श्रीमती र सालीमाथि एसिड

सुरुमा किटानी जाहेरी दिने पीडितले श्रीमान्‌ले जानीजानी एसिड प्रहार नगरेको र त्यो एउटा सामान्य दुर्घटना भएको बताएकी छन् । ‘मेरो बूढा हो, मलाई थाहा छ उसको कुरा,’ उनले भनिन्, ‘यो कुरा खोतल्न जरुरी छैन ।’
जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — राजधानीको बाफलमा एक जनाले श्रीमती र सालीमाथि एसिड प्रहार गरेका छन् । २९ वर्षीय शिव रम्तेलले मदिराको सुरमा आइतबार राति श्रीमती सुनिता रम्तेल र १५ वर्षीया सालीमाथि एसिड छ्यापेका हुन् । प्रहरीका अनुसार ट्वाइलेट सफा गर्न राखिएको कमसल एसिड भएका कारण उनीहरूको कपडा जले पनि शरीरमा ठूलो क्षति हुन पाएन । 

रङ लगाउने काम गर्दै आएका रम्तेल आइतबार कोठाभित्र मदिराको सुरमा थिए । राति अबेर घर फर्केका उनको श्रीमतीसँग भनाभन भएपछि ट्वाइलेटमा रहेको एसिड ल्याएर छ्यापेका थिए । उनलाई रोक्ने क्रममा सालीको आँखा र शरीरमा एसिड परेको छ । महानगरीय प्रहरी वृत्त कालीमाटीका डीएसपी रुगम कुँवरका अनुसार चर्को स्वरमा झगडा भएको खबर टोल फ्री नम्बर एक सयमा आएलगत्तै प्रहरीले रम्तेललाई कोठाबाटै पक्राउ गरेको थियो । कोठाभित्र पुग्दा सुनिताको कपडा एसिडले जलेको थियो । प्रहरीले दुवैलाई तत्काल कलंकीस्थित एक अस्पतालमा उपचारका लागि पठाएको थियो । छालामा धेरै क्षति नभएको र सालीको आँखामा एसिडको छिटा परेका कारण अस्पतालले उनीहरूलाई घर पठाइदियो । सोमबारमात्रै सुनिताले बहिनीको आँखामा क्षति पुगे/नपुगेको जाँच्न तिलगंगा आँखा अस्पताल पुर्‍याएकी थिइन् ।


गोरखा घर भई काठमाडौं बस्दै आएका रम्तेल दम्पतीको सम्बन्ध राम्रो नभएको र सामान्य झगडामै श्रीमान्ले रिस फेरेको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ ।


श्रीमान्को डरले सुरुमै उजुरी दिन आनाकानी गरेकी सुनिताले प्रहरीले सम्झाएपछि मात्रै किटानी जाहेरी दिइन् । मुलुकी अपराध संहिताको परिच्छेद १४ को कुटपिट वा अंगभंगसम्बन्धी कसुरले एसिड प्रहारका घटनालाई अलग्गै रूपले व्याख्या गरेको छ ।


संहितामा तेजाब वा अन्य रासायनिक, जैविक वा विषालु पदार्थ प्रयोग गरी कुरूप पारेको खण्डमा कसुरको प्रकृति हेरी पाँचदेखि आठ वर्षसम्म कैद र अनुहार कुरूप पारेमा एक लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र अन्य अंग कुरूप पारेमा वा शरीरमा पीडा पुर्‍याएमा तीनदेखि पाँच वर्षसम्म कैद र ५० हजारदेखि तीन लाख रुपैयाँसम्म जरिवानाको व्यवस्था गरेको छ ।


कानुनमा रहेको यही व्यवस्थाबारे प्रहरीले बताइरहेका बेला शिवले प्रहरीकै अघि श्रीमतीलाई ‘जेलबाट छुटेपछि पख्लिस्’ भन्दै धम्क्याएको डीएसपी कुँवरले बताए । उनले भने, ‘मानसिक तनावमा राखेका कारण पनि पत्नी ‘होस्टाइल’ होलिन् कि भन्ने डर बढेको छ ।’ मंगलबार कान्तिपुरले सुनितासँग घटनाबारे बुझ्न खोज्दा पारिवारिक कुरा भएको बताउँदै उनले घटनाबारे बोल्न अस्वीकार गरिन् । ‘तपाईंलाई मेरो घरको घटनाबारे किन कुरा चाहियो ? त्यस्तो कुरा गर्नुपर्ने विषय नै होइन,’ उनले भनिन् । श्रीमान्ले जानीजानी एसिड प्रहार नगरेको र त्यो एउटा सामान्य दुर्घटना भएको बताउँदै उनले विषयलाई सामान्यीकरण गरिन् । ‘मेरो बूढा हो, मलाई थाहा छ उसको कुरा । यो कुरा खोतल्न जरुरी छैन,’ उनले भनिन्, ‘म जति पैसा दिएर जे गरेर भए पनि बूढालाई निकाल्छु ।’


गत जेठको पहिलो साता कालोपुलमा डेरा गरी बस्ने २० वर्षीया जेनी खड्कामाथि पनि उनकै श्रीमान् विष्णु भुजेलले एसिड प्रहार गरेका थिए । जेनीको घटनामा पनि भुजेलले प्रतिशोध साध्ने हतियारका रूपमा एसिडलाई प्रयोग गरेका थिए । प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७१/७२ पछिका पाँच आर्थिक वर्षमा एसिड प्रहारका घटनाबाट १५ महिला र तीन पुरुष पीडित भएका छन् । अधिकांश यस्ता घटनामा किशोरीहरू पीडित बन्ने गरेका छन् । घटनाको अन्तर्यमा प्रेम सम्बन्ध र प्रतिशोध मिसिएको भेटिन्छ । सोमबारको घटनामा पनि श्रीमान्–श्रीमतीबीच हुर्किएको द्वन्द्व र प्रतिशोध मिसिएको देखिएको प्रहरीको भनाइ छ ।


एसिड प्रहारका अधिकांश घटनामा एसिडजन्य घातक पदार्थको सहज बिक्री नै मुख्य कारण रहेको देखिन्छ । १५ वर्षीया मुस्कान खातुनमाथि एसिड प्रहार गर्ने सम्साद आलमले वीरगन्जकै एक हार्डवेयरबाट एक सय ५० रुपैयाँमा एसिड किनेका थिए । जेनी खड्कालाई एसिड छ्याप्ने भुजेलले भने बनेपाको एउटा सुनचाँदी पसलबाट एसिड किनेका थिए । त्यस्तै २०७१ फागुन १० मा वसन्तपुरमा ट्युसन सेन्टर जाँदै गरेकी सीमा बस्नेत र संगीता मगरमाथि जीवन विकले एसिड प्रहार गरे । यो घटनामा पनि जीवनले नयाँ सडकबाट एक सय २५ रुपैयाँमा एसिड किनेको खुलेको थियो ।


सोमबारको घटनामा भने ट्वाइलेट सफा गर्न प्रयोग गरिने कमसल खालको एसिडको प्रयोग भएको देखिन्छ । प्रहरीका अनुसार यस्तो एसिड हार्डवेयर पसलमा सजिलै पाइन्छ । २०७६ साउन २६ मा सर्वोच्च अदालतले सरकारलाई घातक मानिएको हाइड्रोक्लोरिक र सल्फ्युरिक एसिडको सहज बिक्रीलाई नियमन गर्न सरकारका नाममा आदेश गरेको थियो । फागुन ८ मा एम्नेस्टी इन्टरनेसनल नेपालले खुलेआम एसिड बिक्री रोक्न माग गर्दै ३३ हजार हस्ताक्षर संकलन गरेर गृह मन्त्रालयलाई बुझाएको थियो । प्रतिशोध साध्न एसिड प्रहारका घटना ह्वात्तै बढेपछि बंगलादेशले सन् २००२ मा एसिडको खुला बिक्री रोक्ने र एसिड प्रहार गर्नेमाथि जन्मकैद हुने गरी कानुन निर्माण गरेको छ । प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०८:२३

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कलंकी दुर्घटना : श्रीमतीको झोलामा लाइसेन्स छुटेपछि...

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रहरी वृत्त थानकोटको क्यान्टिनमा एउटा समूह मलिन आवाजमा कुरा गरिरहेका थिए । एक जना पुरुष भने नेपाली कागजमा घटना विवरण लेखिरहेका थिए । एउटी महिला हातमा पानीको बोतल लिएर सुक सुकाइरहेकी थिइन् ।

अरू दुई महिलाचाहिँ उनलाई सम्झाइरहेकी थिइन् । कलंकीमा सोमबार भएको दुर्घटनामा श्रीमान् शम्शेर गुरुङको मृत्यु भएपछि रिता गुरुङ बहिनी र आफन्तसहित प्रहरी कार्यालयमा उजुरी गर्न पुगेकी थिइन् । जुन दुर्घटनाले ११ वर्षदेखिको रिता र शम्शेरको सम्बन्ध टुटाएको छ । शम्शेर ट्रक चालक थिए ।

झापाबाट सिमेन्टको कच्चा पदार्थ हेटौंडामा झारे अनि त्यहाँबाट सिमेन्ट लिएर सोमबार अपराह्न काठमाडौं आइपुगे । उनीसँगै रिता पनि गएकी थिइन् । बालकुमारीमा सामान झारेर शम्शेर थानकोटको ग्यारेजतिर लागे । रिता भने कलंकी झरेर गोंगबुस्थित कोठातिर । शम्शेरले गाडी ग्यारेजमा राखेर फर्कने बताएका थिए । तर, नवलपरासीमा सिमेन्ट लिने ट्रिप पाएको भन्दै शम्शेरले रितालाई फोन गरे । उनी गाडी लिएर नागढुंगा पुगेपछि सवारीचालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) त रिताको झोलामा परेको थाहा पाए । झापाबाट फर्कंदा हेटौंडामा शम्शेरले आफ्नो लाइसेन्स रितालाई राख्न दिएका थिए ।

ब्लुबुक पनि ट्राफिक प्रहरीले लिएपछि उनी कागजपत्रविहीन भएका थिए । अनि गाडी फर्काएर ग्यारेजमा थन्क्याए । ‘ब्लुबुक लिए पनि चिट नदिएपछि ट्राफिक प्रहरी खोज्दै नागढुंगातिर गएका थिए । ब्लुबुक लिने ट्राफिक प्रहरी नभेटेपछि फकिएर ग्यारेजमै आए,’ ट्रक धनी निरनकुमार प्रधानले भने, ‘मेरो एउटा सामान छुटेको छ । सामान लिन घर जानुपर्ने भयो भनेर मेरो स्कुटर लिएर कलंकीतिर आएको थियो । दुर्घटनामा परेछ ।’

शम्शेरले श्रीमती रितालाई लाइसेन्स लिएर कलंकीसम्म आउन अर्‍हाएका रहेछन् । थानकोट–कलंकी साँझको जाममा बा४४प १८१० नम्बरको स्कुटर लिएर उनी कलंकीतिर आउँदै थिए । रिता पनि चिनजानको दाइको मोटरसाइकलमा कलंकीतिर आइरहेकी थिइन् । गंगबुबाट नयाँबसपार्क आएदेखि रिताले शम्शेरलाई फोन गर्न थालिन् । तर, फोन उठेन । ‘कति पटक फोन गरेँ । कहिले लागेन । कहिले घण्टी जान्थ्यो उठ्दैन्थ्यो,’ रिताले भनिन्, ‘बाफल आएर फेरि फोन गरे तर, फोन अर्कै मान्छेले उठाएर उहाँ दुर्घटनामा पर्नुभएको छ तपाईं वीर अस्पताल आउनुस् भन्दा त होसहवास उड्यो ।’ फोनमा कुरा हुँदा शम्शेर र रिताबीच कलंकीमा भेट्ने कुरा भएको थियो । तर, कलंकी पुग्न करिब ५०० मिटर मात्रै बाँकी छँदा ढुंगेअड्डाको ओरालोबाट खडकुले पुल नपुग्दै पछाडिबाट ना ६ ख २८७१ नम्बरको अनियन्त्रित ट्रकले शम्शेर चढेको स्कुटरलाई ठक्कर दियो । उनीभन्दा अघिअघि बा १५ ख ४५४३ नम्बरको स्कारपियो जिप अमृतबहादुर थापामगरले चलाइरहेका थिए । त्यही जिप र ट्रकको बीचमा च्यापिएर उनले ज्यान गुमाए ।

घटना भएको आधा घण्टापछि मात्रै रिताले शम्शेरको दुर्घटना भएको थाहा पाइन् । अस्पतालमा पुगेपछि जब उनलाई भेट्न दिइएन, त्यसपछि उनको मनमा चिसो पस्यो । आफन्तलाई फोन गर्न थालिन् । ५ कक्षामा अध्ययन गर्ने १० वर्षे छोरा पनि अस्पताल आइपुगे । शम्सेरको भने अस्पताल पुग्नुअघि नै मृत्यु भइसकेको थियो । ‘हामी कलंकीबाट छुटेको डेढ घण्टा पनि नभई यस्तो घटना भयो,’ उनले रुँदै भनिन्, ‘अब हाम्रो विजोग हुन्छ ।’

उनी शम्शेरकी दोस्रो श्रीमती हुन् । चितवन कालिका नगरपालिका ४ शक्तिखोरमा जेठी श्रीमती र दुई सन्तान छन् । बिहे गरेको ५ वर्षमा मात्रै रिताले शम्शेरको अर्कीे पनि श्रीमती भएको थाहा पाइन् । शम्शेरका दाजुभाइ र अर्कीे श्रीमतीसमेत गाउँमा भएपछि रिता प्रहरीमा चालकविरुद्ध जाहेरी दिन पनि डराएकी हुन् । आउन सक्ने अबगालबाट जोगिन गाउँबाट कोही नआएसम्म प्रहरीमा जोहरी दिन पनि चाहेकी थिइनन् । चालक वीरेन्द्र साह प्रहरी हिरासतमा छन् ।

सर्लाहीबाट आउँदै गरेको ना ६ ख २८७१ नम्बरको ट्रक अनियन्त्रित हुँदा १२ वटा सवारीलाई ठक्कर दिएको थियो । दुर्घटनामा परी ९ जना घाइते छन् । ढुंगेअड्डाको ओरालो सुरु भएदेखि अनियन्त्रित भएको ट्रक कालिका पेट्रोल पम्प अगाडि स्कारपियोमा ठोक्किएपछि मात्रै रोकिएको ट्राफिक प्रहरी वृत्त कलंकीका प्रहरी निरीक्षक पुरुषोत्तम कार्कीले बताए ।

प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०८:१८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×