खानेपानीको २ करोड बक्यौता

शाहीमान राई

जनकपुर — खानेपानी संस्थानले जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा शुद्ध पिउनेपानी वितरण गरेबापत उपभोक्ताबाट २ करोडभन्दा बढी महसुल असुल गर्न सकेको छैन । संस्थानले भने कार्यरत कर्मचारीलाई तीन महिनादेखि तलब खुवाउन नसकेको गुनासो गर्दै आएको छ ।

नेपाल खानेपानी संस्थानको जनकपुरधामस्थित रामानन्द चोकमा निर्मित ४ लाख ५० हजार लिटर क्षमताको पानीट्यांकी । तस्बिर : शाहीमान/कान्तिपुर

प्रदेश २ राजधानी जनकपुरधामस्थित सरकारी, गैरसरकारी संघसंस्था, क्लब, मठमन्दिर, कुटी, गुठी र सर्वसाधारण उपभोक्ताले वर्षौंदेखि महसुल नतिर्दा बक्यौता बढ्दै गएको हो । पछिल्लो दुई वर्षदेखि जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका एकीकृत सहरी विकास परियोजनाअन्तर्गत निर्माणाधीन ढल निकासका लागि ह्युमपाइप विस्तार ड्रेन नाली निर्माण, सडक विस्तार, मर्मतसम्भार र कालोपत्रे आयोजनाको निर्माण कार्य गर्दा खानेपानीको पाइपलाइन टुटेपछि अधिकांश उपभोक्ताले महसुल तिर्न छाडेका छन् ।

खानेपानी पाइपलाइन टुटेपछि जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका क्षेत्रका एक हजार ८ सय घरपरिवार शुद्ध पिउनेपानीको सुविधाबाट वञ्चित छन् । खानेपानी बन्द भएपछि उपमहानगरपालिकाको वडा नं. १, २, ३ र ४ का उपभोक्ता वैकल्पिक खानेपानी व्यवस्था गर्न थालेका छन् ।

शुद्ध पानी वितरण गर्न नसकेपछि जनकपुरस्थित खानेपानी संस्थानले महसुल असुल गर्न सकेको छैन । धारामा पानी बन्द भएको दुई वर्ष बितिसक्दा पनि आयोजनाको निर्माण कार्य पूरा नहुँदा आधाभन्दा बढी उपभोक्ता खानेपानी सुविधाबाट वञ्चित रहेको संस्थानका प्रमुख विनोद मिश्रले बताए ।

संस्थानले जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको २५ वटा वडामध्ये वडा नं. १ देखि १४ सम्म ४ हजार एक सय घरपरिवारलाई शुद्ध पिउनेपानी वितरण गर्दै आएको कार्यालयले जनाएको छ । नेपाल खानेपानी संस्थानले ५० वर्षदेखि जनकपुरधाम उपमहानगरवासीको घरघरमा वितरण गर्दै आएको पाइपलाइन आयोजनाको निर्माण कार्य गर्दा ठेकेदारको एस्काभेटरले उखेलेर फालेपछि धारा बन्द भएको हो ।

सडक, ड्रेन नाली निर्माण गर्दा खानेपानीका पुराना पाइपलाइन र धारामा पानी वितरण प्रणालीको पूरै संरचना ध्वस्त भएकाले पुन: सञ्चालनमा ल्याउन कठिनाइ रहेको संस्थानका प्रशासकीय अधिकृत विनयकुमार झाले बताए । उनका अनुसार धारामा पानी नआएपछि उपभोक्ताले खानेपानीको महसुल तिर्न छाडेका छन् ।

उपभोक्ताले खानेपानीको महसुल बुझाउन छाडेपछि संस्थानलाई मासिक ३ लाख ५० हजार घाटा छ । संस्थानले दुई सय मिटर गहिराइबाट डिपबोरिङ (विद्युतीय पम्पिङ) प्रविधिबाट भूमिगत पानी २४ मिटर उचाइमाथि निर्मित ओभरट्यांकीबाट खानेपानी वितरण गर्दै आएको थियो ।

खानेपानी वितरणका लागि संस्थानले जानकी मन्दिरनजिकै अरगजापोखरी छेउमा निर्मित ४ लाख ५० हजार लिटर क्षमताको पुरानो ट्यांकी र रामानन्दचोकमा निर्मित ४ लाख ५० हजार लिटर क्षमताको नयाँट्यांकीमा दैनिक ९ लाख लिटर पानी भण्डारण गरी उपभोक्तालाई शुद्ध खानेपानी वितरण गर्दै आएको छ । एसियाली विकास बैंकको एक अर्ब ९० करोड ऋण सहयोगमा निर्माणाधीन जनकपुर उपमहानगरपालिका सहरी विकास आयोजनाअन्तर्गत सडक विस्तार, मर्मतसम्भार, ग्राभेल, कालोपत्रे, ढल निकासका लागि ह्युमपाइप विस्तार जडान गर्दै ड्रेन नाली निर्माण गरिरहेको छ ।

जनकपुरवासीलाई शुद्ध पिउनेपानी वितरण गर्न खानेपानी संस्थानले २०२४ सालमा जनकपुरको जानकी मन्दिर नजिकै अरगजापोखरी छेउमा ४ लाख ५० हजार लिटर क्षमताको ट्यांकी निर्माण गरी उपभोक्तालाई घरघरमा धारा जडान गरी पानी वितरण गर्दै आएको छ ।

खानेपानीको धारा जडान गरी पानी उपभोग गरेबापत उपभोक्ताले प्रतिधारा न्यूनतम एक सय दस बुझाउनुपर्ने व्यवस्था छ । तर उपभोक्ताले न्यूनतम महसुलसमेत तिर्न छाडेपछि संस्थानको असुल गर्नुपर्ने बक्यौता रकमको अंक बढेको हो । खानेपानीको महसुल नयाँ, पुरानो गरी विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालय, मठमन्दिर र उपभोक्ताबाट दुई करोड महसुल बक्यौता असुल्न बाँकी रहेको सहायक प्रशासकीय अधिकृत झाले बताए ।

संस्थानले खानेपानी उपभोक्ताबाट मासिक महसुल सात लाख असुल हुने जनाएको छ । खानेपानीको महसुल बक्यौता बढेपछि उपभोक्तालाई घरघरमा गएर महसुल बुझाउन अनुरोध गर्ने, पत्राचार गर्ने र त्यसपछि पनि अटेर गर्नेको धारा काटिदिने गरेको छ । धारामा पानी नआएपछि उपभोक्ताले पानीका लागि चापाकल (पम्पको धारा) जडान गरी वैकल्पिक व्यवस्था गर्न थालेका छन् । पानी उपभोग नगरी न्यूनतम महसुल तिर्न बाध्य उपभोक्ताले संस्थानको धारा कट्टा गर्न निवेदन दिन थालेका छन् ।

संस्थानले धारा कट्टा गर्न माग गर्ने ६० जना उपभोक्ताको धारा काटिएको जनाएको छ । एकीकृत सहरी विकास आयोजनाले अन्तिम चरणको निर्माण पूरा गरेपछि खानेपानीको पाइपलाइन जडान गरी बन्द रहेको धारामा वितरण गर्ने संस्थानले जनाएको छ । खानेपानी संस्थानलाई महसुल असुल गर्न नसक्दा पानी तान्दा मासिक दुई लाखभन्दा बढी विद्युत् महसुल तिर्न मुस्किल छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन ७, २०७५ ०८:२१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जनकपुरमा विद्युत् अनियमितता

शाहीमान राई

जनकपुर — प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री मोहम्मद लालबावु राउतको कार्य कक्षमा छिनछिनमा बत्ती निभ्छ । मोबाइलको टर्च बालेर मधुरो उज्यालो पारेर काम चलाउँछन् मुख्यमन्त्री । बैकल्पिक उज्यालोका निम्ति खरिद गरिएको इन्भर्टर व्याट्रीले पनि काम गरेको छैन । विद्युत् लाइन कनेक्सन सिस्टममा समस्या भएकाले काम नगरेपछि जेनेरेटरबाट मुख्यमन्त्री कार्यालयमा उज्यालोको व्यवस्था गरिएको छ ।

मुख्यमन्त्री कार्यालय जस्तै प्रदेश २ को राजधानी सहर जनकपुरधामस्थित सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालयमा विद्युत् लाइन छिनछिनमा अवरुद्ध हुँदा अधिकांश सेवाग्राहीको कामकाजमा बाधा हुने गरेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले धनुषा क्षेत्रमा वितरण गरेको ३२ केभी प्रसारण लाइनको कनेक्सन सिस्टममा खरावीका कारण इन्भर्टर व्याट्रीमा रिचार्ज नहुने र छिनछिनमा लाइन जाने भएकाले सेवाग्राहीलाई समस्या परेको हो ।

प्रदेश नं २ को राजधानी सहर जनकपुरधामस्थित बन्द रहेको जनकपुर चुरोट कारखाना परिसरमा सञ्चालित मुख्यमन्त्रीको कार्यालय लगायत अन्य मन्त्रालयको विद्युत् प्रणालीको समस्या उस्तै रहेको प्रदेश सरकारका प्रमुख सचिव दिपक सुवेदीले बताए । उनले मुख्यमन्त्रीको कार्यालयमा विद्युत् आपूर्तिमा समस्या देखिएपछि जेनेरेटर खरिद गरी बैकल्पिक व्यवस्थापन गरिएको बताए ।

प्रदेश सरकारको मन्त्रालय सञ्चालित बन्द जनकपुर चुरोट कारखानाभित्र रहेका भवनमा गरिएको वाइरिङ सिस्टम पुरानो भए पनि मर्मतसम्भार नगरिएकाले समस्या भएको प्रमुख सचिव सुवेदीले बताए । सङ्घीय सरकारको उद्योग मन्त्रालय मातहतमा रहेको जनकपुर चुरोट कारखाना प्रदेश सरकारको मातहतमा नआएकाले विद्युत् प्रणाली मर्मतसम्भार गर्न समेत अप्ठयारो परेको प्रमुख सचिव सुवेदीले बताए ।

लोडसेडिङ अन्त्य गरिसकेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले नियमित विद्युत् आपूर्ति गर्न नसक्दा धनुषा लगायत प्रदेश २ का अधिकांस जिल्लामा सेवाग्राही असन्तुष्ट छन् । विद्युत् प्राधिकरणले वितरण प्रणाली मर्मतसम्भार, सुधार र विस्तार गर्न नसकेको सेवाग्राहीले गुनासो गर्दै आएका छन् । सेवाग्रहीलाई विद्युत् अवरुद्ध हुने कार्यतालिकाको सूचना प्रवाह नगर्दा कामकाजमा बाधा हुने गरेको छ ।

धनुषाको जनकपुरधाम आसपासको क्षेत्रमा सडक विस्तार, ढल निकास, ड्रेन नाली निर्माण, मर्मतसम्भार लगायत निर्माण कार्य भइरहेकाले विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुने गरेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको जनकपुर वितरण केन्द्रका प्रमुख सूर्यनारायण मण्डलले बताए ।

एसियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा जनकपुर उपमहानगरपालिका एकीकृत सहरी विकास आयोजनाअन्तर्गत निर्माणाधीन सडक विस्तार, कालोपत्रे, ढल निकासका लागि ड्रेन नाली, विद्युत् खानेपानी र टेलिफोन लाइन मर्मतसम्भार भइरहेकाले दिउँसोको समयमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध पार्ने गरेको विद्युत् वितरण केन्द्र प्रमुख मण्डलले बताए । तर सर्वसाधारणलाई सूचना प्रवाह नगर्दा गुनासो आएको उनले बताए । विद्युत् आपूर्ति र वितरण लाइन कमजोर व्यवस्थापन र असावधानीका कारण प्रदेश २ मा हालसम्म दुई सय ४५ जनाले ज्यान गुमाइसकेको संघीय प्रहरी इकाइ कार्यालय धनुषाले जनाएको छ ।
विद्युत् प्रसारण लाइन कमजोर व्यवस्थापनका कारण कतै पोल र तार जीर्ण, कतै तार नै चुँडिएर लथालिङ्ग रहेको कतै पोल ढल्न लागेको, रूख बोटबिरुवामा अल्झिने गरेको पाइए पनि विद्युत् प्राधिकरणको बेवास्ताका कारण दुर्घटना हुने गरेको सेवाग्रही गुनासो गर्छन् ।

यसबाहेक विद्युतीकरण गरिएको ग्रामीण बस्तीमा विद्युत् तारमा हुकिङ गरेर विद्युत् चोरी गरेर उपभोग गर्ने र यसबाट विद्युत् चुहावट हुने गरेको छ । जसबाट विद्युत् ट्रान्सफरमर उपकरण जल्ने गरेको छ । तर प्राधिकरणले अनुगमन, सुधार, नियन्त्रण र व्यवस्थापन गर्न नसकेको उपभोक्ताको गुनासो छ ।

प्रकाशित : माघ २३, २०७५ १२:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×