ख्यालि द्यो पुनर्निर्माणको क्षमा पूजा- उपत्यका - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

ख्यालि द्यो पुनर्निर्माणको क्षमा पूजा

अमेरिकी दूतावासको आर्थिक सहयोग
कान्तिपुर संवाददाता

कीर्तिपुर — आजभन्दा ३ सय २८ वर्षअघि बनाइएको र हाल जीर्णकाय अवस्थामा रहेको कीर्तिपुर, क्वा:च्वस्थित ख्यालि द्यो (प्रेमको भगवान)को पुनर्निर्माण हुने भएको छ ।

कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नम्बर १ मा रहेको लक्ष्मी–नारायण मन्दिर आडैमा रहेको ख्यालि द्योको पुनर्निर्माण थाल्ने क्रममा बिहीबार क्वा:च्व द्योस्थलमा क्षमा पूजा सम्पन्न गरिएको छ । पूजामा कीर्तिपुर नगरपालिकाका मेयर राजकुमार नकर्मी, अमेरिकी राजदूत ऱ्यान्डी बेरी, आरपी फाउन्डेसनका अध्यक्ष रविन्द्र पुरी, ख्यालि द्यो संरक्षण गुठीका अध्यक्ष नारायण महर्जनलगायतका सम्पदाविद्को सहभागिता थियो ।

‘हामीले ख्यालि द्यो पुनर्निर्माणमा अमेरिकी दूतावासको आर्थिक सहयोग पाएका छौं, यसमा रविन्द्र पुरी फाउन्डेसनले संरक्षण संयोजनमा सघाउ गर्ने छ,’ गुठीका अध्यक्ष महर्जनले भने, ‘यसमा पुरातन शैलीमै सोह्रखुट्टे सत्तलसहित मण्डप निर्माण हुनेछ, बढीमा २ वर्षमा यो सम्पदा तयार भइ सक्नेछ ।’ यो पुनर्निर्माण कार्यमा अमेरिकी दूतावासले १ करोड ३४ लाख रुपैयाँ सहयोग प्रदान गरेको छ ।

क्षमा पूजा समारोहमा कीर्तिपुर नगरपालिकाका मेयर राजकुमार नकर्मीले ‘विश्व सम्पदा सूचीमा राख्नका लागि १४ वर्षअघि प्रस्तावित कीर्तिपुरमा अझै पनि प्राचिन सम्पदाको संरक्षण र संवर्द्धन जरुरी रहेको’ भन्दै कीर्तिपुरलाई ऐतिासिक, पुरातात्विक र मूर्त–मूर्त सम्पदाले घेरिएको स्थलका रुपमा बाहिरी विश्वमा चिनारी गराउन नगरपालिकाले सम्पूर्ण उपाय लगाउने प्रतिवद्धता सुनाए । आरपी फाउन्डेसनका अध्यक्ष एवं सम्पदाविद् पुरीले नेपालको सम्पदा संरक्षण/संवर्द्धन गर्नमा तथा नेपालबाट चोरिएर अमेरिका पुगेका पुरातात्त्विक सम्पदा घर फर्काउनमा उल्लेख्य भूमिका निभाएकोमा अमेरिकी राजदूत बेरीको मुक्त कन्ठले प्रशंसा गरेका थिए । ‘आफ्नो ४ वर्षे कार्यकाललाई नेपाली सम्पदा र पुरातत्वको जगेर्ना गर्ने–गराउने तहमा देखिनेगरी भूमिका निभाएकोमा राजदूत बेरीले नेपाल–नेपालीलाई कहिल्यै नबिर्सने गुन लगाउनुभएको छ, कूटनीतिक तहबाट भएको यस्तो सकारात्मक कार्यले आगामी दिनमा पनि निरन्तरता रहनुपर्छ,’ पुरीले भने ।

समारोहमा पुरातत्त्व विभागका महानिर्देशक दामोदर गौतम र संस्कृति मन्त्रालयका सहसचिव डा. सुरेश श्रेष्ठले कीर्तिपुरलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रमा लैजान थालिनुपर्ने पहल र प्रक्रियामा सहयोग गरिने प्रतिवद्धता सुनाएका थिए । अमेरिकी राजदूत ऱ्यान्डी बेरीले कीर्तिपुरजस्तो ऐतिहासिक महत्त्वको स्थल र मूर्त–अमूर्त सम्पदाको केन्द्र बिन्दूमा साथ सहयोग गर्नमा आफू तथा दूतावास सदैव तत्पर रहेको बताएका थिए ।

प्रकाशित : असार १७, २०७९ ११:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जेठो पुस्तकालय ब्युँताउने प्रयास

प्रजातन्त्र स्थापनापछि खुलेको पुस्तकालयको जीर्ण भवन ४८ लाख खर्चेर पुनर्निर्माण
कान्तिपुर संवाददाता

गोरखा — जिल्लाकै जेठो पुस्तकालय ब्युँताउन स्थानीय अग्रसर बनेका छन् । यतिबेला जीर्ण भवन मर्मत गरी नयाँजस्तै बनाइएको छ । २००७ सालमा प्रजातन्त्र स्थापनापछि २००८ मा खुलेको त्रिभुवन पुस्तकालय नेपालकै पुरानोमध्येमा पर्छ ।

प्रतिनिधि तस्बिर ।

गोरखा नगरपालिका–६ तिनधारेमा रहेको पुस्तकालयको भवनलाई २०७२ वैशाख १२ को भूकम्पले क्षति पुर्‍याएपछि पुनर्निर्माण गरीएको हो । स्थानीयको पहलमा २ वर्षदेखि भवन पुनर्निर्माण भइरहेको थियो । ऐतिहासिक पुस्तकालय ३ दशकयता पटक–पटक बन्द हुँदै फेरि सञ्चालन हुँदै आएको थियो । स्थानीयको अग्रसरतामा स्थापना भएको यो पुस्तकालय सुरुदेखि नै जिल्लाकै अध्ययन गर्ने प्रमुख केन्द्रका रूपमा परिचित थियो । पुस्तकालयमा विद्यार्थी भेला भएर अध्ययन गर्थे । ‘त्यो बेला किताब कम पाउने, कुनै कक्षाको परीक्षा दिनुपरे पनि विद्यार्थी यहीं आएर पुस्तक पढ्थे,’ स्थानीय मोहनलाल श्रेष्ठले भने ।

उनका अनुसार पुस्तकालय सुरुमा ठूलो आँगनको पाटीबाट सञ्चालित थियो । पुस्तकालय लोकप्रिय बनेपछि तीनधारेमा भवन नै बनाएर सारिएको थियो । पुस्तकालय बन्द हुने र खुल्ने क्रम भइरहँदा यहाँ रहेका कतिपय महत्त्वपूर्ण पुस्तक हराइसकेका छन् । ‘त्यो बेला किताब पढ्ने चलन थियो । उपन्यास, कथा पढ्ने धेरै हुन्थ्यौं,’ स्थानीय पुरुषोत्तम अर्याल सम्झन्छन्, ‘पुस्तकालयमा छैटौं शताब्दीको ‘शब्द कल्पद्रुम’ भन्ने किताबसमेत थियो । अहिले त्यो किताब पाउनै गाह्रो छ । दुर्लभ र महत्त्वपूर्ण कतिपय किताब पानीले खत्तम बनायो, कतिपय हराए ।’

पुस्तकालयमा पौराणिक ग्रन्थ पनि थिए । ‘त्यो बेला इमेल इन्टरनेट थिएन । पुस्तक पढ्न रजिस्टरमा नामा दर्ता गराएर पनि घरमा लग्थे । अन्यत्र कम पाइने र अभाव हुने दुर्लभ पुस्तक संग्रहित थिए,’ उनले भने । सुरुमा गोरखा सदरमुकामको आधार स्कुलका रूपमा यसलाई लिइने गरेको उनी सुनाउँछन् । पुरानो र ऐतिहासिक पुस्तकालय भएकाले यसको संरक्षणको आवश्यकता रहेको उनले बताए । ‘समय सुहाउँदो पुस्तकहरू राख्ने । इन्टरनेट र कम्प्युटरको प्रयोग बढाउने गरी पुस्तकालय नयाँ ढंगले सञ्चालन गरिनुपर्छ,’ उनले भने, ‘पुस्तकालयमा बाँकी बचेका पुस्तकको पनि व्यवस्थापन गर्न सके यसको संरक्षणमा सहयोग पुग्छ ।’

चारतले पुस्तकालय भवन ४८ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर पुनर्निर्माण गरिएको छ । वडा, नगरपालिका र स्थानीय दाताबाट रकम संकलन गरेर भवन पुनर्निर्माण गरिएको निर्माण समितिका संयोजकसमेत रहेका श्रेष्ठले बताए । पुस्तकालय सञ्चालनका लागि कुशललाल श्रेष्ठको संयोजकत्वमा समिति बनाएर मंगलबार भवन हस्तान्तरण गरिएको छ । ‘पुस्तकहरू जोड्नु छ । यसका लागि रकम संकलन गरेर पुस्तकालय सञ्चालनतर्फ अघि बढेको छ,’ उनले भने । आकर्षक भवन निर्माण भएपछि पुस्तकालय व्यवस्थापनका लागि सहयोगीहरूले रकम पनि घोषणा गर्न थालेका छन् ।

प्रकाशित : असार १७, २०७९ ११:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×