शैक्षिक मेलामा उच्च शिक्षाको जानकारी

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — उच्च शिक्षा पढाइ हुने स्वेदश तथा विदेशका कलेजबारे जानकारी दिने उद्देश्यले राजधानीको भृकुटीमण्डपमा शुक्रबारदेखि शैक्षिक मेला सुरु भएको छ । कक्षा १२ र स्नातक तह सकेका विद्यार्थी लक्षित गरी ३ दिने काठमाडौं पोस्ट शैक्षिक मेला (मेगा एडुकेसन फेयर) आयोजना गरिएको हो ।

राजधानीको भृकुटीमण्डपमा शुक्रबारदेखि सुरु तीनदिने काठमान्डु पोस्ट शैक्षिक मेला (मेगा एडुकेसन फेयर) अवलोकन गर्दै प्रमुख अतिथि राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अध्यक्ष चन्द्रमणि पौडेललगायत । तस्बिर : केशव थापा

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अध्यक्ष चन्द्रमणि पौडेलले मेलाको उद्घाटन गर्दै शैक्षिक संस्थाहरूबारे विद्यार्थीले सही सूचना पाउनुपर्ने बताए । ‘यस्तो मेलाले विद्यार्थीलाई उपयुक्त शैक्षिक संस्था छनोटको अवसर मिल्छ,’ उनले भने, ‘शैक्षिक उपलब्धि हासिल गर्न विद्यार्थीले सही कलेज छान्न सक्नुपर्छ ।’ कतिपय शैक्षिक संस्थाले झुटा सूचना दिएर विद्यार्थी झुक्याउने गरेको उनले सुनाए ।

उच्च शिक्षा अध्ययनको तयारीमा रहेका विद्यार्थीमा उमेरकै कारण निर्णय क्षमता नहुने उनको भनाइ थियो । ‘धेरै विद्यार्थी करिअरको खोजीमा छन्, उनीहरूमा उत्साह पनि उत्तिकै हुन्छ,’ उनले भने, ‘उनीहरूलाई सही बाटो देखाइदिनुपर्छ ।’ भारत, बंगालादेशलगायत केही देशमा शैक्षिक संस्था अवैध रूपमा सञ्चालन भएका कारण सचेत रहन उनले विद्यार्थी र अभिभावकलाई सुझावसमेत दिए । ‘शैक्षिक लगानी डुब्ने, उपलब्धि पनि हासिल गर्न नसक्ने अवस्था आउन सक्छ,’ उनले भने, ‘कलेजबारे विस्तृत बुझेर मात्र भर्ना हुनुपर्छ ।’ शिक्षा अन्तर्राष्ट्रिय विषय भएकाले यस्ता मेलाले विद्यार्थीलाई लाभ हुने उनको तर्क थियो । अन्य सहरमा पनि यस्तै शैक्षिक मेला आयोजना भए दूरदराजका विद्यार्थी पनि लाभान्वित हुने उनको विश्वास थियो ।

दि काठमान्डु पोस्टका प्रधान सम्पादक अखिलेश उपाध्यायले स्वदेशी विद्यार्थीका लागि विदेश र विदेशी विद्यार्थीलाई नेपालका शिक्षण संस्थाहरूबारे जानकारी दिने प्रयास थालिएको बताए । मेलामा जानकारी लिएर स्वदेशका विद्यार्थी विदेश र विदेशी विद्यार्थी नेपाल आएर पढ्न सक्ने उनले जनाए ।

दि ब्रिटिस कलेजका मार्केटिङ म्यानेजर सुमन श्रेष्ठले मेला सफलताको शुभकामना दिँदै विद्यार्थी र अभिभावकलाई शैक्षिक जानकारी लिएर लाभ लिन अपिल गरे । राइज इभेन्टका प्रतिनिधि रमेश जोशीले शैक्षिक संस्थाहरूको स्टलबाट जानकारी लिँदा विद्यार्थी चनाखो हुनुपर्ने सुझाए ।

मेलामा विशेषज्ञहरूबाट देशभित्र र बाहिरका कलेजहरूबारे जानकारी प्राप्त गर्न सकिने एजुकेसन कन्सल्टेन्सी एसोसिएसनका महेशबाबु तिमिल्सिनाले जनाए । ‘वार्षिक हजारौं विद्यार्थी उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न विदेश जाने गर्छन्,’ उनले भने, ‘त्यस्ता विद्यार्थीलाई मेलामा नि:शुल्क जानकारी दिने प्रबन्ध मिलाएका छौं ।’ विदेशी विद्यार्थी नेपालमा पढ्न आउँदा र नेपाली विद्यार्थी अध्ययनका लागि विदेश जान सम्बन्धित देशको शैक्षिक प्रणाली बुझेर मात्र भर्ना हुनुपर्ने उनले प्रस्ट पारे ।

कान्तिपुर पब्लिकेसन्सका एजीएम महेश स्वाँरले अभिभावक र विद्यार्थीलाई मेलामा आएर जानकारी लिन आह्वान गरे । ‘कहाँ पढ्ने, के पढ्ने र कसरी पढ्ने भनेर निष्कर्ष निकाल्न सजिलो होस् भनेर मेला आयोजना गरिएको हो,’ उनले भने, ‘विद्यार्थीले इच्छाअनुसारको विषय, कलेज छनोट गर्न यसले मद्दत पुग्छ ।’ सयभन्दा बढी शैक्षिक संस्थाबारे आइतबारसम्म एउटै थलोबाट जानकारी प्राप्त गर्न सकिने स्वाँरले जनाए । उनका अनुसार अभिभावक र विद्यार्थीले प्राध्यापक, कलेज सञ्चालक र अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थी भेटेर विविध जानकारी पाउनेछन् ।

स्नातक र स्नाकोत्तर पढ्ने तयारीमा रहेका सयौं विद्यार्थी र अभिभावकलेशुक्रबार मेलामा आएर जानकारी लिए । कलेजहरूबारे जानकारी दिन मेलास्थलमा शैक्षिक संस्थाहरूको स्टल राखिएको छ । शैक्षिक ऋण र विद्यार्थी लक्षित बिमाबारे जानकारी दिने स्टल पनि राखिएका छन् । मेलामा मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम, विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्वसँग अन्तक्र्रियासमेत भइरहेको छ । दैनिक राष्ट्रिय कलाकारहरूको प्रस्तुति र खेलकुदका गतिविधि पनि हुनेछन् । पाँचौं संस्करणका रूपमा काठमान्डु पोस्ट शैक्षिक मेला आयोजना गरिएको हो । मेलामा राइज इभेन्टको सहकार्य र दि ब्रिटिस कलेजको मुख्य प्रायोजन छ ।

स्वदेशमै अध्ययन गर्न चाहनेलाई त्रिभुवन, काठमाडौं, पूर्वाञ्चल, पोखरा र अन्य विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त कलेजबारे जानकारी दिइनेछ । यसबाहेक भारत, चीन, अस्ट्रेलिया, बंगलादेश, जापान, अमेरिकालगायत देशका शैक्षिक संस्थाहरूमा उच्च शिक्षा पढ्न चाहनेले पनि मेलाबाट लाभ लिन सक्नेछन् । विद्यार्थीले भिसा प्रक्रियादेखि विश्वविद्यालय छनोटको समेत जानकारी पाउन सक्ने व्यवस्था मिलाइएको छ । ‘प्रत्येक दिन हुने लक्की ड्रका विजेताले नोकिया फोन, फिल्मको टिकट, काठमाडौं फन भ्याली र माउन्टेन फ्लाइटको टिकटको व्यवस्था गरेका छौं,’ राइज इभेन्टका जोशीले भने । मेलामा नि:शुल्क प्रवेशको व्यवस्था मिलाइएको छ ।

विद्यार्थी उत्साही

एमबीबीएस पढ्ने तयारीमा छु । नाम चलेका कलेज मात्र हेरेर हुँदैन । विद्यार्थीलाई यही विषय पढ्नुपर्छ, यही कलेजमै पढ्नुपर्छ भनेर दबाब दिनु राम्रो होइन । धेरै ठाउँमा बुझेर आफैं छनोट गर्नु राम्रो हुन्छ । जुन विषयमा रुचि छ त्यही पढ्दा उपयुक्त हुन्छ । कलेजको वातावरण कस्तो छ ? कस्तो विषयवस्तु पढाइ हुन्छ ? अतिरिक्त क्रियाकलाप कति हुन्छन् ? सेवा सुविधा र शुल्क कस्तो छ भनेर बुझेर मात्रै भर्ना हुनुपर्छ । शैक्षिक मेलामा भीडभाड छ । स्टलहरूबीचै प्रतिस्पर्धाजस्तो लाग्यो । तर एकदम राम्रो तरिकाले जानकारी दिइएको छ । कुन विषय पढ्ने, कस्ताकस्ता विषय पढ्नुपर्छ । खर्च कति लाग्छ भनेर जानकारी दिइएको छ ।
***


स्नातकोत्तर पढ्ने तयारीमा छु । नाम चलेका आधारमा मात्रै कलेज सही छ भन्ने हुँदैन । नयाँ खुलेका कलेजहरू पनि नराम्रा छैनन् । कलेजको भवन, नाम हेरेर भन्दा पनि त्यहाँको शैक्षिक वातावरण कस्तो छ मुख्य कुरा हो । पढ्न विदेशै जानुपर्छ भन्ने छैन । मिहिनेत गर्ने विद्यार्थीले नै हो । विद्यार्थीले आफ्नो इच्छाअनुसारको विषय रोजेर त्यहीअनुसार पढ्नुपर्छ । मेलामा नेपालका कलेज धेरै रहेछन् । विदेशका पनि धेरै शैक्षिक संस्थाबारे जानकारी पाइयो ।
***


स्नातक तह पढ्ने तयारीमा छु । कलेजको विगत र भविष्य हेरेर मात्रै भर्ना हुनुपर्छ । कुन विषय पढ्ने प्रस्ट भएपछि मात्रै कलेज छान्नुपर्छ । शैक्षिक संस्थाको विविध पक्ष बुझेर मात्रै निर्णय लिँदा उपयुक्त हुन्छ । कलेज र अभिभावकहरूसँग पनि सल्लाह गरी भर्ना हुनुपर्छ । पढाइको गुणस्तर महत्त्वपूर्ण हो । कुन विषय पढ्दा के हुन्छ भन्ने ध्यान दिएर मात्रै रोज्यो भने सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
***


सुरुमा सबै विद्यार्थी अन्योलमै हुन्छन् । उनीहरू अवसरको खोजीमा हुन्छन् । यही अन्योलकै कारण सही विषय छनोट हुन नसकेका थुप्रै उदाहरण छन् । सकेसम्म रोजगारी ग्यारेन्टी हुने गरी पढाइ छनोट गर्न सक्नुपर्छ । विद्यार्थी स्वयंले आफ्नो इच्छा, चाहनाअनुसार कलेज र विषय रोज्नुपर्छ । अभिभावकहरूले पनि राम्रोसँग बुझेर मात्र छोराछोरीहरूलाई सुझाव दिनुपर्छ । कतिपय कलेजले विज्ञापन एउटा र व्यवहार अर्को गर्ने गरेका छन् । यसबाट सजग हुनुपर्छ । शुल्कमा पनि मनपरी छ । विद्यार्थी, अभिभावकले मेलामा आएर बुझ्दा राम्रो हुन्छ ।

प्रकाशित : असार २३, २०७५ ०७:२१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दाहालका दु:ख

पछिल्लो समय बेलाबेला सीता बिरामी पर्न थालेपछि दाहाल बढी चिन्तित छन् । उनको उपचारका लागि पनि त्यत्तिकै गम्भीर देखिन्छन् । त्यसकारण उनी असार ३ देखि १८ गतेसम्म सीतासँगै सिंगापुरमा बसे र स्वास्थ्यमा सुधार भएपछि स्वदेश फर्के ।
गंगा बीसी

काठमाडौँ — शक्तिशाली पार्टी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल जति शक्तिशाली छन्, त्यति नै उनका दु:ख पनि छन् । उनले थुप्रै दु:खबीच आफ्नो राजनीतिक यात्रालाई अघि बढाएका छन् । ‘चार दशकभन्दा बढी सीताले साथ दिनुभयो, यस पटक म उपचार हुँदासम्म सँगै यहीं बस्छु,’ दाहालले सिंगापुरमा पत्नी सीताको उपचारका लागि १५ दिन सिंगापुर बस्दा भनेका थिए ।

फाइल फोटो

त्यहाँ छोरी गंगा र भतिज समीर सँगै भए पनि उनले सीताको उपचारमा पूरै समय दिए । केही महिनाअघि समीरले उपचारका लागि सीतालाई दिल्ली लगेका थिए । त्यसबेला दाहाल त्यतै बसेका थिए ।

हाल दाहाल दिउँसो राजनीतिमा सक्रिय भए पनि बिहान र बेलुका सीताको रेखदेखमा विशेष ध्यान दिन्छन् । सीताको स्वास्थ्यका लागि विशेष ख्याल गरेको परिवारका एक सदस्यले बताए ।

सिंगापुरमा उपचारपछि सीताको स्वास्थ्यमा सुधार भयो । दाहालले पत्नीसँगै सिंगापुरका पर्यटकीय स्थलको भ्रमण पनि गरे । सीताको अनुहारमा पनि खुसी देखियो । त्यसले दाहाललाई ऊर्जा थप्यो ।

पछिल्लो समय बेलाबेला सीता बिरामी पर्न थालेपछि दाहाल बढी चिन्तित छन् । उनको उपचारका लागि पनि त्यत्तिकै गम्भीर देखिन्छन् । त्यसकारण उनी असार ३ देखि १८ गतेसम्म सीतासँगै सिंगापुरमा बसे र स्वास्थ्यमा सुधार भएपछि स्वदेश फर्के । निजी भ्रमण भए पनि उनी र सीतालाई स्वागत गर्न कम्युनिस्ट पार्टीका महासचिवलगायत सरकारका मन्त्री र नेताहरू ठूलो संख्यामा त्रिभुवन विमानस्थल पुगेका थिए । त्यो दाहाललाई हौसला बढाउन गरिएको स्वागतको नमुना थियो ।

सिंगापुरको माउन्ट एलिजाबेथ अस्पतालमा उपचार गरेर फर्केपछि सीताको स्वास्थ्यमा सुधार भइरहेको छोरी गंगाले बताइन् । ‘आमाको स्वास्थ्यमा सुधार भइरहेको छ,’ उनले भनिन्, ‘तीन महिनासम्म पानीमा थेरापी गर्न डाक्टरको सुझाव छ । औषधि पनि लिइरहनुभएको छ ।’ त्यहाँका चिकित्कले सीतालाई न्युरोसम्बन्धी रोग पीएसपी (प्रोगेसिभ सुप्रन्युक्लियर पाल्जी) देखिएको बताएका छन् । वास्तवमा ‘ढुंगाको भर माटो, माटोको भर ढुंगा’ भनेझैं पार्टीको काममा दाहालले सीताको भर लिन्थे । माओवादी युद्धको ‘सुप्रिम कमान्डर’ भएका बेला अन्तिम सल्लाह सीताकै हुन्थ्यो । सीताको सल्लाहका कारण धेरै पटक दाहालले संकट पार गरेका छन् । रोल्पामा सीताको सल्लाहमा सेल्टेर परिवर्तन नगरेको भए शाही नेपाली सेनाको आक्रमणमा उनी मारिने थिए । यतिबेला पनि दाहालको मुख्य भर सीता नै हुन् ।

गत ३ मंसिर २०७४ छोरा प्रकाशको मृत्यु भएपछि दाहालको दाहिने हात भाँचिएजस्तै भएको थियो । संघ र प्रदेशको मुखमा एकमात्र छोरा गुमाएपछि दाहालले भनेका थिए, ‘देश र जनताको सेवाबाहेक मेरो अरू स्वार्थ छैन ।’ त्यसपछि पुत्र वियोगको पीडाबीच उनी निर्वाचनमा होमिए । चितवन–३ को आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रको चुनावी कार्यक्रममा केही समय सीता पनि सहभागी भएकी थिइन् ।

निर्वाचनकै क्रममा उनी बिरामी परेकी थिइन् । दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा प्रकाशले बुवाको कामकारबाहीमा प्रभावकारी भूमिका निभाएका थिए । ‘राजनीतिक र व्यावहारिक हिसाबले परिपक्व भइरहेको थियो, मेरो ठूलो भरोसा थियो,’ दाहालले त्यतिबेला कान्तिपुरसँग भनेका थिए, ‘शोकलाई शक्तिमा बदल्नेबाहेक अरू उपाय छैन ।’ छोरा प्रकाशको निधनपछि दाहाल आफैं पनि शारीरिक रूपमा कमजोर देखिएका थिए । दाहाललाई हाई प्रेसर र सुगर छ । उनी हरेक बिहान टेबुल टेनिस खेल्ने भएकाले दिनभर सक्रिय हुन सक्छन् ।

पारिवारिक समस्याबीच दाहालले पार्टी व्यवस्थापन उचित ढंगले गर्दै आएका छन् । नेकपा प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले पारिवारिक समस्याबीच अध्यक्ष दाहालले पार्टीको सही व्यवस्थापन गरिरहेको बताए । ‘अध्यक्षले आफ्ना व्यक्तिगत दु:खबीच पार्टीको काममा निरन्तर लाग्नुभएको छ,’ उनले भने । छोरा प्रकाशको निधनलगत्तै उनी आफ्नो निर्वाचनमा सक्रिय भएर अरू नेताको चुनाव प्रचारप्रसारमा समेत सहभागी भएका थिए । ‘दु:ख र पीडाबीच पनि निरन्तर पार्टी र जनताको काममा लागिरहने अध्यक्षको विशेषता हो,’ श्रेष्ठले भने ।


कुनै समस्या, पीडा आइपर्दा दाहालले आफूलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छन् ? स्वकीय सचिव जोखबहादुर महरा भन्छन्, ‘अध्यक्ष तनाव लिएर बस्ने नेता होइन । एउटा समस्या आउनबित्तिकै नयाँ योजना ल्याएर काम अघि बढाउनु हुन्छ । यसले तनाव, पीडा समाधान गर्दै जान्छ ।’ जेठी छोरी ज्ञानुको २०७० चैतमा क्यान्सरका कारण मृत्यु भएपछि दाहाल पीडामा परेका थिए । पीडालाई पचाएर उनले राजनीतिक यात्रालाई कमजोर हुन नदिएको नेताहरू बताउँछन् ।

परिवार व्यवस्थापन
प्रकाशको निधन भएपछि उनले राजनीतिक उत्तराधिकारीमा छोरी रेणु र बुहारी बिना मगरलाई समान रूपमा अघि सारेका छन् । रेणु भरतपुर महानगरपालिकाकी मेयर छन् भने बिना प्रतिनिधिसभामा कञ्चनपुर–१ बाट निर्वाचित भई हाल खानेपानी मन्त्री छन् । उनको स्वकीय सचिवमा छोरी गंगा छन् । अर्की बुहारी सिर्जना त्रिपाठी कास्की पार्टी कमिटीमा काम गर्छिन् । उनी कुनै लाभको पदमा छैनन् ।

‘दाहाल परिवारबाट को अघि जाने भन्ने विषयमा प्रतिस्पर्धा देखिन्छ,’ दाहाल निकट एक नेताले भने, ‘अध्यक्ष अहिलेसम्म कसलाई मुख्य उत्तराधिकारीका रूपमा अघि सार्ने विषयमा दोधारमा हुनुहुन्छ ।’

प्रकाशको निधन भएपछि उनले दुवै नातिलाई आफ्नो निजी निवास खुमलटार ललितपुरमा राख्दै आएका छन् । तनावमा भएका बेला दुवै नाति प्रसिद्ध, प्रणव र नातिनीहरूका साथै परिवारका अन्य सदस्यसँगै समय बिताउँदै आएका छन् ।

नेता व्यवस्थापन
पार्टी एकता भइसकेपछि नेताहरूको व्यवस्थापनको मुख्य जिम्मेवारी उनकै काँधमा आइपर्छ । खासगरी पूर्वमाओवादी नेताको पार्टीमा व्यवस्थापनका लागि उनको मुख्य जिम्मेवारी आइपरेको छ । पार्टी स्थायी समिति टुंग्याए पनि पोलिटब्युरो गठन, भ्रातृ संगठन र जिल्ला समिति टुंगोमा पुगेपछि दाहालको भार कम हुनेछ ।

निर्वाचनको मुखमा दाहाल पुत्रवियोगको पीडामा थिए । त्यसबेला उनले तत्कालका लागि एमालेसँग चुनावी तालमेल गर्ने र त्यसपछि पार्टी एकताकाको निर्णय लिएका थिए ।

निर्वाचनमा आएको परिणाम र पार्टी एकताले अलिकति भए पनि पुत्रवियोगको पीडालाई कम गरेको छ । पार्टी एकता हुनुभन्दा अघि दाहालले आफ्नो स्वार्थका लागि नेताहरूले बार्गेनिङ गरेको गुनासो गरेका थिए । ‘नि:स्वार्थ मलाई सहयोग गर्ने नेता कम छन्,’ दाहालले निकट नेताहरूसँग भनेका थिए, ‘पार्टी र सरकारको पद लिन नजिक आउने गर्छन् ।’

पार्टी एकता भइसकेपछि दाहालको राजनीतिक घेरा पनि ठूलो भएको छ । पूर्वमाओवादी मात्र होइन, पूर्वएमालेका नेताहरू उनी निकट भएका छन् । आगामी महाधिवेशनमा अध्यक्ष हुने मनस्थिति उनले बनाएका छन् । त्यसका लागि उनले प्रारम्भिक छलफल सुरु गरिसकेका छन् । पार्टी एकता भइसकेपछि नेता तथा कार्यकर्ताको व्यवस्थापनमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीसँग दाहालले सहकार्य गरेका छन् ।

प्रकाशित : असार २३, २०७५ ०७:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×