सरकारीले फर्काएका बिरामीले भरिन्छन् निजी अस्पताल

‘बेड पाएको भए ११ सय खर्च गरे पुग्थ्यो, निजीमा भेन्टिलेटरसहितको आईसीयूमा प्रत्येक दिन १४ हजार खर्च भयो’ 
फातिमा बानु

काठमाडौँ — डेंगु ज्वरोले थलिएका अर्घाखाँचीका ५१ वर्षीय जीवनकुमार बस्याल नौ दिनअघि बसुन्धरास्थित बीपी स्मृति अस्पतालको आईसीयूमा भर्ना भए । वीर अस्पताल र महाराजगन्जको शिक्षण अस्पतालमा बेड नपाएपछि उनलाई बीपीमा लगिएको थियो ।

बुटवल अस्पतालले मिर्गौलामा समेत समस्या भएको भन्दै काठमाडौंका ‘ठूलो’ अस्पताल लैजान परिवारलाई आग्रह गरेपछि एम्बुलेन्समा ११ हजार रुपैयाँ तिरेर १८ गते उनलाई काठमाडौं ल्याइयो । भेन्टिलेटर भएको आईसीयूमा उनको उपचार गर्दा दैनिक १४ हजार खर्च भएको आफन्त बाबुराम पौडेलले बताए । सरकारी अस्पतालमा बेड पाएको भए दैनिक ११ सय खर्च गरे पुग्थ्यो ।

‘पाँच लाखभन्दा बढी खर्च भइसक्यो,’ उनले भने, ‘सरकारी अस्पतालमा बेड पाइदिएको भए यत्तिको पैसा खर्च हुने थिएन । खेती गर्ने हाम्रो परिवारले थप खर्च कसरी जुटाउनु ?’ आईसीयूमा बेड खाली हुन्छ कि भनेर उनी वीर र शिक्षण अस्पताल दैनिकजसो धाउँछन् । ‘तर, कहिल्यै खाली छ भन्दैन,’ उनले भने ।

जनकपुरका १९ वर्षीय एक युवाको पनि ग्रिनसिटी अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । कात्तिक १० गते विष सेवन गरेर आत्महत्या प्रयास गरेपछि उनलाई उपचारका लागि काठमाडौं ल्याइएको हो । धुलिखेल, हेल्पिङ ह्यान्ड, शिक्षण अस्पताल चहारे पनि बेड नपाएपछि ग्रिनसिटीमा भर्ना गरिएको उनकी दिदी गोमा मगरले बताइन् । मिर्गौला डायलसिस गर्नुपर्ने भन्दै हेल्पिङ ह्यान्डले बिरामीलाई शिक्षण अस्पताल रिफर गरेको थियो । ११ दिनेदेखि उनी ग्रिनसिटीको आईसीयूमै उपचाररत छन् । आईसीयूको चर्को खर्च जुटाउनै मगर परिवारलाई हम्मे परेको छ । ‘ऋण काढेर भए पनि उपचार खर्च जोहो गरिरहेका छौ,’ गोमाले भनिन् । ‘सरकारी अस्पतालमा चार/पाँचवटा बेड भीआईपीलाई छुट्याएर राख्छन् रे । मैले सबैतिर चहार्दा पनि पाइनँ,’ उनको गुनासो छ, ‘काठमाडौंमा कोही चिनेका छैनन्, हामीलाई किन दिन्थे र बेड ?’

सरकारी अस्पतालमा उपचार गराउन आएका यी दुई बिरामीजस्तै धेरैजसोले बाध्यतापूर्वक निजी अस्पतालमा उपचार गराउनुपरेको छन् । शिक्षण अस्पताललाई विश्वास गरेर पुगेका बिरामी बेड नपाएपछि वरिपरिकै निजी अस्पतालमा भर्ना हुन्छन् । ‘यहाँ छेउछाउ जति पनि अस्पताल छन्, टिचिङमा बेड नपाएका बिरामीले भरिएका छन्,’ शिक्षण अस्पतालकै एक डाक्टरले भने ।

राजधानीबाहिरका बिरामीमात्रै नभई काठमाडौं बूढानीलकण्ठकी ४५ वर्षीया कृष्णमाया श्रेष्ठले पनि शिक्षण अस्पतालमा बेड नपाएपछि निजी अस्पतालमा उपचार गराइरहेकी छन् । शिक्षण अस्पताल आकस्मिक कक्षका स्वास्थ्यकर्मीले चिरायु अस्पताल लैजान सुझाए । त्यहाँ पनि आईसीयू बेड नपाएपछि बीपी स्मृति अस्पतालमा उनको उपचार भइरहेको छ । आइसियूमा दैनिक ७ हजार रुपैयाँ खर्च हुने गरेको उनले बताइन् ।

बिरामी र उनीहरूका आफन्तले पाउने पीडा बुझ्न निजी अस्पताल पुग्दा आईसीयू र जनरल बेडमा सरकारी अस्पतालबाट फिर्ता पठाएका बिरामीले भरिएको पाइयो । चक्रपथको मेट्रो काठमाडौं अस्पताल, बसुन्धाराको चिरायु, बीपी स्मृति, ग्रिनसिटी, इसान महिला तथा बालबालिका अस्पतालका आईसीयू बेड शिक्षणबाट आएका बिरामीले भरिएका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय बालमैत्री अस्पतालका बेडमा भने कान्ति बाल अस्पतालबाट फर्केका बिरामी भेटिए । ‘सरकारी अस्पतालको आईसीयू पाउने भनेको मन्त्री, नेता र शक्तिमा भएका ठूला व्यक्तिका आफन्तले मात्रै रहेछ,’ ग्रिनसिटीमा भेटिएका कुरुवा राजेन्द्र पराजुलीले आक्रोश व्यक्त गरे । शिक्षण अस्पतालमा भेन्टिलेटरसहितका ११ वटा आईसीयू बेड छन् । भेन्टिलेर नभएका थप २८ वटा बेड पनि छन् । अस्पतालमा आईसीयू चाहिने सरदर बिरामी ५० जनासम्म आउने निर्देशक डा. प्रेम खड्गाले बताए ।

आईसीयू बेड थप्नका लागि अस्पतालसँग बजेट नभएको उनको भनाइ छ । ‘शिक्षा मन्त्रालयसँग बारम्बार आग्रह पनि गर्‍यौं । बजेट नपाएपछि बेड थप्न सकिएन,’ खड्गाले भने, ‘राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणसँग बजेट माग गरिरहेका छौं । आश्वासनचाहिँ पाएका छौं ।’ भूकम्पले चर्काएको पुरानो प्रशासनिक भवन भत्काएर नयाँ भवन निर्माण गर्न सकिने उनले बताए । उनका अनुसार ३० बेड थप्नका लागि अस्पताललाई ४० करोड बजेट आवश्यक पर्छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २८, २०७६ ०९:३४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

विश्वसम्पदा क्षेत्रमा निर्माणाधीन भवनको डन्डी काटियो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — विश्वसम्पदा क्षेत्रमा मापदण्डविपरीत बनिरहेको एक भवनले तला थप्न तयार पारेको फलामे डन्डी काटेको छ । हनुमानढोका दरबार क्षेत्रभित्रै महर्जन बिजनेस एसोसिएट्सले सर्वोच्च अदालतको आदेशविपरीत भवन बनाइरहेको थियो । आदेश अवज्ञा गरी काम अघि बढाएपछि सम्पदा संरक्षण अभियन्ताले संसद्को अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समिति, काठमाडौं महानगरपलिकाको अनुगमन समितिलाई खबर गरेका थिए । 

वडा नम्बर २४ को कित्ता नम्बर ९४२ को क्षेत्रफल ६२७.९८ मा बनिरहेको भवन भूकम्पअघि क्रिष्टल भवनका नामले चिनिथ्यो । पुरातत्त्व विभागको स्वीकृति लिँदा मापदण्डअनुसारै बनाउने कागज गरिए पनि प्राचीन स्मारक ऐनविपरीत बन्न थालेपछि स्थानीयले चासो राखेका थिए । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको अध्ययन समितिको प्रतिवेदन प्रतिकूल हुने गरी भएको निर्माणले सम्पदा क्षेत्र जोखिममा पारेको भन्दै रोक्न माग गर्दै गत वैशाखमा सर्वोच्चमा रिट परेको थियो ।

‘प्राचीन स्मारक ऐन ०१३ अनुसार निर्माण गर्न मञ्जुर छु भनेर मञ्जुरी नाममा उनैले हस्ताक्षर गरेका छन्,’ रिट निवेदकमध्येका सञ्जय अधिकारीले भने, ‘तर आफ्नो मञ्जुरीनामाविपरीत मापदण्डविपरीत संरचना बनाए ।’ एसोसिएट्सका अध्यक्ष कृष्णलाल महर्जन हुन् ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंमा ०७५ भदौमा ५ वटा निकायसम्मिलित बैठकले मापदण्डमा ल्याउन प्राविधिक टोली खटाएको थियो । टोलीको सुझाव पनि एसोसिएट्सले टेरेको थिएन । अध्यक्ष महर्जनले महानगरपालिकाले चार तलाको अनुमति दिएकाले आफूले तला थप्न लागेको जिकिर गर्दै आएका थिए । तर, तला थप्दा मापदण्डविपरीत तीन तलामै ३२ फिट पुगिसकेको थियो । विभागको सिफारिसमा महानगरपालिकाले स्वीकृत गरेको नक्सामा पेटीको उचाइ १ फिट ६ इन्च हुनुपर्नेमा १ फिटमात्रै लगाएको, अन्डर ग्राउन्ड तला बनाउन अनुमति नदिएकोमा ९ फिट ७ इन्चको बेसमेन्ट र ४ फिटको लिफ्ट पिट रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । प्राचीन स्मारक ऐनअनुसार सम्पदाको छेउमा भूमिगत संरचना बनाउन पाइँदैन ।

भवन भत्काउने क्रममै क्षति भएको कुमारी र गणेशको मन्दिरसमेत अझै पुनर्स्थापना हुन सकेको छैन । पहिलेकै ठाउँमा पुनर्स्थापना गर्न सर्वोच्चले आदेश दिएको थियो । मन्दिरको अस्तित्वबारे सर्वसाधारणले चासो राख्दा कुमारी र गणेशको मूर्ति भवनभित्रै पारिएको पत्ता लागेको थियो । पुरातत्त्व विभागमा निवदेन परेपछि विभागले हनुमानढोका दरबार हेरचाह अड्डालाई प्रतिवेदन पेस गर्न निर्देशन दियो । संरक्षण अधिकृत नारायण कार्कीसहितको टोलीले खोजी गर्दा कुमारी मन्दिर निजी प्रयोजनमा प्रयोग गरिएको फेला पार्‍यो । प्रतिवेदनअनुसार कुमारी मन्दिर वरिपरि ठूला बोरिङ बनाइएका छन् । जस्ताको छानोले मूर्ति ढाकिएकोमा अहिले त्यसलाई हटाएर ढलान गरिएको छ । ‘कुमारीको दर्शन गर्न जाने बाटो बन्द गरी पसल कबल राखेको देखिन्छ । बाटोमा रितु जेम्स एन्ड ज्वेलरीको पसल राखिएको छ । दर्शन गर्न जाँदा गार्डसँग अनुमति लिएर सटर खोलेर जानुपर्ने अवस्था छ,’ अड्डाले पेस गरेको प्रतिवेदनमा छ । महर्जन भने यो आफ्नो निजी देवता भएको दाबी गर्दै आएका छन् ।

पुरातत्त्व विभागका पूर्वमहानिर्देशक विष्णु कार्कीका अनुसार यो ठाउँ पहिला दरबारको स्वामित्वमा थियो । राणाकालमा जुद्ध शमशेरले दरबारको नाममा भएको जग्गा टुक्र्याए । १९९० सालको भूकम्पले हनुमानढोका दरबार खुम्चिएको कार्की बताउँछन् । ‘जुद्धशमशेरले जुद्ध सडक बनाए, युरोपियन शैलीका तीनवटा घर बने,’ उनले भने, ‘मल्लकालीन कुमारीको थान, पोखरी, बगैंचा सबै नापी गराइदिए । त्यो व्यक्तिको नाममा दर्ता भयो ।’ त्यसयता भएका नापीका बेला सार्वजनिक जग्गा मिचेर आफ्नो नाममा दर्ता गर्ने क्रम बढेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २८, २०७६ ०९:३१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×