घरबेटीले तारन्तार फोन गरेपछि लुकीलुकी काठमाडौं

लीला श्रेष्ठ

भक्तपुर — काभ्रेपलान्चोकको भुम्लु गाउँपालिका–७ फलाँटेकी जेनिसा थापामगर नयाँबजारस्थित एक गार्मेन्टमा सिलाइको काम गर्थिन् । तर, लकडाउनले कामविहीन भएपछि उनी रातारात गाउँ गइन् । 

उपत्यकाको पूर्वी नाका साँगामा बाहिरी जिल्लाबाट आएका सवारीसाधनको जाँच गर्दै प्रहरी । तस्बिर : लीला श्रेष्ठ

झन्डै ४ महिना गाउँ बसेपछि काठमाडौंबाट घरबेटीले भाडा माग्दै तारन्तार फोन गरे । ‘घरभाडा तिर्न आउँछौ कि सामान निकाल्दिऊँ भन्दै फोन गर्छन् घरबेटी,’ उनले भनिन्, ‘दुःख गरेर जोडेको भाँडाकुँडा, ओढ्ने–ओछ्याउने छ । आउन त परिगयो ।’

उपत्यकाको पूर्वी नाका साँगामा प्रहरीको आँखा छलेर आउँदै गरेकी जेनिसाले गाडीवालाले बीच बाटोमै छाडिदिएको, भाडा पनि दसौं गुना बढी लिएको गुनासो गरिन् ।

लकडाउनमा अर्को जिल्ला छिर्न सम्बन्धित स्थानीय तहको स्वीकृतिबमोजिम जिल्ला प्रशासनले कार्यालयले पास उपलब्ध गराउने गरे पनि जेनिसाजस्ता सर्वसाधारणका लागि त्यो सहज छैन । उनीहरू नाकामा प्रहरीको आँखा छलेरै भित्रिन्छन् ।

अत्यावश्यक सामग्री ढुवानी लेखेका सवारीसाधनले महँगो भाडामा यात्रुलाई चेक प्वाइन्टसम्म ल्याएर छाडिदिने गरेका छन् । जेनिसा पनि शुक्रबार तरकारी बोक्ने ट्रकमा आएकी हुन् । सामान्य अवस्थामा फलाँटेबाट काठमाडौंको बसभाडा १ सय ९० रुपैयाँ मात्र हो । तर, उनले १ हजार ३ सय रुपैयाँ तिर्नुपरेको बताइन् । ‘गार्मेन्ट साहूले पनि काम सुरु गर्न लागेको भन्दै बोलाएको छ,’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले बढी भाडा तिरेर पनि आइयो ।’

साँगाको चेक प्वाइन्टमा प्रहरीबाट लुकेर यसरी उपत्यका भित्रिने सर्वसाधारण दिनहुँ सयौं हुन्छन् । ‘जसरी हुन्छ यात्रुलाई उपत्यका प्रवेश गर्नु नै छ, भनसुन गरेर होस् वा विभिन्न बहाना बनाएर किन नहोस्,’ चेकप्वाइन्टमा खटिएका एक प्रहरी अधिकृतले भने, ‘हामीले चेकप्वाइन्ट हेर्ने हो, चोरबाटो प्रवेश गर्नेका लागि हामीसँग केही उपाय छैन ।’ विभिन्न बहाना बनाएर उपत्यका प्रवेश गर्न खोज्नेहरूका कारण थप हैरानी खेप्नुपरेको उनले बताए ।

उपत्यका भित्रिने सवारीसाधन र यात्रुलाई नाका आइसकेपछि फिर्ता गर्नुको विकल्पमा सम्बन्धित जिल्लामै रोक्नुपर्ने प्रहरीको भनाइ छ । ‘सयौं किलोमिटर पार गरेर आइपुगेको यात्रु जसरी पनि प्रवेश गरेरै छोड्छ,’ महानगरीय प्रहरी वृत्त जगातीका प्रमुख डीएसपी चक्रराज जोशीले भने, ‘नाकामा खटिएको प्रहरीले सवारीसाधनको पास हेर्नु कि चोरबाटो हिँडेका यात्रुको पछि लाग्नु ?’

बढी भाडा लिएर यात्रु बोक्नेलाई कारबाही

महानगरीय प्रहरी वृत्त जगातीले बढी भाडा लिएर यात्रु बोक्ने चालकलाई कारबाही अघि बढाएको छ । प्रहरीका अनुसार संखुवासभाको खाँदबारी नगरपालिका–१ का २६ वर्षीय प्रेमबहादुर दर्जीलाई अभद्र व्यवहारअन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ ।

त्यसै गरी सवारीसाधन पासको दुरुपयोग गर्ने ४ जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । अर्को व्यक्तिको पास बोकेर उपत्यका प्रवेश गर्न खोज्ने काभ्रेपलान्चोक, नमोबुद्ध नगरपालिका–७ का १९ वर्षीय मधुसूदन घोरासैनी, बनेपा नगरपालिका–९ मङ्गलगाउँका ३१ वर्षीय राजकिरण आलेमगर, २४ वर्षीय पृथ्वी आलेमगर र बनेपा–३ का ४२ वर्षीय विकास शाही पक्राउ परेका हुन् ।

प्रकाशित : श्रावण ४, २०७७ १५:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अस्पतालमा मास्कधारीलाई मात्र प्रवेशाज्ञा

जितेन्द्र साह

विराटनगर — मास्क नलगाउनेलाई प्रवेशद्वारबाटै फर्काइन्छ । नाकमुख छोपिने गरी कम्तीमा सर्जिकल मास्क लगाउनै पर्छ । तापक्रम जाँचपछि मात्रभित्र जान पाउँछन् । आउजाउ गर्नेलाई निगरानी गर्न सुरक्षा गार्डसहित तीन कर्मचारी तैनाथ छन् । कोरोना महामारीले विराटनगरस्थित कोसी अस्पतालभित्रको फेरिएको दृश्य हो यो ।

विराटनगरस्थित कोसी अस्पतालमा प्रवेशद्वारमा तापक्रम जाँच गरिँदै । तस्बिरः जितेन्द्र साह,कान्तिपुर ।

लकडाउनमा समेत कहिल्यै बहिरंग सेवा बन्द नभएको यो अस्पतालमा सेवाग्राही, चिकित्सक एवं कर्मचारीले अनिवार्य रुपले मास्क लगाउनै पर्छ । ‘सरकारी अस्पताल भएकाले भीड हुनु स्वभाविक हो तर चिकित्सक एवं बिरामी कोरोना संक्रमित नहुने माहोलको निर्माणमा सकेसम्म ध्यान दिइरहेका छौं, ’ अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेन्डेन्ट डा. चुमनलाल दासले कान्तिपुरसँग भने ।

अस्पतालको यो कदमलाई सेवाग्राहीले पनि स्वागत गरिरहेका छन् । अस्पतालको वार्ड र विभागहरुमा मास्क नलगाउने भेटिन्‍न । पालो कुरेर बसिरहेका बिरामीको नाम बोलाउन खटिएका कर्मचारीले समेत उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइरहेका छन् । ‘सबैलाई सही तरिकाले मास्क लगाएको देखेर अस्पतालभित्र पनि सुरक्षित महसुस गरिरहेका छौं,’ मोरङको धनपालथान गाउँपालिका–५ का सेवाग्राही युवा अभय कामतले भने,‘एउटा रोगको उपचार गराउन आउँदा अर्को रोग (कोभिड–१९) लिएर फर्कनु भएन ।’

उक्त अस्पतालमा लकडाउन अघि दिनहुँ औसत २ हजार बिरामीको आउजाउ हुन्थ्यो । सार्वजनिक यातायात सञ्चालनमा नहुँदा दिनहुँ औसत १ हजार २ सय सेवाग्राही आएको अस्पतालले जनाएको छ ।

बस र टेम्पोलगायतका सार्वजनिक यातायात नचले पनि मोटरसाइकल, साइकल, विद्युतीय रिक्सा र भ्यानमा महानगरवासी एवं वरिपरिका गाउँबासी अस्पताल पुगिरहेका छन् । जिल्लाभित्र भए पनि सार्वजनिक यातायात खुलेपछि सेवाग्राहीको संख्या बढ्दै जाने अस्पतालका सूचना अधिकारी विष्णुबहादुर बुढाथोकीले बताए । बसमा चढ्दा मास्कको प्रयोगमा अझ बढी ध्यान दिनुपर्ने उनले सुझाए ।

अब दैनिक जीवनमा मास्क, सामाजिक दुरीको पालन र सरसफाइ पालनको विकल्प नभएको सचेत नागरिक समाजको बुझाइ छ । ‘कोरोनाको त्रास कायमै रहेको हुनाले हुनाले मास्क नलगाउनेसँग भरसक टाढै बसेर बोल्छु,’अस्पतालमा भेटिएका विराटनगर रानीकी सामााजिक कार्यकर्ता गीता महतोले भनिन् । उनले अब मास्क पहिरनु सामाजिक प्रतिष्ठाको विषय एवं असल नागरिकको पहिचान भएको बताइन् । ‘नलगाउनेलाई अशिक्षित,असभ्य, अनौठो र मूर्ख भनेर हेरिन्छ,’ महतोले भनिन् ।

लकडाउनको सुरुवाती दिनमा बिरामी र उनीहरुका आफन्तलाई सम्झाउन निकै चुनौतीपूर्ण रहेको अस्पतालको मुख्यद्वारमा खटिएका सुरक्षागार्ड आइतबहादुर लिम्बूले अनुभव सुनाए । ‘पहिले सयमा १० जनाले मात्र मास्क लगाउँथे, अहिले ९९ सयले लगाउँछन्,’ उनले भने ।


सचेत नागरिकका कारणले यस्तो महासंकटमा पनि निरन्तर सेवा दिन सकेको अस्पतालका वरिष्ठ दन्त चिकित्सक सुधीर श्रेष्ठले बताए । ‘अहिलेको बेलामा हामीले मात्र बिरामीको ख्याल राखेर भएन, उहाँहरुले पनि हाम्रो स्वास्थ्यको बारेमा सोच्‍नुपर्‍यो,’ उनले भने,‘कतैबाट लापरबाही हुन भएन ।’

मुख्यतः मोरङ,सुनसरी र झापाबासी आइपुग्‍ने यो अस्पतालमा सबैलाई कोरोना मुक्त राख्‍न पूर्वसावधानीका व्यावहारिक उपायहरु अवलम्बन गरिरहेको मेसु डा.दासले बताए ।

‘शरीरमा लुगा झै मास्क जरुरी छ भनेर बिरामीलाई बुझाइरहेका छौं,’ उनले भने,‘सामाजिक दूरी र सरसफाइ बारेमा प्रभावकारी सन्देश दिने प्रयास गरिरहेका छौं ।’ मास्क नलगाई अस्पताल आउने तथा मास्क लगाउन नमान्‍नेलाई सदृश्य बुझाउन छुट्टै परामर्श कक्ष राख्‍ने योजनामा समेत रहेको डा.दासले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ४, २०७७ १४:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×