छाउ बार्न बस्दा निसास्सिएर मृत्यु

मोहन शाही

(डोटी) — महिनावारी भएका बेला घरमा आगो बालेर सुतेकी डोटी पूर्वीचौकी गाउँपालिका– ५ की २१ वर्षीया पार्वती बोगटीको बुधबार राति निसास्सिएर मृत्यु भएको छ । झरी परेर ओसिएको कोठामा आगो तापेर एक्लै सुुतेकी उनी बिहीबार बिहान मृत भेटिएकी हुन् ।

३) महिनावारी भएका बेला सुतेकी डोटी पूर्वीचौकी गाउँपालिका ५ की पार्वती बोगटीको मृत्यु भएपछि सान्त्वना दिन आएका महिलाहरू । तस्बिर : मोहन शाही/कान्तिपुर

आफ्नो घरभन्दा केही परको खाली घरमा सुतेकी बुहारी बिहान अबेरसम्म नउठेपछि बोलाउन जाँदा मृत अवस्थामा फेला परेको सासू लक्ष्मी बोगटीले बताइन् । ‘पाँचौं दिनमा चोखिन्छु भनेर खुसी थिई, आगो बालेर सुतेकी रहिछ,’ लक्ष्मीले भनिन्, ‘विचरी सधैंका लागि आँखा चिम्लेर गई ।’

शनिबारदेखि छाउ बार्दै आएकी पार्वती त्यो दिन छाउगोठमा अरू तीन जना थपिएर ठाउँ नपुगेपछि नजिकैको घरमा सुत्न गएकी थिइन् । उनी सुतेको साँघुरो कोठामा सानो झ्याल र ढोका छ । लक्ष्मीका अनुसार पार्वती झ्याल–ढोका बन्द गरी आगो बालेर सुतेकी थिइन् । उनका केही लुगा पनि जलेका छन् । खरानी कोठाभरि छरिएको छ ।

आगो बालेर सुतेकाले निसास्सिएर मृत्यु भएको हुन सक्ने गाउँपालिका अध्यक्ष दीर्घ बोगटीले बताए । अध्यक्ष बोगटीकै गाउँमा घटना भएको हो । पार्वतीको शव पोस्टमार्टमका लागि प्रहरीले बिहीबार साँझ जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय डोटी ल्याएको थियो । विशेषज्ञ डाक्टरको अभावमा डोटीमा पोस्टमार्टम हुन नसकेपछि शुक्रबार बिहान शव डडेल्धुरास्थित उपक्षेत्रीय अस्पताल लगिएको छ । जिल्ला अस्पताल डोटीमा कार्यरत तीनै जना डाक्टर तालिमका लागि भन्दै काठमाडौं गएका छन् । अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. भूषण मिश्रले पोस्टमार्टम तालिम लिनैका लागि डाक्टरहरू काठमाडौं गएको बताए ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका एसपी लालबहादुर धामीले प्रारम्भिक अनुसन्धानमा पार्वतीको निसास्सिएर मृत्यु भएको देखिएको बताए । बिहान ढोका खोलेर हेर्दा मृत भेटिएपछि स्थानीयवासीले नजिकैको सानागाउँ प्रहरी चौकीमा खबर गरेका थिए । त्यसलगत्तै पुगेको प्रहरीले शव पोस्टमार्टमका लागि जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय ल्याएको थियो ।

६ परिवार रहेको बोगटी गाउँको बाहुनटोलमा चार घरका महिला एउटै छाउगोठमा सुत्छन् । दुई परिवारका महिला भने घरभित्रको भुइँ तलामा सुत्ने गरेका छन् । ‘कहिलेकाहीँ ४/५ जना सँगै महिनावारी हुँदा पनि गोठमै सुत्नुपर्छ,’ कक्षा ७ मा अध्ययनरत मैना बोगटीले भनिन्, ‘खुट्टा तन्काउन पनि ठाउँ हुन्न, रातभर कुप्रो बसेर जाग्राम बस्नुपर्छ ।’

तेडी, नर्‍याल, मालिका देवता छन् भनेर गाउँमा महिनावारी भएका बेला छाउगोठभित्रै सुत्ने चलन छ । छाउगोठमा सुत्दै आएकी कक्षा ८ मा अध्ययनरत बिस्ना बोगटीले बूढापाकाले घरभित्र आउन बन्देज गरेको दुखेसो गरिन् ।
गाउँमा पहिलोपटक अशुभ घटना भएकाले स्थानीयवासी त्रसित छन् । ‘छाउगोठ छोडेर घरभित्र सुत्दा त्यस्तो घटना भएको हो, यतै सुतेको भए त्यस्तो घटना हुन्नथ्यो कि,’ देवता रिसाएको कारण देखाउँदै पार्वतीकी जेठानी भगवती बोगटीले भनिन्, ‘मानिस बस्ने घरको माथिल्लो तलामा सुत्दा अरू के–के पो हुने हो !’

सासू लक्ष्मी भने देवता रिसाएर नभई साँघुरो कोठामा आगो बालेर सुतेकाले बुहारी गुमाउनुपरेको बताउँछिन् । छाउपडी प्रथा अन्त्य गर्नुपर्ने उनले बताइन् । ‘के गर्नु समाजले जति गरे पनि घरभित्र सुत्न मान्दैन, छाउगोठमा सुत्नुपर्ने चलन हटाउन नसक्दा बुहारीको ज्यान गयो’, उनले दुखेसो पोखिन् ।

प्रकाशित : माघ १८, २०७५ २०:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

राप्रपा (संयुक्त) को घोषणा, एकतामा आउन कमल थापालाई आग्रह

रासस

काठमाडौँ — राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (प्रजातान्त्रिक) र एकीकृत राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राष्ट्रवादी)को शुक्रबार औपचारिक रुपमा एकीकरण भई राप्रपा (संयुक्त) गठन भएको छ । हिन्दू राष्ट्र र सबै पक्षलाई चित्त बुझ्ने साझा संस्थाका रुपमा राजसंस्थासहितको प्रजातन्त्रलाई वैचारिक नीतिका रुपमा अवलम्बन गर्दै संविधान कार्यान्वयनमा प्रतिबद्ध रहन दुवै पार्टी सहमत भई एकता घोषण गरिएको हो । 

एक महिनाभित्रमा दुवै पार्टीको विधानलाई आधार मानेर अन्तरिम विधान निर्माण गरिनेछ । करिब एक वर्षभित्रमा एकीकृत पार्टीको महाधिवेशन सम्पन्न गरिनेछ । महाधिवेशन नहुन्जेलसम्म दुवै पार्टीका अध्यक्षको संयुक्त नेतृत्व प्रणालीअन्तर्गत पार्टी सञ्चालन गरिनेछ । पार्टीका महत्वपूर्ण निर्णय अध्यक्षद्वय र पूर्वप्रधानमन्त्री लोकन्द्रबहादुर चन्दको सहमतिमा हुनेछ ।

शुक्रबार यहाँ आयोजित पार्टी एकीकरण कार्यक्रममा अध्यक्ष प्रकाशचन्द्र लोहनीले मुलुकमा हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीको पहिचान रहेकाले त्यो सभ्यतालाई कायम गरी देशलाई समृद्ध बनाउन पार्टी एकता गरिएको बताए । भ्रष्टाचार राष्ट्र निर्माणको बाधक तत्व भएकाले त्यसलाई न्यूनीकरण गर्न नवगठित पार्टी प्रतिबद्ध रहेको उनको भनाइ थियो । उनले भने, '२१ औँ शताब्दी जनताको सार्वभौमिकता सर्वोपरि भएको समय हो, उनीहरुलाई अधिकार सम्पन्न गरी देश विकास गर्न आवश्यक छ ।'

अर्का अध्यक्ष पशुपतिशमशेर जबराले विसं २०४७ पछि बनेका सरकारमध्ये अहिलेको सरकार बलियो भएको बताए । उनले देशमा सुशासन कायम गरी जनताको सामाजिक रुपान्तरण गर्न नसकेको अहिलेको अवस्थामा ती अभिभारा पूरा गर्न एकता गरिएको विचार व्यक्त गरे । अध्यक्ष जबराले सबै धर्मबीच समानता, पूर्ण धार्मिक स्वतन्त्रतासहितको हिन्दू राष्ट्र कायम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै कमल थापा नेतृत्वको राप्रपालाई पनि एकताका लागि आग्रह गरे । मुलुकको राष्ट्रियता र सामाजिक एकताका साथै पार्टीको अस्तित्वका लागि एकीकरण गरिएको बताइएको छ । उक्त पार्टीले राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र उदारवादका साथै असंलग्न परराष्ट्र नीतिलाई मुख्य आधार बनाएको छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय लोकेन्द्रबहादुर चन्द र सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा विसं २०४७ जेठ १५ गते एकै दिन दुई पार्टी स्थापना भएको थियो । राप्रपा (थापा) र राप्रपा (चन्द) एक वर्षभित्र एकीकृत भए पनि करिब २८ वर्षको यात्रामा धेरै पटक जुट्ने र फुट्ने सिलसिला चलेको थियो । त्यस्तै पूर्व प्रधानमन्त्री थापाले राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टीसमेत गठन गरेका थिए ।

मुलुकमा बहुदलीय प्रणालीको व्यवस्था भएपछि तीन दशक लामो पञ्चायती व्यवस्थामा क्रियाशील नेताहरुको विद्वता, राजनीतिक अनुभव र अवसरको उपयोग गरी विगतमा वामपन्थी तथा लोकतान्त्रिक दुवै शक्तिको सहयोगबाट विसं २०५४ मा नेता चन्द र थापा दुवै प्रधानमन्त्री बनेका थिए ।

दोस्रो जनआन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिलाई सहजपूर्वक स्वीकारेका राणा र डा लोहनीलाई छाडेर मुलुकमा हिन्दू राष्ट्र र संवैधानिक राजसंस्थाको पक्षमा वकालत गर्दै आएका थापा विगतमा तीन पटक उपप्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् ।

राणा र लोहनीले एकताका लागि बिहीबार हस्ताक्षर गरेका थिए । देशको राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र जनहितको सिद्धान्त र अवधारणालाई संरक्षण गरी एकता प्रक्रिया अगाडि बढाउने उद्देश्य नवगठित पार्टीको रहेको नेता सुन्दर पाण्डेले जानकारी दिए ।

दैनिक कार्य सञ्चालनका लागि दुई अध्यक्ष रहेको निर्देशन समिति गठन गरिने र समितिको अध्यक्षता आलोपालो गरिने छ । सचिवालयको काम, कर्तव्य र नियुक्ति तथा अधिकारसम्बन्धी कार्यविधि निर्माण र जिम्मेवारीको बाँडफाँटका लागि विभाग गठन गरिनेछ । पदाधिकारी तथा केन्द्रीय सदस्यको मनोनयन सहमतिमा गरिनेछ । चुनाव चिह्न ‘हलो’ राख्ने सहमति भएको छ । नयाँ पार्टीमा कार्य सम्पादनको सिलसिलामा कुनै बाधा अड्काउ आइपरेमा निर्देशक समितिले सहमतिका आधारमा निर्णय लिनेछ ।

प्रकाशित : माघ १८, २०७५ १९:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×