गरे । मुस्लिम बालबालिकालाई एक ठाउँमा भेला पारे र आफ्ना कुरा भन्न सुरु गरे । उनले अमेरिकामा काला जातिमाथि भएको विभेद घटनाबारे सुनाए । ‘सबै मानिस समान हुन्छन् । कसैले कसैलाई विभेद गर्न हुन्न,’ उनको भनाइको सार थियो, ‘प्रेमले शान्तिसँगै आपसी भाइचाराको सम्बन्ध बढाउँछ ।’ मुस्लिम बालबालिकाले उनका कुरामा समर्थन जनाए ।

राजदूत बेरीका अनुसार कुनै समय अमेरिकामा काला समुदायमाथि तीव्र विभेद थियो । काला जातिका बालबालिका गोरा समुदायकासँग बसेर पढ्न पाउँदैनथे । एउटै रेस्टुराँमा खान निषेध थियो । काला समुदायका व्यक्तिलाई दासका रूपमा हेरिन्थ्यो । उनीहरूलाई बिक्री गर्ने चलन थियो । सन् १९६० ताका रुबी ब्रिजेस नामक काला समुदायकी बालिका विद्यालय भर्ना हुन खोजिन् । विद्यालयले उनलाई भर्ना लिएन । किन भने, उक्त विद्यालयमा गोरा समुदायका बालबालिका पढ्थे । विद्यालय जाने प्रयास उनले निरन्तर गरिरहिन् ।

विद्यालयकी शिक्षिका मिसेज हेन्ड्रीले रुबीको पढाइप्रतिको मोह बुझिन् । उनले विद्यालय भर्ना गर्न सहयोग गरिन् । ‘शिक्षिकाको सहयोगमा रुबी भर्ना हुन त सफल भइन् तर भइदियो उल्टो,’ राजदूत बेरीले कथाको फोटो देखाउँदै भने, ‘काला जातिकी बालिका भर्ना भएको भन्दै गोरा समुदायका बालबालिका आउनै छाडे । एक दिन विद्यालयमा उनी एक्लै भइन् ।’ तर पनि रुबीले हरेस खाइनन् । त्यसैले उनलाई साहसी बालिकाको उपमा उनले दिए । ‘यो हाम्रो देशमा घटेको सत्य घटना हो । यसले विभेदविरुद्धको आवाज बुलन्द गरेको छ,’ उनले भने, ‘ती साहसी बालिकाले अमेरिकाका विभिन्न विद्यालय पुगेर आफ्नो संघर्षको कथाबारे जानकारी दिने गरेकी छन् ।’

कथा कस्तो लाग्यो ? कक्षा ९ मा अध्ययनरत आयास राईको जवाफ थियो, ‘राजदूतज्यूले साहसिक बालिकाको कथा सुनाएर हामीलाई ठूलो प्रेरणा दिनुभयो । कुनै पनि जातजातिलाई विभेद गर्नु गलत हो ।’ राजदूत बेरी अमेरिकाका जनताको सहयोगमा बाँकेमा सञ्चालन गरिएका विभिन्न परियोजना हेर्न नेपालगन्ज आएका हुन् । बारकतिया मदरसामा भने कुनै परियोजना लागू नभए पनि उनी स्वस्फूर्त पुगेका थिए । नेपाली सञ्चार माध्यमबाट उनले उक्त मदरसाबारे जानकारी पाएको बताए ।

‘हामी धन्य भयौं । महामहिमज्यू आफैं विद्यालय आएर यहाँको अवस्थाबारे जानकारी लिनुभयो । यहाँका बालबालिकालाई उत्प्रेरणा दिएर जानुभयो,’ मदरसाका संस्थापक मौलाना अब्दुल जब्बर मन्जरीले भने, ‘मदरसा शिक्षामा सरकारको ध्यान नपुगिरहेका बेला अमेरिकी राजदूत आएर अवलोकन गरेर जानुभएको छ ।’ त्यसअघि राजदूत बेरीले बाँकेका नागरिक समाजका अगुवासँग छलफल गरेका थिए । उनले नागरिक समाज र सञ्चारमाध्यमले सर्वसाधारणको अधिकारका लागि पहरेदारको भूमिका निर्वाह गरिरहेको जनाए । उनले सुशासन, पारदर्शिताले लोकतन्त्र बलियो हुने धारणा राखे ।

प्रकाशित : चैत्र १, २०७५ ०९:२६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

सीमा क्षेत्रमा लागूऔषध कारोबार बढ्यो

ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — रेडियोभित्र लुकाएर भारत लैजाँदै गरेको करिब साढे ४ किलो चरेससहित दुई नेपाली महिलालाई भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) ले गत सोमबार पक्राउ गर्‍यो  । आफूहरूले २ लाख रुपैयाँमा चरेस किनेर भारतको कुल्लु मनाली लैजान थालेको पक्राउ परेका रोल्पा थबाङकी मायादेवी विक र श्रीकुमारी विकले बयानका क्रममा बताए  ।

उनीहरूका अनुसार उक्त चरेस दलबहादुर तामाङले मगाएका थिए ।


सीमास्थित इलाका प्रहरी कार्यालय जमुनाहा र लागूऔषधविरुद्धको प्रहरी अनुसन्धान ब्युरोले ब्राउन सुगर, नाइट्रोजोम, कोरेक्सलगायत लागूऔषधसहित थुप्रै व्यक्ति पक्राउ गर्दै आएको छ । सीमावर्ती भारतको रूपैडिहा चकीया रोड क्षेत्रमा निर्बाध ब्राउन सुगर कारोबार हुने गरेको छ । कुलतमा फसेका नेपाली युवा त्यहाँ पुगेर सेवन गरेर फर्किन्छन् । कारोबारका लागि नेपाल आउने कतिपय व्यक्ति पक्राउ पर्दै आएका छन् । ‘लागूऔषध कारोबारमा लाग्ने व्यक्तिलाई दैनिकजसो पक्राउ गर्दै आएका छौं । तर, नियन्त्रण हुन सकिरहेको छैन,’ इलाका प्रहरी कार्यालय जमुनाहाका प्रमुख सई वसन्त बस्नेतले भने, ‘सीमाका भारतीय सुरक्षा अधिकारीलाई त्यसबारे जानकारी गराउँदै आएका छौं तर समस्या जस्ताको तस्तै छ ।’ नेपालका पहाडी जिल्लामा उत्पादन हुने गाँजा र चरेस भारत तस्करी हुँदै आएको छ । त्यस्तै भारतबाट नेपालगन्जमा ब्राउन सुगर तस्करी हुने गरेको छ । नेपाल–भारत सुरक्षा अधिकारीको संयुक्त बैठकमा लागूऔषधको तस्करी नियन्त्रण गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै आएका छन् । तर, समस्या समाधान भने हुन सकेको छैन ।


जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका मुद्दा फाँट प्रमुख प्रहरी निरीक्षक दीपक मल्लले लागूऔषध कारोबारको आरोपमा पक्राउ परेकाले हिरासत भरिने गरेको बताए । उनका अनुसार हाल लागूऔषधसम्बन्धी ४० भन्दा बढी मुद्दामा कारबाही भइरहेको छ । ‘पक्राउ परेर आउने अधिकांश आरोपी लागूऔषधकै छन् । उनीहरूका कारण हिरासत भरिन्छ,’ उनले भने, ‘यस क्षेत्रमा लागूऔषधको समस्या विकराल छ ।’ भारतबाट तस्करी गर्ने क्रममा प्रहरीले पक्राउ गरेको ब्राउन सुगरको परिमाणले यो क्षेत्र दुव्र्यसनीको अखडा बन्दै गएको पुष्टि गरेको छ । गत वर्ष प्रहरीले ४ सय ८१ ग्राम ब्राउन सुगर बरामद गरेको थियो । दुव्र्यसनीको संख्या बढेपछि तस्करी बढेको हो । दुव्र्यसनीहरू दैनिकजसो पक्राउ पर्ने गरे पनि तस्करीको गिरोह भने पक्राउ पर्न सकेको छैन ।


लागूऔषध नियन्त्रणका लागि प्रदेश प्रहरी कार्यालयले विशेष अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ । गत वर्ष २ सय ४४ व्यक्ति पक्राउ परेका थिए । यस क्षेत्रमा बढीजसो १९ वर्षमुनिका किशोर दुव्र्यसनीमा फस्न थालेका छन् । जसका कारण लागूपदार्थ ओसारपसार बढी हुने गरेको हो । मुलुकको जनशक्ति मानिएको युवा पुस्ता लागूपदार्थको कुलतमा फसेपछि नयाँ पुस्ताका लागि चुनौती थपिएको छ । लागूऔषध सेवन गर्र्नेमा १२ वर्षका किशोर पनि रहेको प्रहरीले जनाएको छ । खुला सीमाका कारण लागूऔषध सहजै पाउने भएकाले प्रयोगकर्ताको संख्या पनि बढदै गएको उनीहरूको भनाइ छ ।


नेपालगन्जमा मात्रै करिब ५ सय ड्रग्स सेवनकर्ता रहेको अभियानकर्ताले जनाएका छन् । तीमध्ये अधिकांश युवा छन् । दुव्र्यसनीमध्ये ३२ प्रतिशतभन्दा बढी १५ वर्षमुनिका छन् । ४९ प्रतिशत १९ वर्षमुनिका रहेको प्रहरीले जनाएको छ । पहिले सहरमा पाइने लागूऔषध हाल गाउँ–गाउँमा छ्यापछ्याप्ती पाइन थालेको छ । झोलमा पाइने कोरेक्स, ट्याब्लेट र ब्राउन सुगर गाउँमै बिक्री हुन थालेको हो । लागूऔषधको कुलतमा बालबालिका पनि फसिरहेको स्थानीयले बताए । दुव्र्यसनीमा फसेका युवा सीमावर्ती भारतीय रूपैडिहा बजारमा लागूऔषध खरिद गर्न जाने गरेका छन् । उनीहरूले सुरक्षाकर्मीलाई छलेर ल्याएको लागूऔषध गाउँका युवालाई बिक्री गर्छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन २९, २०७५ १२:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×