द्वन्द्वपीडितले पाएनन् राहत

कान्तिपुर संवाददाता

गुलरिया — सशस्त्र द्वन्द्वका बेला विस्थापित भएकाले अझसम्म राहत पाउन सकेका छैनन् । पीडितले पटकपटक माग गर्दै आए पनि शान्ति मन्त्रालयले निकासा गर्न आलटाल गर्दा ढिला भएको हो । गत आवमा निकासा भएको रकम स्थानीय प्रशासनको लापरबाहीले फिर्ता हुँदा हालसम्म आउन सकेको छैन ।

शान्ति समितिका सचिव उमेश गुप्ताले गत आवमा रकम निकासा भए पनि असार मसान्तमा मात्रै आएकाले तत्कालीन प्रशासनले फिर्ता गरेको बताए । रकम माग गर्दा लेखापालले अन्तिम समयमा आएर उपलब्ध गराउन झन्झटिलो मान्दै फिर्ता गरेको उनी बताउँछन् । ‘केन्द्रमा सम्पर्क राख्दा चाँडै निकासा गर्ने आश्वासन दिए पनि चार महिना बित्दासमेत अत्तोपत्तो छैन,’ उनले भने ।
राज्य र माओवादीबाट विस्थापितका लागि गत आवमा निकासा भएको रकम प्रशासनको लेखाफाँटको लापरबाहीले फ्रिज भएको थियो । जिल्लाका ४ सय ६२ जनाका लागि निकासा भएको १० करोड ९ लाख ७५ हजार फ्रिज भएको हो । असार २७ गतेसम्म विस्थापितले रकम निकासा भएकाले रकम माग गर्न गएकालाई फिर्ता पठाएको गुनासो पीडितले गरेका छन् । पटकपटक ताकेता गरेका पीडितलाई शान्ति मन्त्रालयले रकम निकासा नभएको भन्दै फर्काएको विस्थापित लक्षमण थारूले सुनाए ।
उनीजस्तै जिल्लाभरका विस्थापित राहत माग गर्न आउँदा लेखापालले रकम निकासा नभएको भन्दै फिर्ता पठाएका छन् । लेखापाल पदम शाहीले मन्त्रालयबाट असार अन्तिम साता बजेट निकासा भएको र यकिन तथ्यांकसमेत नहुँदा वितरण गर्ने अवस्था नभएको जनाए । विस्थापित हरेक एक जनालाई २५ हजारका दरले शान्ति मन्त्रालयले राहत निकासा गराएको थियो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण भट्टराईले विस्थापितमध्ये १० जनाको नामसूची मन्त्रालयबाट नआएका कारण फ्रिज भएको बताए । कार्यालयले रकम निकासा भएको जानकारी नदिनु र फ्रिज गराउनेमाथि कारबाही हुनुपर्ने पीडित परिवारले माग गरेका छन् । राहतको रकम तत्काल निकासा नगराए आन्दोलनमा उत्रने चेतावनी द्वन्द्वपीडित समिति अध्यक्ष भागीराम चौधरीले दिएका छन् ।
गत आवमा भने गैरन्यायिक हत्या गरिएका र बेपत्ता पारिएका परिवारलाई १० लाखका दरले राहत उपलब्ध गराएको प्रशासनले जनाएको छ । चार जनाबाहेक सबैले उक्त रकम लगिसकेका छन् । जिल्लामा गैरन्यायिक हत्या ४ सय ४० भएको उजुरी परेको थियो । सशस्त्र द्वन्द्वका बेला राज्यबाट २ सय ३७, तत्कालीन माओवादी विद्रोहीबाट १ सय ८५ र नाम नखुलेको पक्षबाट १८ जनाको हत्या भएको उजुरी शान्ति समितिमा छ ।

प्रकाशित : पुस ८, २०७४ ०८:२०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गाउँभर भुवा नाचको रौनक

कान्तिपुर संवाददाता

बझाङ — ससाना नानीदेखि बयोवृद्धसम्मलाई नचाउने सुदूरपश्चिमकै प्रसिद्ध भुवा पर्वको रौनकले जिल्लालाई छपक्कै छोपेको छ । बाजागाजासहित नाचिने भुवा नाच्ने र हेर्नेको घुइँचोले गाउँको रौनक बेग्लै बनाएको हो ।

भुवा पर्वमा नाच्दै जयपृथ्वी नगरपालिकाका बासिन्दा ।

कौरव र पाण्डवको युद्ध सम्झनामा नाचिने यो पर्व प्रत्येक वर्षको पुसे औंसीका दिन मसाल (राँको) सल्काएर सुरु गरिन्छ । जिल्लाका विभिन्न गाविसका ८० भन्दा बढी गाउँमा यो पर्व मनाउने गरिएको छ । ढाल तरबारसहित युद्धकला प्रदर्शन गर्दै नाचिने यो पर्व मनाउन जिल्लाबाहिर तथा विदेशमा गएका पनि घर फर्किने गर्छन् ।
औंसीको दिन गाउँका प्रत्येक घरबाट बाल्नका लागि मुढा माग्ने र राति भुवाखाडा (भुवा नाच्ने चौर) मा ठूलो आगो बालेर प्रत्येक व्यक्तिले हातमा राँको सल्काई नाच सुरु गर्छन् । राँको नहालीकन यसको सुरुवात भएको मानिँदैन ।
बाजाको तालमा खुकुरी, तरबार र ढालसहित पुरुषले प्रदर्शन गरेको युद्धकला हेर्न भुवा पर्व नमनाएका गाउँका सर्वसाधारण छिमेकीगाउँमा रमिता हेर्न आउँदाभीडभाड अझ बढी भएको छविस पाथिभेरा गाउँपालिकाका जीवन रावलले बताए । गाउँमाजुठो परेको अवस्थामा भुवाको राँको बाल्न हुँदैन ।
युद्धको समयमा कौरव र पाण्डवबीचको भिडन्तको कथालाई एक समूहले नाच्दै लयात्मक शैलीमा भट्याउने र अर्काेले हात र खुट्टाको चालमा नाच्ने र ‘भस्सो’ भन्ने गर्छन् । भुवाको विशेष आकर्षण चाली नाच, ठाडो भस्सो भारी खेलजस्ता नाच र गायन हुन् ।
भुवा पर्व सुरु भएको दुई दिन (अर्थात् औंसीको द्वितीया) लाई दुयो भन्ने गरिन्छ । यो दिन घरमा बटुक चुकानीलगायत परम्परागत परिकार पकाउने र इष्टमित्र तथा आफन्तलाई टीको पिठाया (टीकाटालो) गरी शुभकामना आदानप्रदान गरिन्छ । पुस शुक्ल पूर्णिमाअगावै भुवा पर्वको विधिवत् समापन गर्ने चलन छ । भुवाका अवसरमा प्रत्येक घरमा चिउरा कुट्ने र भुवा नाच्ने चौरमा बोका बलीसमेत दिइन्छ ।

प्रकाशित : पुस ८, २०७४ ०८:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्