धूवाँरहित सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्ने बढे

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — मुलुकमा खैनी, गुट्खाजस्ता धूवाँरहित सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्नेको संख्यामा वृद्घि भएको छ  । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद् (एनएचआरसी) ले नसर्ने रोगसम्बन्धी जोखिम तत्त्वको सर्वेक्षण (स्टेप्स) का क्रममा त्यस्तो निष्कर्ष निकालेको हो  ।

परिषद्ले १५–६९ वर्षका ५ हजार ५ सय ९३ जनामा गरेको सर्वेक्षणमा जनसांख्यिक तथा बानी–व्यहोरासम्बन्धी विवरणसमेत संकलन गरेको छ । ‘चुरोट सेवन गर्नेको संख्या नगन्य रूपमा कम भएको छ तर धूवाँरहित गुट्खा, खैनी आदि खानेको संख्या बढेको छ,’ एनएचआरसीका प्रमुख अनुसन्धान अधिकृत मेघनाथ धिमालले सर्वेक्षण प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै भने । प्रतिवेदनअनुसार मुलुकको कुल जनसंख्याको २८.९ प्रतिशत अर्थात् करिब २८ लाखले धूमपान गर्छन् । धूमपान गर्नेमा महिलाभन्दा पुरुष बढी छन् ।

कुल जनसंख्याको १८.३ प्रतिशतले धूवाँरहित सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्छन् । धूमपान गर्नेमध्ये ३३.३ प्रतिशत पुरुष र ४.९ प्रतिशत महिलाले धूवाँरहित सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्छन्, अर्थात् करिब ३० लाख जनसंख्याले धूवाँरहित सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्छन् । ०.८ प्रतिशतले विद्युतीय चुरोट सेवन गर्छन् । पहिलोपटक धूमपान सुरु गर्नेको औसत उमेर पुरुष र महिला दुवै गरी १७.८ वर्ष छ ।

सर्वेक्षणले बर्सेनि एक व्यक्तिले चुरोटमा १ हजार ४९ रुपैयाँभन्दा बढी खर्च गर्ने गरेको देखाएको छ । धूमपानबाट चुरोट सेवन नगर्नेहरूसमेत धूवाँको दुष्प्रभावमा पर्ने गरेको सर्वेक्षणले औंल्याएको छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार नेपालमा ७० प्रतिशत क्यान्सर हुने प्रमुख कारक तत्त्व धूमपान हो । फोक्सो, मुख मात्र नभई शरीरमा हुने सबै प्रकारका क्यान्सरको पहिलो कारक तमाखुलाई मानिन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) का अनुसार तमाखुले करिब आफ्नो आधा जति उपयोगकर्तालाई मार्ने गरेको छ । तमाखुले बर्सेनि करिब ८० लाखभन्दा बढी उपयोगकर्तालाई मार्ने गरेको डब्लूएचओको तथ्यांक छ ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७६ १९:१६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

२६ देशका अंग्रेजी शिक्षक एकै थलोमा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — अंग्रेजी भाषा शिक्षकहरूको अन्तर्राष्ट्रिय संघ (टिसोल) र नेपाल अंग्रेजी भाषा शिक्षक संघ (नेल्टा) को संयुक्त सम्मेलन काठमाडौंमा बिहीबार सुरु भएको छ  । सम्मेलनमा २६ देशका १ सय ७२ जना र नेपालका एक हजार अंग्रेजी भाषा शिक्षक सहभागी छन्  ।

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री योगेश भट्टराईले सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै सरकारले घोषणा गरेको ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ को पूर्वसन्ध्यामा विभिन्न मुलुकका प्रतिनिधि शिक्षकको भेला हुनु खुसीको कुरा भएको बताए । नेपालमा बोलिने भाषाहरूको जगेर्ना गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय भाषा अंग्रेजीको शिक्षण सहज तुल्याउन आवश्यक रहेको उनको तर्क थियो ।

भाषा आयोगका अध्यक्ष लवदेव अवस्थीले अंग्रेजीलाई माध्यम भाषा बनाउँदा सही सिकाइ हुन नसकेको बताए । ‘पूर्वीय दर्शनलाई भुलेर अघि बढ्दा र पूर्वजले सिर्जना गरेका सामाजिक वैभवलाई जोगाउनेतर्फ नसोच्नु भूल हुनेछ,’ अंग्रेजी सिक्नकै लागि सबै कुरा बिर्सेर समर्पित हुन उचित नरहेको भन्दै अवस्थीले भने, ‘पूर्वीय सोच पञ्च तत्त्वका आधारमा हुन्छ । अंग्रेजी सिक्नु छ भने अरू भुल्नुपर्छ भन्ने भ्रम छ । अंग्रेजीको पछि दगुर्नुभदा पनि अंग्रेजी हाम्रो पछि दगुरोस् ।’

‘नेपाल भ्रमण वर्षलाई लक्षित गरेर सम्मेलनको आयोजना गरेका हौं,’ नेल्टाकी अध्यक्ष मोतीकला सुब्बा देवानले भनिन्, ‘सम्मेलनमा विश्व परिवेशमा अंग्रेजी भाषा शिक्षक सिकाइका विविध पक्षबारे छलफल गरी नेपालको भाषा शिक्षण पद्धतिलाई गुणस्तरीय तुल्याउने मुख्य उद्देश्य राखेका छौं ।’
चारदिने सम्मेलनमा अमेरिका, बेलायत, जापान, सिंगापुर, मलेसियालगायत मुलुकका प्रतिनिधि सहभागी छन् ।

नेल्टाको सात प्रदेश र ५५ जिल्लाका प्रतिनिधि सहभागी रहेको महासचिव ईश्वरीबहादुर अधिकारीले जानकारी दिए । २७ वर्षअघि स्थापित नेल्टाले नेपालको विद्यालय तहदेखि विश्वविद्यालयमा कार्यरत अंग्रेजी विषय शिक्षकलाई विषयगत तालिम, प्रशिक्षण तथा सशक्तीकरणको पक्षमा काम गर्दैआएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७६ १९:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×