कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

स्वास्थ्यचौकीमा चिकित्सकसहितको सेवा

फातिमा बानु

काठमाडौँ — बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाको स्वास्थ्यचौकीमा चिकित्सकसहितको स्वास्थ्य सेवा सुरु भएको छ । सहरी स्वास्थ्य प्रवर्द्धन केन्द्रमार्फत नगरपालिकाले स्थानीय तहमै चिकित्सकले निःशुल्क उपचार र स्वास्थ्य जनचेतना दिने काम गरिरहेका छन् ।

आवश्यक पर्दा नगरपालिकामा भएका ६ स्वास्थ्यचौकीसम्म पुगेर ती चिकित्सकले सेवा दिने नगरपालिकाका जनस्वास्थ्य अधिकृत कुमारप्रसाद दाहालले बताए ।

आधारभूत स्वास्थ्य सेवा दिँदै आइरहेको स्वास्थ्य चौकीमा चिकित्सकसहितको सेवा भएपछि बिरामीको आकर्षण बढ्दो छ । ‘सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने गरिब असहाय, सीमान्तकृत नागरिकका लागि यस्तो सेवा सुरु गरिएको हो । हुनेखानेहरू स्थानीय तहका स्वास्थ्य चौकीमा उपचार गराउँदैनन्,’ उनले भने । सहरी स्वास्थ्य प्रवर्द्धन केन्द्रबाट बिरामीले उपचारमात्रै होइन योगा, व्यायाम र व्यवहार परिवर्तनसम्बन्धी क्रियाकलाप पनि सिक्छन् । नगरपालिकामा दुईवटा सहरी स्वास्थ्य प्रवर्द्धन केन्द्र छन् ।

प्रत्येक केन्द्रमा एमबीबीएस पढेका एक चिकित्सक कार्यरत छन् । यी चिकित्सकले निःशुल्क स्वास्थ्य शिविरमा बिरामी हेर्ने काम गरिरहेका छन् । ‘सुकुम्बासी क्षेत्रमै गएर बिरामीको रगतदिसा जाँच्ने, शरणार्थी बसेका ठाउँमा बिरामी हेर्ने गर्छन्,’ दाहालले भने ।


यस्ता केन्द्रमा नर्स, अनमी र ल्याब स्वास्थ्यकर्मीसहितको दरबन्दी छ । रगत, पिसाब जाँच गर्न सकिने खालको ल्याब परीक्षण सुविधा पनि छ ।

नगरपालिकाले ८० लाख बजेट छुट्टयाएर यस्ता केन्द्र चलाइरहेको छ । ‘सुविधाअनुसार बिरामीको चाप धेरै छैन । आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, भाडामा बसेका मान्छे मात्रै आउने गरेका छन्,’ दाहालले भने ।

बूढानिलकण्ठ स्वास्थ्य चौकीमा २४ घण्टा सुत्केरी गराइने बर्थिङ सेन्टर पनि छ । दुई बेडसहितको बर्थिङ सेन्टरमा मासिक १५ वटा सुत्केरी गराइने गरिएको छ । सरुवा तथा महामारी रोग रोकथाम पनि यही केन्द्रमार्फत भइरहेका छन् । मधुमेह, क्यान्सर, उच्च रक्तचाप र दीर्घ श्वासप्रश्वासजस्ता नसर्ने रोग नियन्त्रणका लागि पनि

काम भइरहेका छन् ।


‘नसर्ने रोग बढाउने सूर्तिजन्य पदार्थ, मदिरा सेवा र जंकफुडका असरबारे जनचेतना जगाउन पनि लागेका छौं,’ जनस्वास्थ्य अधिकृत दाहालले भने, ‘क्षयरोग, एचआईभी, औलो, डेंगुलगायत रोगबारे जनचेतना फैलाउने र उपचार गर्ने काम पनि भइरहेको छ ।’

प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ ११:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दिल्लीको आगलागीमा ४३ को मृत्यु

सुरेशराज न्यौपाने

(नयाँदिल्ली) — भारतको राजधानी नयाँदिल्लीको रानी झाँसी रोडमा रहेको पुरानो अनाज मण्डी बजार । त्यसकै साघुँरो गल्लीमा ठडिएका चार देखि छतले घर । प्रत्येक तल्लामा आठ/नौ वटा कोठा । तिनै कोठामा झोला, पर्स, खैलानाका हजारौं ससाना कारकाखाना ।

घरमा तलमाथि गर्ने एउटै साँघुरो भर्‍याङ । कोठाहरू पुरै झ्यालखानाजस्ता । बाटोपट्टिका कोठामा मात्र केही झ्याल ।

कारखानामा काम गर्ने बालबालिका, महिला र पुरुष मजदुरहरू प्रायः जसो बिहार र उत्तरप्रदेशका । तिनीहरूको काम गर्ने र सुत्ने थलो पनि त्यही । न कुनै आपतकालीन द्वार, न सुरक्षा प्रबन्ध । जीर्ण घर भएकाले बिजुलीका तार पनि निकै पुराना । आआफ्नो गाउँघरमा रोजगारीको अवसर नहुँदा विहार र उत्तरप्रदेशबाट हुलका हुल बाँधेर आएका मजुदर दैनिक छाक टार्न दिल्लीका यस्ता असुरक्षित कारखानामा काम गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

आखिर त्यही कठोर र विषद वातावरण एउटा त्रासदीपूर्ण घटनाको कारण बन्यो । सधैंजसो शनिबार राति मध्यरातसम्म जागेको थियो यो बजार । सामान्यतः आइतबार काम नहुने भएकाले शनिबार करिब दुई बजेसम्म कारखानाको काम हुने गर्छ ।

अघिल्लो दिन सामान्य अवस्थामा विश्राम लिएको यो बजारमा भोलिपल्ट भयानाक अनिष्ट हुन्छ भनेर कसैले पनि सोचेको थिएन । आइतबार बिहान करिब साढे पाँच बजारको एक घरबाट एकाएक धूवाँको मुस्लो निस्केसँगै कोलाहल मच्चिन थाल्यो । गल्लीभित्र रहेको एक चारतले घरको दोस्रो तल्लामा रहेको कागज र खेलौना कारखानामा विद्युत् तार सट भएर आगो सल्केको थियो ।

कागजलगायत खेलौना बनाउन प्रयोग हुने अन्य कच्चापदार्थ राखिएकाले पनि आगो तत्काल फैलियो । आगो लागेसँगै निद्राबाट बिउँझिएका मजुदरबीच भागाभाग मच्चियो तर दोस्रो तलाको बाहिर निस्कने ढोकामा ताला लगाएकाले उनीहरूमध्ये कपितयले भने ज्यान जोगाउन सकेनन् ।

आगालागीपछि निसासिएर ३५ जनाको घटनास्थलमै र सात जनाको उपचार क्रममा मृत्यु भयो । १५ जना घाइते भए । तत्कालै घटनास्थल पुगेका विपद व्यवस्थापन सुरक्षादल (एनडीआरएफ) का सदस्यले करिब ५० जनालाई सुरक्षित उद्धार गरेको थियो । आगलागी नियन्त्रणका लागि करिब ३ दर्जन दमकल खटाइएको थियो ।

घटनाप्रति भारतीय राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्ददेखि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, भारतीय राष्ट्रिय कंग्रेस अध्यक्ष सोनिया गान्धीलगायतले दुःख व्यक्त गरेका छन् । परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले पनि ट्वीटमार्फत् घटनाप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन् । यसैबीच, आइतबार बिहानै घटनास्थल पुगेका दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले प्रत्येक मृतकका परिवारलाई जनही रु दस लाख दिने घोषणासमेत गरेका छन् साथै प्रधानमन्त्री मोदीले पनि तत्कालका लागि राहतस्वरूप मृतकका परिवारलाई दुई लाख र घाइतेहरूलाई पचास हजार दिने घोषणा गरेका छन् ।

घटनाको छानबिनका लागि क्राइम ब्रान्चलाई जिम्मा दिइएको छ । प्रहरीले आइतबारै भवनका मालिक रेहान र कारखानाका म्यानेजर फुर्कानलाई पक्राउ गरेको छ । प्रारम्भिक अनुसन्धानमा आगलागी भएको घरमा सुरक्षाका कुनै पनि मापदण्ड पूरा गरिएको थिएन ।

यसघटनाले फेरि एक पटक दिल्लीको व्यापारिक क्षेत्रको सुरक्षालाई लिएर प्रश्न उठेको छ । गत वर्ष माघमा नयाँदिल्लीकै चिरपरिचित बजार करोलबागको होटल अर्पित प्यालेसमा मंगलबार बिहान आगलागी हुँदा १८ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

होटलको चौथो तल्लाको एउटा कोठाको एसीबाट आगो सल्केको थियो । ज्यान गुमाउनेमध्ये दुई जनाबाहेक सबैको निसासिएर मृत्यु भएको थियो । आगलागी हुँदा ६५ वटा कोठाको उक्त होटलमा करिब डेढ सय जना थिए । उक्त घटनामा चितवनबाट छोरा सौम्यको उपचारका लागि दिल्ली आएर त्यही होटलमा बसेका उमंग श्रेष्ठको परिवार मुस्किलले बाँचेको थियो ।

सस्ता र मध्यमखालका होटल रहेको करोलवाग क्षेत्र नेपालीका लागि निकै परिचित मानिन्छ । उपचार, व्यापार, घुमघामलगायत विभिन्न प्रयोजनका लागि दिल्ली आउने नेपाली करोलवागका होटलमा बस्ने गरेका छन् ।

प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ ११:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×